Sự thật pho tượng “lạ” trong chùa Bà Đá

Chùa Bà Đá có pho tượng Phật lạ? Đầu năm Giáp Ngọ, tin này loang ra khiến dân tình xôn xao. Tôi đến chùa Bà Đá ở số 3 phố Nhà Thờ, Hà Nội, tận thấy pho tượng “lạ” ấy, và gặp sư trụ trì, mới hay tượng lạ mà quen.

Tượng lạ?
 
Tượng lạ?

 

Nằm ngay gần hồ Hoàn Kiếm, gần Nhà thờ Lớn, nhưng bước vào chùa Bà Đá (còn gọi là Linh Quang tự) những ồn ào, náo nhiệt của phố phường như bay biến, chỉ còn lại cái tĩnh lặng của một ngôi chùa cổ. Trong hương trầm và tiếng tụng kinh niệm Phật, tôi ngỡ ngàng khi biết Bà Đá ngụ ở đây đã một thiên niên kỷ.

 

Theo những bia bảng, truyền phả và văn tự lưu truyền lại, chùa này khởi đầu gọi là chùa Sùng Khánh, khai dựng từ năm Bính Thân (1056), niên hiệu Long Thụy Thái Bình năm thứ ba, đời vua Lý Thánh Tôn. Sau khi xây dựng chùa xong có đúc một quả chuông đồng rất lớn, sau đó xây Tháp Bảo Thiên cao ngất gần đất chùa (nơi xây tháp này thành chùa Bảo Thiên).

 

Nhưng số phận của ngôi chùa qua “bãi bể nương dâu” cùng với những biến thiên lịch sử. Trong khoảng thời gian niên hiệu Hồng Đức (1470 - 1498) đời vua Lê Thánh Tông, chùa chỉ còn là một ngôi am tranh. Khi nhân dân khai móng xây tường làm chùa đã đào được một pho tượng bằng đá hình dáng phụ nữ; dân chúng cho là Thánh Giáng, liền đưa lên thiết lập bàn thờ, xây chùa ngói để thờ phụng. Sau đó, pho tượng này bị mất. Ba thế kỷ sau, đến cuối đời Lê Trịnh (1767 - 1782), khi đào đất xây tường làm lại ngôi chùa, tường xây lên lại đổ, đào sâu xuống nữa thì tìm thấy pho tượng đá. Dân gian cho rằng tượng đá rất linh thiêng.

 

Toàn cảnh chùa Bà Đá
Toàn cảnh chùa Bà Đá

 

Cho nên, khi việc tu tạo ngôi chùa hoàn thành, khách thập phương kéo đến lễ bái ngày càng đông đúc. Từ đó, người ta quen gọi đây là chùa Bà Đá. Năm Bính Ngọ (1786), quân Mãn Thanh tàn phá thành Thăng Long trước khi quân của vua Quang Trung tiến vào, chùa Bà Đá cũng chịu chung số phận. Đất chùa bỏ hoang một thời gian, bị lấn chiếm chỉ còn lại một khoảnh nhỏ. Khi dân sở tại dọn sạch khu đất còn lại thì tìm thấy pho tượng đá cũ vẫn còn nguyên vẹn dù chìm ngập dưới đống tro tàn. Nhân dân vui mừng, gom góp cất lại ngôi chùa và qua nhiều lần trùng tu, tôn tạo, chùa Bà Đá có dáng vóc như ngày nay.

 

Nổi tiếng với những pho tượng thiêng, mang đậm bản sắc dân tộc, tại sao bỗng dưng ngôi chùa này lại xuất hiện pho tượng “lạ”? Mà “lạ” như thế nào?

 

Chú tiểu chỉ cho tôi pho tượng Phật ở ngay cửa vào ngôi chùa. Pho tượng Phật lạ ở chiếc áo xanh, tóc xanh, trông khác biệt với những tượng Phật trong chùa. Cạnh pho tượng này, có dàn bày 49 loại thuốc bắc được dâng lên để thờ cúng. Cạnh đó là chiếc lọ đựng 5 loại đậu 5 màu. Đó là những hình ảnh ít thấy trong các ngôi chùa miền Bắc, liệu có giống với một vài pho tượng dị thường mà tai tiếng gần đây?

 

Ấy là chuyện một đại gia ở tỉnh Trà Vinh đã bỏ tiền công đức cho một ngôi chùa ở tỉnh nhà tu tạo, tô tượng đúc chuông rất hoành tráng. Thế rồi, dân tình tá hỏa ra khi nhận thấy pho tượng mới trong chùa mà mình cúi lạy giống hình cha con vị đại gia này như tạc.

 

Mới đây ở Hà Nội cũng ồn ào chuyện sư trụ trì một chùa nọ biến tượng Phật trong chùa giống hệt tượng mình để các Phật tử phải vái lạy. Tượng Phật “lạ” này phải chăng cũng theo “phong cách” ấy? “Phong cách” ấy lại có thể diễn ra ở chùa Bà Đá- trụ sở Giáo hội Phật giáo Hà Nội?

 

Tượng lạ hóa quen

 

Đại đức Thích Chiếu Tuệ, Phó Ban Hoằng pháp Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Phó thư ký kiêm trưởng Ban Hoằng pháp Thành hội Phật giáo Hà Nội cười hiền, bảo với tôi: “Nhà báo hỏi chuyện về Pho tượng mới ở chùa Bà Đá phải không. Gọi tượng Phật “lạ” là sai vì đây là tượng Phật Dược sư, mà tên đầy đủ là Đức Phật Dược sư lưu ly quang vương.

 

Đại đức Thích Chiếu Tuệ, Phó Ban Hoằng pháp Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam
Đại đức Thích Chiếu Tuệ, Phó Ban Hoằng pháp Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam

 

Theo giáo lý đại thừa của Phật giáo thì Đức Phật Dược sư là một vị Phật chữa bệnh cho chúng sinh, thầy của các loại thầy thuốc, còn gọi là Y vương (vua của các thầy thuốc). Hàng năm, cứ đầu năm, các chùa của Phật giáo thường tổ chức Đàn dược sư, tụng 7 ngày, mỗi một ngày 7 biến kinh. Theo đó có 7 pho tượng Phật dược sư ở 7 khu. Nhưng mà chùa chật, thầy bày có một khu thôi. Cái này không đưa vào trong chính điện được mà chỉ bày bên ngoài thôi. Mục đích của việc này để cầu nguyện quốc thái dân an, mùa màng bội thu, mọi người tiêu tan bệnh tật. Trong nhà chùa, thầy gọi là tiêu tai diên thọ Dược sư Phật”.

 

Đại đức Thích Chiếu Tuệ cũng cho hay, pho tượng này do người Việt Nam làm, chứ không phải từ nước ngoài chuyển về, không “lạ” và được bày lễ theo tinh thần của Phật giáo trong kinh Dược sư đã được dịch ra tiếng Việt. Theo kinh này, đức Phật Dược sư có 12 nguyện để dạy cho chúng sinh, cuối kinh có dạy phương pháp bày đàn để cầu nguyện cho bệnh nhân, cầu nguyện cho mọi người.

 

Theo Đại đức, người miền Bắc vẫn có thói quen dâng sao giải hạn, nhờ các thầy làm sớ cầu an. Nhưng Phật giáo không có dâng sao giải hạn. Nhưng người dân cứ đến nhờ thầy cúng, chẳng lẽ không cúng?

 

“Thầy phải theo lời dạy của Đức Phật, căn cứ trong kinh, thiết lập cái đàn này để cầu cho mọi người. Ở đây không có vàng mã, không có hình nhân thế mạng. Làm sao thế được mạng? Một hình người bằng giấy bé tin hin này làm sao thay được một mạng người? Không đúng với chính pháp. Đây là trụ sở của thành hội Phật giáo Hà Nội, thầy với tư cách là trưởng ban Hoằng pháp làm theo tinh thần giáo lý của Đức Phật. Thiết chí tượng Phật Dược sư không phải mãi mãi ở chùa này, mà chỉ trong 7 ngày. Từ ngày mồng 8, thầy thiết lập đàn tràng đến ngày 14 kết thúc đàn tràng. Cũng không phải thiết chí trong chính điện mà thiết chí ngoài tiền đường. Tiền đường để phục vụ sinh hoạt cho mọi người, còn chính điện để thờ Phật. Nếu pho tượng này đặt trong chính điện là sai”.

 

Tôi hỏi: “Thưa Đại đức, nhà chùa đặt tượng Phật Dược sư vào đây có phải xin phép không?”.

 

Đại đức Thích Chiếu Tuệ trả lời: “Việc này không phải xin phép, thầy chỉ báo cáo là thầy tổ chức cầu nguyện. Nếu thầy để pho tượng ở đây thờ vĩnh viễn thì mới phải xin phép. Chỉ bảy ngày bảy đêm rồi lại cất đi”.

 

“Mọi năm mình có làm thế này không?”; “Mọi năm thì làm chỗ khác, năm nay thầy trực ở đây, chịu trách nhiệm điều hành lễ ở đây thì thầy mới làm. Đây là Phật giáo trên cơ sở hài hòa với tín ngưỡng dân gian, trên đó có dàn bày 49 loại thuốc bắc”. “Thưa Đại đức, tại sao lại thuốc bắc? 49 loại thuốc hàm ý điều gì?” Tại sao lại có 5 loại đậu 5 màu?”

 

Đại đức Thích Chiếu Tuệ chậm rãi: “49 loại thuốc để cầu cho người tiêu tan bệnh tật, 5 loại đậu 5 màu cầu cho mùa màng bội thu. Việc này không phải chùa nào cũng làm được vì chưa đủ điều kiện. Cái này có nhiều yếu tố, nếu làm không đúng thì không đạt được sự mầu nhiệm.

 

Cái áo màu xanh của tượng Dược sư chính là cái áo của quan Ngự y nên mọi người thấy lạ, mà đúng là lạ thật. Pho tượng này hoàn toàn nằm trong truyền thống của Phật giáo, đáp ứng nhu cầu tâm linh của bà con Phật tử. Ngày xưa thời phong kiến, các đức vua lập đàn Quảng chiếu cầu quốc thái dân an thì có lập đàn này. Chiều nay, hai giờ nếu nhà báo đến đây thì sân chùa này sẽ chật kín người đến cầu an”.

 

Tôi nhìn ra khoảng rộng sân chùa Bà Đá, rồi tiếp một câu hỏi: “Thưa Đại đức, người dân đến đây cầu an có phải đóng góp không?”; “À, đóng góp là tùy mỗi người thôi. Có người đem nước, đem trái cây đến cúng rồi xin về. Rồi người ta góp tiền để mua hoa, bày đàn. Bày đàn xong thì người ta xin lộc về, chứ thầy làm gì có tiền, thầy chỉ đứng ra tập hợp thôi”.

 

Khi tôi ra về, khoảng sân chùa Bà Đá đã bắt đầu có những người dân đến cầu nguyện trước pho tượng Phật Dược sư. Ai đó gọi là pho tượng “lạ”, nhưng qua kiến giải của Đại đức, hóa ra nó đã quá quen trong nếp cầu an của con dân Việt.

 

Theo Phùng Nguyên
 Tiền Phong

MỚI NHẤT
Huy động hơn 2.000 người đảm bảo trật tự đêm Khai ấn
Huy động hơn 2.000 người đảm bảo trật tự đêm Khai ấn

(Dân trí) - Năm nay lễ hội khai ấn Đền Trần có điểm mới là phục dựng lại nghi lễ “rước nước, tế cá”. Lễ khai ấn sẽ diễn vào đêm 13 rạng sáng ngày 14/2 (nhằm giờ Tý, ngày 15 tháng Giêng âm lịch).

Thứ ba, 11/02/2014 - 06:40

“Đội quân” hành khất bắt đầu đổ về Đền Trần
“Đội quân” hành khất bắt đầu đổ về Đền Trần

(Dân trí) - Mặc dù Ban tổ chức lễ hội đã khẳng định sẽ làm hết sức mình để giải quyết vấn nạn ăn xin tại lễ hội Đền Trần năm 2014, nhưng ngay trong sáng ngày 11/2 (tức 12 tháng giêng), “đội quân” hành khất đã đứng quanh khu vực Đền Thiên Trường “hành nghề”.

Thứ ba, 11/02/2014 - 04:40

Băng giá lại “tấn công” Sa Pa
Băng giá lại “tấn công” Sa Pa

(Dân trí) - Ngày 11/2, tin từ Trung tâm khí tượng thủy văn Lào Cai, không khí lạnh tiếp tục ảnh hưởng sâu xuống Lào Cai, làm nhiệt độ giảm sâu tại các khu vực vùng núi cao. Đặc biệt tại Sa Pa nền nhiệt độ ghi nhận chỉ đạt 1,6 độ C và tiếp tục giảm thấp.

Thứ ba, 11/02/2014 - 04:10

Cận cảnh chiếc ô tô 158 bánh tại Việt Nam
Cận cảnh chiếc ô tô 158 bánh tại Việt Nam

158 bánh cho 1 chiếc xe ô tô, điều mà khiến nhiều người nghe thấy phải giật mình. Nhưng trên thực tế chiếc xe siêu trường, siêu trọng này lại đang có mặt tại Khu kinh tế Vũng Áng (tỉnh Hà Tĩnh) phục vụ cho việc lắp đặt các nhà máy.

Thứ ba, 11/02/2014 - 03:58

Xe máy chui gầm container, một người tử nạn
Xe máy chui gầm container, một người tử nạn

(Dân trí) - Vụ tai nạn xảy ra khoảng 13h30 chiều nay (11/2) tại ngã 3 đường Hà Khê – Nguyễn Tất Thành (phường Xuân Hà, quận Thanh Khê, Đà Nẵng) khiến người đàn ông điều khiển xe máy tử nạn tại chỗ.

Thứ ba, 11/02/2014 - 03:22

Phục dựng nghi lễ “rước nước, tế cá” tại lễ hội đền Trần
Phục dựng nghi lễ “rước nước, tế cá” tại lễ hội đền Trần

(Dân trí) - Sáng nay 11/2 (nhằm ngày 12 tháng giêng), tại khu di tích đền Trần, phường Lộc Vượng, thành phố Nam Định, Ban tổ chức lễ hội đền Trần đã cho phục dựng lại nghi lễ “rước nước, tế cá”.

Thứ ba, 11/02/2014 - 03:14

Cứu sống 8 công nhân bị chìm xà lan trên biển
Cứu sống 8 công nhân bị chìm xà lan trên biển

(Dân trí) - Vào khoảng 11h trưa 10/2, 8 công nhân trong khi đưa ụ bê tông ra biển để thi công Cầu cảng Sơn Dương đã gặp sự cố đứt neo, xà lan bị chìm, trôi dạt trên biển.

Thứ ba, 11/02/2014 - 03:01

Cán qua đầu nạn nhân, tài xế xe tải nhấn ga bỏ chạy
Cán qua đầu nạn nhân, tài xế xe tải nhấn ga bỏ chạy

(Dân trí) - Vụ tai nạn xảy ra tại Km15 trên Quốc lộ 26 (đoạn qua xã Hòa Đông, huyện Krông Pắk, Đắk Lắk) vào khoảng 10h30 sáng nay 11/2 khiến nạn nhân rất nguy kịch.

Thứ ba, 11/02/2014 - 02:50

Vụ “hôi của” gây xôn xao: “Không có chuyện hôi của man rợ”
Vụ “hôi của” gây xôn xao: “Không có chuyện hôi của man rợ”

(Dân trí) - Trả lời phóng viên báo chí, ông Đinh Quý Nhân, Chủ tịch UBND huyện Minh Hóa khẳng định: “Không có chuyện người dân “hôi của man rợ” trong vụ tai nạn giao thông ngày 21/1/2014 tại thôn Thanh Long, xã Hóa Thanh, huyện Minh Hóa, Quảng Bình”.

Thứ ba, 11/02/2014 - 01:36

“Hà Nội thu phí đại lộ Thăng Long là phạm luật”
“Hà Nội thu phí đại lộ Thăng Long là phạm luật”

(Dân trí) - “Đã có phí bảo trì đường bộ nên không thể bắt người dân phải nộp thêm một lần phí nữa để lấy tiền sửa chữa, duy tu đường. Thu phí đường bộ trên đại lộ Thăng Long là phí chồng phí, là phạm luật”.

Thứ ba, 11/02/2014 - 01:03

Xe buýt mất thắng gây tai nạn liên hoàn
Xe buýt mất thắng gây tai nạn liên hoàn

(Dân trí) - Một chiếc xe buýt trong lúc đổ dốc đã bất ngờ mất thắng và tông liên tiếp vào các phương tiện lưu thông ngược chiều khiến một người nhập viện.

Thứ ba, 11/02/2014 - 11:36

Nổ bình khí khi truy quét “vàng tặc”, 2 cán bộ trọng thương
Nổ bình khí khi truy quét “vàng tặc”, 2 cán bộ trọng thương

(Dân trí) - Trong lúc tổ chức truy quét “vàng tặc”, bất ngờ hai bình khí nén phát nổ khiến hai cán bộ trong đoàn công tác bị thương nặng.

Thứ ba, 11/02/2014 - 11:34

ĐÁNG QUAN TÂM
Xe khách lao vào nhà dân, ít nhất 11 người bị thương
Xe khách lao vào nhà dân, ít nhất 11 người bị thương

(Dân trí) - Ít nhất 11 người bị thương phải đưa đi cấp cứu trong vụ tai nạn xảy ra vào lúc 5h30 sáng 11/2 trên quốc lộ 13, đoạn chạy qua địa bàn khu phố Đông Ba, phường Bình Hoà, thị xã Thuận An, tỉnh Bình Dương.

Thứ ba, 11/02/2014 - 10:29

Đợt rét hại tại miền Bắc kéo dài đến hết tuần
Đợt rét hại tại miền Bắc kéo dài đến hết tuần

(Dân trí) - Những ngày tới không khí lạnh cường độ mạnh tác động đến miền Bắc còn gây rét đậm, rét hại diện rộng. Vùng núi nhiệt độ xuống rất thấp, đề phòng xảy ra băng tuyết.

Thứ ba, 11/02/2014 - 09:55

Xử phạt nhà nghỉ “chém” tiền thuê phòng của khách gấp 5 lần
Xử phạt nhà nghỉ “chém” tiền thuê phòng của khách gấp 5 lần

(Dân trí) - Thấy nhóm khách ngoài tỉnh đến thuê phòng, chủ nhà nghỉ đã thu tiền với giá “cắt cổ” cao gấp 5 lần so với bảng giá niêm yết theo quy định.

Thứ ba, 11/02/2014 - 08:32

Xe khách tông xe du lịch, 15 người nhập viện
Xe khách tông xe du lịch, 15 người nhập viện

(Dân trí) - Khoảng 19h45 tối 10/2, trên QL1A đoạn qua thị trấn Phong Điền, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên - Huế đã xảy ra một vụ tai nạn giao thông đặc biệt nghiêm trọng làm 15 người nhập viện.

Thứ ba, 11/02/2014 - 08:19

Liên tiếp cháy đồng cỏ trên đất dự án rộng hàng chục hecta
Liên tiếp cháy đồng cỏ trên đất dự án rộng hàng chục hecta

(Dân trí) - Trong những ngày qua, địa bàn TPHCM và vùng giáp ranh liên tiếp xảy ra những vụ cháy đồng cỏ khô đất dự án rộng hàng chục hecta khiến lực lượng chữa cháy vô cùng vất vả, gây hoang mang cho người dân.

Thứ ba, 11/02/2014 - 07:58

Người đàn bà góa bị cắt điện ngày tết vẫn chưa được cấp điện trở lại
Người đàn bà góa bị cắt điện ngày tết vẫn chưa được cấp điện trở lại

(Dân trí) - Sau nửa tháng bị cắt điện đúng vào dịp Tết Nguyên Đán (từ 25 Tết), đến nay người đàn bà góa Nguyễn Thị Tiềm vẫn phải sống trong cảnh mù mờ, không điện.

Thứ ba, 11/02/2014 - 07:52

Mẹ nghèo khóc ngất vì con gái 12 tuổi bị đánh chết
Mẹ nghèo khóc ngất vì con gái 12 tuổi bị đánh chết

(Dân trí) – “Răng mà kẻ ác thú lại giết con gái tui trời ơi! Tui chỉ có một đứa con chứ mấy! Con ơi! con đi rồi, giờ mẹ biết sống với ai đây?!”. Tiếng khóc ngằn ngặt của chị Nguyễn Thị C. (mẹ cháu Q.) cứ vang vọng khắp núi rừng Phong Nha.

Thứ ba, 11/02/2014 - 07:33

"Cắt" 100.000 biên chế: Đánh giá sai có thể mất người làm được việc!
"Cắt" 100.000 biên chế: Đánh giá sai có thể mất người làm được việc!

(Dân trí) - “Đây là vấn đề liên quan đến sự nghiệp của con người nên phải hết sức thận trọng. Nếu vận dụng cách đánh giá thiếu khách quan có khi lại tinh giản đúng vào người làm được việc, còn người đáng cho ra lại được ở lại!”, đại biểu Quốc hội Chu Sơn Hà nói.

Thứ ba, 11/02/2014 - 07:05

Khám phá tàn tích nghìn năm của ngôi chùa lớn nhất thời Lý
Khám phá tàn tích nghìn năm của ngôi chùa lớn nhất thời Lý

(Dân trí) - Dù bị thời gian và con người huỷ hoại, nhưng những tàn tích còn lưu giữ sau gần một thiên niên kỷ đã cho thấy quy mô to lớn và giá trị nghệ thuật của Đại Lãm Thần Quang tự.

Thứ ba, 11/02/2014 - 05:49

Hà Nội: Lật tẩy nhân diện các sư giả ở Phủ Tây Hồ
Hà Nội: Lật tẩy nhân diện các sư giả ở Phủ Tây Hồ

(Dân trí) - Không kể sáng hay chiều, những người vẫn thường được cho là sư tung hoành ở mọi nẻo đường vào Phủ Tây Hồ. Thấy vẻ mặt khắc khổ trong bộ quần áo nâu sồng của những người đầu trọc, đi chân đất nên nhiều du khách chẳng ngần ngại rút tiền bỏ vào... bát nhựa.

Thứ ba, 11/02/2014 - 05:31

Hà Nội: Camry đâm liên tiếp 3 xe máy, tông thẳng 1 ô tô khác
Hà Nội: Camry đâm liên tiếp 3 xe máy, tông thẳng 1 ô tô khác

(Dân trí) - Đang lưu thông trên đường Hùng Vương, chiếc xe Toyota Camry BKS 29A – 206.56 bất ngờ mất lái đâm liên tiếp vào 3 xe gắn và dừng lại sau khi đâm vào một chiếc ô tô khác.

Thứ hai, 10/02/2014 - 09:21

Nhảy xuống thác tắm, nam thanh niên mất tích
Nhảy xuống thác tắm, nam thanh niên mất tích

(Dân trí) - Đến chiều 10/2, lực lượng chức năng vẫn chưa tìm được anh Trần Đình Minh (SN 1993, trú tại thị xã Buôn Hồ, tỉnh Đắk Lắk) bị mất tích tại thác Dray Nur sau khi nhảy xuống thác tắm.

Thứ hai, 10/02/2014 - 08:51