Xây dựng thành phố ngầm ở TPHCM là “nhiệm vụ bất khả thi”?

Dân trí TPHCM có những nhà ga ngầm của hệ thống metro, tầng hầm của một vài trung tâm thương mại, song việc phát triển đô thị ngầm còn rất xa vời bởi nhiều thách thức lớn từ kỹ thuật, cơ sở dữ liệu còn hạn chế... cho đến năng lực tài chính.

Ì ạch dự án bãi xe ngầm

Khu vực trung tâm hiện hữu TPHCM 930ha là khu vực có nhiều công trình cao ốc, nhà cao tầng có xây dựng tầng hầm với diện tích hơn 11ha, hầu hết được sử dụng đậu xe và hoạt động thương mại.

Tốc độ phát triển đô thị nhanh, để xây dựng các công trình công cộng, đặc biệt là hạ tầng giao thông, đòi hỏi các thành phố phải chú trọng phát triển không gian ngầm, đô thị ngầm. TPHCM cũng không nằm ngoài quy luật đó.

Bãi giữ xe tại công viên Lê Văn Tám (quận 1). Nơi đây được quy hoạch làm bãi đậu xe ngầm nhưng nhiều năm trôi qua vẫn án binh bất động
Bãi giữ xe tại công viên Lê Văn Tám (quận 1). Nơi đây được quy hoạch làm bãi đậu xe ngầm nhưng nhiều năm trôi qua vẫn "án binh bất động"

Theo Sở Quy hoạch và Kiến trúc TPHCM, 2 khu vực được nghiên cứu tổng thể để quy hoạch không gian xây dựng ngầm đô thị là khu trung tâm 930ha và Khu đô thị mới Thủ Thiêm. Ngoài ra, thành phố sẽ nghiên cứu quy hoạch chi tiết các khu vực trọng điểm xung quanh hệ thống nhà ga metro, dự kiến rộng 150ha khu vực trung tâm thành phố.

Theo quy hoạch được duyệt, hệ thống đường sắt đô thị TPHCM gồm 8 tuyến metro có đến 73km đoạn tuyến đi ngầm và 72 nhà ga ngầm. Trong đó, nhà ga trung tâm Bến Thành được quy hoạch là một tổ hợp không gian ngầm giao thoa giữa 4 tuyến đường sắt đô thị (tuyến 1, 2, 3a và số 4) và khu trung tâm thương mại ngầm.

Tuy nhiên, hiện nay chỉ có các công trình ngầm của tuyến đường sắt đô thị số 1 đang xây dựng, chưa đưa vào sử dụng.

Đó là câu chuyện của phát triển không gian ngầm gắn với đường sắt đô thị. Còn thực tế nhiều năm qua, TPHCM cũng đầu tư phát triển không gian ngầm phục vụ cho các hoạt động giao thông.

Khu trung tâm cũng quy hoạch 4 bãi đậu xe ngầm gồm công viên Lê Văn Tám, sân khấu Trống Đồng, sân vận động Hoa Lư, sân bóng đá thuộc công viên Tao Đàn. Dự kiến, khi đưa vào khai thác, 4 bãi đậu xe ngầm đáp ứng được 6.300 xe ô tô và 4.000 xe máy.

Tuy nhiên, các dự án này đều triển khai rất chậm do vướng nhiều thủ tục pháp lý và nhiều vấn đề phát sinh, trong đó có cả vấn đề kinh phí. Có thể nói, TPHCM đang thất bại trong việc xây dựng các bãi đậu xe ngầm.

Tận dụng metro để phát triển đô thị ngầm

Với vai trò tư vấn lập quy hoạch không xây dựng ngầm TPHCM, TS Võ Kim Cương (nguyên Phó Kiến trúc sư trưởng TPHCM) cho biết hiện nay còn vướng nhiều vấn đề từ mục tiêu cho tới nội dung, kỹ thuật, thông tin dữ liệu đầu vào, kể cả trình độ còn hạn chế.

TS Võ Kim Cương, nguyên Phó kiến trúc sư trưởng TPHCM
TS Võ Kim Cương, nguyên Phó kiến trúc sư trưởng TPHCM

“Chúng ta cần thu thập và khai thác tốt dữ liệu của thành phố. Đây là cái khó để lập quy hoạch không chỉ của công trình ngầm mà của cả quy hoạch chung của thành phố. Ngoài ra, năng lực tài chính để phù hợp với mục tiêu quy hoạch cũng là vấn đề khó hiện nay”, TS Cương nói.

Cũng theo ông Cương, vấn đề sát sườn nhất của quy hoạch ngầm là khai thác khu vực xung quanh các nhà ga tàu điện ngầm như thế nào để hỗ trợ cho phát triển giao thông ngầm.

Theo nhiều chuyên gia đô thị, hiện có tình trạng các đơn vị “cát cứ” cơ sở dữ liệu về hiện trạng không gian ngầm. Tiền Nhà nước đầu tư để thực hiện các đề tài thu thập dữ liệu nhưng không hiệu quả vì “cát cứ”, thiếu công khai. Không biết trong lòng đất hiện nay có gì thì khó cho việc xây dựng cũng như quy hoạch để định hướng cho việc xây dựng trong tương lai.

PGS.TS Nguyễn Văn Hiệp (nguyên Phó Giám đốc Sở Xây dựng TPHCM) chia sẻ bất cập về việc thiếu dữ liệu để kết nối các công trình ngầm. Trước đây, thành phố đồng ý cho xây dựng đường hầm ngầm kết nối hai tầng hầm của tòa nhà 171 Đồng Khởi và 72 Lê Thánh Tôn (quận 1) để thêm lối thoát nạn. Tuy nhiên, sau một năm thiết kế, tìm hiểu thì phát hiện khu vực này có hệ thống cấp nước chính của thành phố đi qua nên đành gác lại.

Trung tâm thương mại ngầm tại nhà ga ngầm Bến Thành, thuộc dự án metro Bến Thành - Suối Tiên (Ảnh: Ban Quản lý đường sắt đô thị TPHCM)
Trung tâm thương mại ngầm tại nhà ga ngầm Bến Thành, thuộc dự án metro Bến Thành - Suối Tiên (Ảnh: Ban Quản lý đường sắt đô thị TPHCM)

Trong khi đó, đến từ một tập đoàn xây dựng hàng đầu của Nhật Bản, TS Phan Hữu Duy Quốc đề nghị thành phố lưu ý hàng loạt vấn đề khi xây dựng công trình và sử dụng không gian ngầm trong khu vực đô thị.

Trong đó, có kế hoạch phòng cháy chữa cháy hợp lý vì tác động việc cháy nổ công trình ngầm thường rất nghiêm trọng. Biện pháp phòng ngừa ngập nước cần được đầu tư công sức vì công trình ngầm rất dễ bị ngập nước khi có mưa to hay lũ lụt, đồng thời cần chú ý đến tác động của việc lún nền do khai thác nước ngầm.

Với kinh nghiệm làm việc tại một trong những nước đi đầu thế giới về sử dụng không gian ngầm, TS Quốc chỉ ra một số nhóm việc quan trọng cần triển khai đồng thời gồm nắm bắt hiện trạng công trình ngầm; cần “đối xử” với không gian ngầm tương tự với không gian trên mặt đất, từ đó đưa ra chính sách phù hợp; hoàn thiện cơ sở pháp lý, trong đó cần làm rõ sở hữu về không gian ngầm, quyền sử dụng không gian ngầm; nắm bắt công nghệ xây dựng công trình ngầm.

TS Quốc đặc biệt lưu ý tầm quan trọng của cơ sở pháp lý đối với việc sử dụng không gian ngầm. “Người dân có quyền sử dụng không gian ngầm của khu đất mình đang sử dụng hay không? Hay đơn vị nào đó muốn làm đường hầm bên dưới thì làm?", TS Quốc đặt vấn đề.

Theo ông, dưới nhà dân là tàu điện ngầm thì họ sẽ mất quyền lợi trong tương lai vì muốn phát triển không gian ngầm cũng không được. Do đó, đất bán cũng không còn giá trị như xưa. Vì vậy, nếu không có quy định cụ thể thì rất khó phát triển không gian ngầm.

Theo TS Quốc, Nhật Bản phân loại sử dụng không gian ngầm theo độ sâu. Trong đó, độ sâu nhỏ từ 10-20m gồm các hầm kỹ thuật chung, tầng hầm các tòa nhà...; độ sâu trung bình từ 20-40m thường có tàu điện ngầm, bãi đỗ xe...; độ sâu lớn là từ 40m trở xuống.

Về quyền lợi sử dụng, khu vực không gian ngầm dưới 40m thì các công ty có thể phát triển các dự án mà không cần phải mua. Còn từ 40m trở lên thì phải mua với giá từ 20-40% so với giá trên mặt đất tùy theo khu vực, vì sử dụng không gian ngầm của người dân.

“Ở Nhật Bản, không gian ngầm cũng có giá trị của nó chứ không phải muốn sử dụng là được vì người dân có sở hữu trên thì có sở hữu dưới. Muốn sử dụng thì phải mua”, TS Quốc nói.

Đường hầm tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên
Đường hầm tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên

Về việc sử dụng không gian ngầm ở TPHCM hiện nay, TS Võ Kim Cương cho biết cấp phép sử dụng không gian ngầm cũng như theo quy hoạch trên mặt đất. Tức là chỗ nào chưa có quy hoạch thì đành cấp phép, khi đó nhà đầu tư, người dân có thể tạo được không gian ngầm. Chẳng hạn như khu vực quy hoạch cho metro ngầm thì cấp phép cho công trình ngầm khác phải “né” ra và có hành lang an toàn.

“Vấn đề sắp tới là phải nghiên cứu nối kết các không gian ngầm như thế nào? Nếu có nhu cầu, Nhà nước phối hợp với người dân như thế nào? Việc này cần tiếp tục nghiên cứu, giải quyết”, TS Cương nói.

Quốc Anh

MỚI NHẤT
Chủ tịch xã nguy cơ mất chức, xã nguy cơ mất chuẩn nông thôn mới
Chủ tịch xã nguy cơ mất chức, xã nguy cơ mất chuẩn nông thôn mới

(Dân trí) - Liên quan đến vụ “tạm dừng công bố một xã đạt chuẩn nông thôn mới”, ngày 16/5, nguồn tin của PV Dân trí cho biết, Văn phòng điều phối các chương trình mục tiêu quốc gia tỉnh Cà Mau đang xem xét đề xuất UBND tỉnh này thu hồi quyết định công nhận xã Rạch Chèo (huyện Phú Tân) đạt chuẩn nông thôn mới.

Thứ tư, 16/05/2018 - 12:00

Truy tặng Bằng khen của Trung ương Đoàn cho hiệp sĩ Nguyễn Văn Thôi
Truy tặng Bằng khen của Trung ương Đoàn cho hiệp sĩ Nguyễn Văn Thôi

(Dân trí) - Để ghi nhận tấm gương dũng cảm quên mình bảo vệ, cứu tài sản của nhân dân, Ban chấp hành Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đã truy tặng bằng khen cho hiệp sĩ Nguyễn Văn Thôi (42 tuổi, ở xóm Chánh Thiện, thôn Chánh Khoan Tây, xã Mỹ Lợi, huyện Phù Mỹ, Bình Định).

Thứ tư, 16/05/2018 - 11:54

Sở GTVT kiến nghị phê bình Chủ tịch TP Cà Mau
Sở GTVT kiến nghị phê bình Chủ tịch TP Cà Mau

(Dân trí) - Sở Giao thông vận tải (GTVT) tỉnh Cà Mau đã kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh này phê bình Chủ tịch UBND TP Cà Mau trong công tác xử lý vi phạm hành lang an toàn đường bộ.

Thứ tư, 16/05/2018 - 11:47

Người Hà Nội đối mặt với đợt nắng nóng kéo dài
Người Hà Nội đối mặt với đợt nắng nóng kéo dài

(Dân trí) - Hà Nội bước vào đợt nắng nóng trên diện rộng với nhiệt độ lên tới 38 độ C. Nắng như đổ lửa, người dân ra đường đều phải dùng mọi biện pháp để chống lại thời tiết khắc nghiệt khi mùa hè đến...

Thứ tư, 16/05/2018 - 11:45

Kinh hãi phát hiện đứa trẻ bò ngang quốc lộ giữa trưa nắng
Kinh hãi phát hiện đứa trẻ bò ngang quốc lộ giữa trưa nắng

(Dân trí) - Đang điều khiển ô tô lưu thông trên quốc lộ 7A, tài xế hoảng hồn phát hiện một cháu bé bò ra giữa đường mà không có người lớn trông coi. Rất may tài xế đã kịp dừng xe và bế cháu bé vào trong.

Thứ tư, 16/05/2018 - 11:32

Vietnam Airlines lý giải việc 3 lần đổi máy bay từ Đà Nẵng đi Hà Nội
Vietnam Airlines lý giải việc 3 lần đổi máy bay từ Đà Nẵng đi Hà Nội

(Dân trí) - Do vấn đề kỹ thuật, Vietnam Airlines đã phải đổi 3 lần máy bay đối với 1 chuyến bay chở khách từ Đà Nẵng đi Hà Nội ngày 14/5. Hãng này đã lên tiếng cáo lỗi đối với hành khách vì phiền toái chậm chuyến 8 tiếng đồng hồ.

Thứ tư, 16/05/2018 - 10:30

Lãnh đạo đã giới thiệu “người được chọn”, tập thể rất khó... làm trái ý!
Lãnh đạo đã giới thiệu “người được chọn”, tập thể rất khó... làm trái ý!

(Dân trí) - “Lâu nay, trong công tác cán bộ, chúng ta đang làm ngược so với quy trình minh bạch. Ở các cơ quan, thường là người đứng đầu lựa chọn rồi giới thiệu nhân sự ra trước tập thể để đơn vị đánh giá, nhận xét và bầu cho “người đã được chọn” đó. Tôi xin nói, trường hợp đó, tập thể, cấp uỷ khó có thể làm ngược ý lãnh đạo”…

Thứ tư, 16/05/2018 - 10:25

Vợ kêu cứu vì chồng "biến thành người khác" khi theo "Hội Thánh Đức Chúa Trời Mẹ"
Vợ kêu cứu vì chồng "biến thành người khác" khi theo "Hội Thánh Đức Chúa Trời Mẹ"

(Dân trí) - Chị T.N.M (SN 1984, ở Lĩnh Nam, Hoàng Mai, Hà Nội) mới đây đã kêu cứu về việc chồng chị tham gia một tổ chức có tên “Hội Thánh Đức Chúa Trời Mẹ” và bị biến thành một người hoàn toàn khác.

Thứ tư, 16/05/2018 - 10:06

Hai phụ nữ "đánh đu" theo ô tô để đánh ghen?
Hai phụ nữ "đánh đu" theo ô tô để đánh ghen?

(Dân trí) - Ngày 15/5, trên mạng xã hội xuất hiện đoạn video clip ghi lại hình ảnh 2 người phụ nữ "đánh đu" theo chiếc ô tô, được cho là để đánh ghen người ngồi bên trong. Điều đáng nói, tài xế xe ô tô vẫn cố tình cho xe chạy dù biết có người bám trước đầu xe.

Thứ tư, 16/05/2018 - 09:37

Nữ sinh lớp 8 "mất tích" cùng 1 triệu tiền học phí
Nữ sinh lớp 8 "mất tích" cùng 1 triệu tiền học phí

(Dân trí) - Ngày 16/5, Công an thị xã An Khê, Gia Lai cho biết, đơn vị đang phối hợp với các cơ quan chức năng và gia đình truy tìm tung tích một học sinh lớp 8 đi khỏi nhà nhiều ngày nay.

Thứ tư, 16/05/2018 - 08:40

Kỷ luật Bí thư, Phó Chủ tịch xã đánh bạc trong giờ hành chính
Kỷ luật Bí thư, Phó Chủ tịch xã đánh bạc trong giờ hành chính

(Dân trí) - Với việc đánh bạc trái phép ngay tại trụ sở UBND xã, Bí thư Đảng ủy và Phó Chủ tịch UBND xã Minh Châu, huyện Đông Hưng đã bị Ban Thường vụ Huyện uỷ huyện Đông Hưng ra quyết định kỷ luật bằng hình thức cách chức Uỷ viên Ban chấp hành Đảng bộ

Thứ tư, 16/05/2018 - 07:49

Formosa Hà Tĩnh vận hành thử nghiệm Lò cao số 2
Formosa Hà Tĩnh vận hành thử nghiệm Lò cao số 2

(Dân trí) - Theo Bộ Tài nguyên và Môi trường, Hội đồng giám sát liên ngành đánh giá đến thời điểm hiện tại, Lò cao số 2 của Formosa Hà Tĩnh đã đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về bảo vệ môi trường để vận hành thử nghiệm theo quy định của pháp luật.

Thứ tư, 16/05/2018 - 07:39

ĐÁNG QUAN TÂM
Lùm xùm thi công chức ở Đắk Lắk: Lỗi tại giám thị?
Lùm xùm thi công chức ở Đắk Lắk: Lỗi tại giám thị?

(Dân trí) - Lãnh đạo Sở Nội vụ Đắk Lắk khẳng định kỳ thi công chức năm 2017 của tỉnh diễn ra rất nghiêm túc, không có tiêu cực. Tuy nhiên, do giám thị coi thi đã áp sai mã đề của thí sinh dẫn đến chấm sai nên khi thí sinh phúc khảo lại có sự chênh lệch điểm lớn. Vì vậy, Sở sẽ tham mưu tỉnh kiểm điểm trách nhiệm của những giám thị này.

Thứ tư, 16/05/2018 - 01:12

Chủ tịch Kiên Giang "lệnh" Phú Quốc tạm ngưng giao dịch đất
Chủ tịch Kiên Giang "lệnh" Phú Quốc tạm ngưng giao dịch đất

(Dân trí) - Ngày 15/5, Chủ tịch UBND tỉnh Kiên Giang Phạm Vũ Hồng đã ký văn bản gửi Sở TN-MT, UBND huyện Phú Quốc, BQL khu kinh tế Phú Quốc về việc cho tạm ngưng các hoạt động phân lô, tách thửa, chuyển mục đích sử dụng đất cho đến khi Luật đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt được thông qua.

Thứ tư, 16/05/2018 - 12:10

Huyện Cờ Đỏ thu hồi nhiều quyết định cưỡng chế đất sai
Huyện Cờ Đỏ thu hồi nhiều quyết định cưỡng chế đất sai

(Dân trí) - Chủ tịch UBND huyện Cờ Đỏ, TP Cần Thơ vừa ký nhiều quyết định thu hồi các quyết định cưỡng chế đất trước đó. Nguyên nhân, Nghị quyết HĐND thu hồi 7.500 m2, nhưng huyện tổ chức thu hồi hơn 10.000 m2. Chưa giải quyết khiếu nại của người dân thỏa đáng, nhưng huyện vẫn ra quyết định cưỡng chế.

Thứ ba, 15/05/2018 - 10:17

Hai học sinh lớp 6 chết đuối thương tâm
Hai học sinh lớp 6 chết đuối thương tâm

(Dân trí) - Trong lúc chơi đùa trên bãi bồi, hai học sinh lớp 6 trường THCS Bình Dương (huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi) sụt hố sâu rồi tử vong vì đuối nước.

Thứ ba, 15/05/2018 - 09:33

Bộ trưởng Công an gửi vòng hoa viếng 2 hiệp sĩ bị trộm đâm chết
Bộ trưởng Công an gửi vòng hoa viếng 2 hiệp sĩ bị trộm đâm chết

(Dân trí) - Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm đã gửi vòng hoa viếng 2 hiệp sĩ Nguyễn Hoàng Nam và Nguyễn Văn Thôi, 2 nạn nhân bị đâm chết khi cùng các đồng đội vây bắt nhóm trộm xe SH đêm 13/5.

Thứ ba, 15/05/2018 - 09:04

Thủ tướng chỉ rõ địa chỉ trách nhiệm trong dự án Thủ Thiêm
Thủ tướng chỉ rõ địa chỉ trách nhiệm trong dự án Thủ Thiêm

(Dân trí) - Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhận định, trong quá trình thực hiện, các cơ quan liên quan có sai sót về quản lý đất đai, quy hoạch, lưu trữ hồ sơ, giải quyết khiếu nại… dẫn đến người dân khiếu kiện bức xúc kéo dài. Trách nhiệm này thuộc về các bộ, ngành liên quan, trước hết là chính quyền các cấp của TPHCM.

Thứ ba, 15/05/2018 - 08:44

Ghe hơn 100 tấn chìm giữa kênh, 3 người thoát chết
Ghe hơn 100 tấn chìm giữa kênh, 3 người thoát chết

(Dân trí) - Ghe hơn 100 tấn chở vôi đang lưu thông trên Kênh Tẻ thì bất ngờ bị nước tràn vào khoang máy gây ngập và chìm dần. 3 người trên ghe hốt hoảng nhảy xuống sông bơi vào bờ thoát chết.

Thứ ba, 15/05/2018 - 07:30

Ki ốt gần chợ cháy dữ dội, 2 ô tô bị lửa bén
Ki ốt gần chợ cháy dữ dội, 2 ô tô bị lửa bén

(Dân trí) - Ngọn lửa bùng cháy tại ki ốt gần chợ Quán Lau, lan nhanh dữ dội trong điều kiện thời tiết nắng nóng. 5 xe cứu hỏa cùng hàng chục chiến sĩ đã được điều tới khống chế đám cháy.

Thứ ba, 15/05/2018 - 07:00

Ông Đoàn Ngọc Hải xin rút đơn từ chức
Ông Đoàn Ngọc Hải xin rút đơn từ chức

(Dân trí) - Phó Chủ tịch UBND quận 1 (TPHCM) Đoàn Ngọc Hải vừa có đơn gửi cấp thẩm quyền xin rút đơn từ chức mà ông gửi ngày 8/1/2018.

Thứ ba, 15/05/2018 - 05:27

Vì sao cán bộ địa chính bị khởi tố vẫn được tiếp tục công tác?
Vì sao cán bộ địa chính bị khởi tố vẫn được tiếp tục công tác?

(Dân trí) - Mặc dù bị khởi tố về tội "Lạm dụng chức vụ, quyền hạn, chiếm đoạt tài sản" nhưng ông Sơn vẫn được tiếp tục bố trí công tác và xử lý các vấn đề liên quan đến đất đai tại chính địa phương nơi ông “dính” hàng loạt sai phạm.

Thứ ba, 15/05/2018 - 05:21

Xe container lao thẳng xuống chân cầu sau khi tông xe khách
Xe container lao thẳng xuống chân cầu sau khi tông xe khách

(Dân trí) - Một vụ tai nạn nghiêm trọng đã xảy ra vào sáng hôm nay ở cầu Máng, phường Hương Chữ, thị xã Hương Trà (tỉnh Thừa Thiên Huế) khi một xe container đầu kéo sau khi tông xe khách đã lao thẳng xuống chân cầu.

Thứ ba, 15/05/2018 - 05:11

Thủ tướng: Chủ động chống tiêu cực, tham nhũng ngay trong ngành công an
Thủ tướng: Chủ động chống tiêu cực, tham nhũng ngay trong ngành công an

(Dân trí) - Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho rằng cần phải chủ động phòng chống tiêu cực, tham nhũng ngay trong chính nội bộ ngành công an. Từng cán bộ, chiến sĩ phải tự giác rèn luyện bản thân, nói không với tiêu cực, giữ gìn phẩm chất của người CAND.

Thứ ba, 15/05/2018 - 04:49