Chuyện nghề thú vị của nữ Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao

Dân trí Đến giờ, cựu Phát Ngôn viên Bộ Ngoại giao Phan Thúy Thanh vẫn còn nhớ như in những buổi chiều thứ năm họp báo bận rộn, hồi hộp, căng thẳng nhưng vô cùng thú vị. Công việc của guồng quay thông tin, của sự cân trí, đấu não trước mỗi câu hỏi hóc búa... đã cho bà những kinh nghiệm quý báu.

Ở tuổi 63, bà Phan Thúy Thanh vẫn giữ được phong thái điềm tĩnh, nhẹ nhàng, khéo léo và sắc bén của một nhà ngoại giao chuyên nghiệp. Với 36 năm tuổi nghề, bà trải qua các vị trí khác nhau: Tham tán Công sứ tại Bỉ, Vụ trưởng Vụ Thông tin Báo chí, Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao, Đại sứ Việt Nam tại Bỉ và Luxembourg, đồng thời là Đại sứ, Trưởng Phái đoàn Việt Nam bên cạnh EU. Bà cũng có 3 năm (từ 2011 – 2014) làm nhiệm vụ là Phu nhân của Đại sứ  Việt Nam Trần Ngọc Thạch tại các Tiểu Vương Quốc Ả rập Thống nhất (UAE).

Bên chén trà sen "cây nhà lá vườn" là những câu chuyện thú vị tưởng chừng không dứt về sự nghiệp ngoại giao kéo dài hơn 3 thập kỷ của bà.

 

Bà Phan Thúy Thanh
Bà Phan Thúy Thanh

"Bím tóc nhỏ" và dấu ấn mạnh mẽ

Sau khi tốt nghiệp trường Đại học Ngoại giao Hà Nội (nay là Học viện Ngoại giao), cô sinh viên Phan Thúy Thanh với dáng người mảnh khảnh, nhỏ nhắn bắt đầu vào Vụ Báo chí-Bộ Ngoại giao công tác. Cô được phân công phụ trách và giúp đỡ phóng viên của hãng tin AFP, hãng tin phương Tây duy nhất có văn phòng thường trú ở Việt Nam khi đó.

Sự nhiệt tình, dễ thương và rất đỗi chân thành của cô nhân viên mới vào nghề với bím tóc đuôi sam xinh xắn đã để lại nhiều ấn tượng tốt đẹp cho phóng viên nước ngoài. Cùng các đồng nghiệp lớn tuổi, cô đã lặn lội đưa họ tới nhiều tỉnh, từ đồng bắc Bắc Bộ cho đến vùng biên giới xa xôi để tác nghiệp và tạo điều kiện hết sức cho họ tiếp cận thông tin. Họ dành cho cô với cái tên thật trìu mến "petites nattes" (cô bé có bím tóc nhỏ).

Thời bà Thúy Thanh mới bắt đầu vào Vụ Báo chí, điều khó khăn nhất là cơ chế phối hợp thông tin, sự nhìn nhận về vai trò của phóng viên nước ngoài chưa được như hiện nay, còn có quá nhiều nghi kỵ và các thủ tục hành chính ngăn cản việc tiếp cận thông tin của họ, việc khai thác các nguồn tin chính thống cũng không dễ dàng... Đặc biệt là chưa có cơ chế người phát ngôn của các bộ ngành.

Trong suốt thời gian công tác, một trong những điều mà bà luôn trăn trở là làm sao để  cải tiến quy chế hoạt động dành cho phóng viên nước ngoài, xây dựng một quy chế làm việc thuận lợi cho họ cũng như quy chế cung cấp thông tin đối ngoại nhanh nhất, chuẩn xác nhất và phong phú nhất cho báo giới trong và ngoài nước. Đây thực sự là cả một quá trình làm việc kiên nhẫn, thuyết phục, phối hợp, đôi khi là phải bảo vệ và đấu tranh để một số cơ quan có cái nhìn đúng đắn về phóng viên ngoại quốc.

Ngày ấy, Internet còn chưa thông dụng nên việc tiếp cận nguồn tin tương đối khó khăn, vì vậy, bà phải dành nhiều thời gian hơn để đọc báo và nghe đài. Sáng bà dậy từ lúc 5h30 để nghe VOV và BBC, vừa làm công việc nhà, vừa nghe bản tin; 6h xem bản tin Chào buổi sáng của VTV; 7h30 có mặt tại văn phòng, dự giao ban ở cơ quan, xem tin, đọc báo cáo; 8h30 phác thảo nhanh những vấn đề mà ngày hôm đó có thể các phóng viên nước ngoài sẽ hỏi; sau đó còn chuẩn bị cả câu trả lời dự phòng trong trường hợp nhận được câu hỏi ngoài dự kiến.

Do thời đó các bộ ngành chưa có cơ chế phát ngôn, nên Bộ Ngoại giao là cơ quan duy nhất đại diện cho quốc gia phát ngôn gần như tất cả các vấn đề mà phóng viên hỏi. Khi ấy, các buổi họp báo được tổ chức ngay tại Vụ Báo chí (số 7, Chu Văn An, Hà Nội) chứ không phải tại Nhà khách Chính phủ như bây giờ và mỗi buổi họp báo khá dài với rất nhiều vấn đề cả nội chính và đối ngoại.

Các vấn đề nội chính như vấn đề đặc xá tù nhân mỗi dịp lễ, dịch bệnh, giới thiệu văn hóa tại các địa phương, các vụ bạo loạn ở Tây Nguyên hay một người nước ngoài nào đó bị bắt vì buôn ma túy tại Việt Nam... cũng được phóng viên đề cập đến với Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao.

Bà Phan Thúy Thanh khi còn là Phát Ngôn viên Bộ Ngoại giao Việt Nam cùng tập thể cán bộ Vụ Báo chí
Bà Phan Thúy Thanh khi còn là Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao cùng tập thể Vụ Thông tin Báo chí

Để có mỗi câu trả lời chuẩn xác, bà cho rằng sự phối hợp và cung cấp thông tin kịp thời của các cơ quan khác là vô cùng cần thiết. Tạo dựng được lòng tin  và giữ được mối liên hệ tốt, chân tình với các vị lãnh đạo và  bạn bè tại nhiều cơ quan khác nhau là một trong những yếu tố giúp cho bà và các đồng nghiệp ở Vụ Báo Chí thường có được thông tin nhanh, chính xác để cung cấp cho báo giới. Sau đó, Chính phủ có quy chế phát ngôn cho các bộ ngành nên cũng phần nào giảm tải được công việc cho Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao.

Có những lúc bà không tránh khỏi nản lòng trước thử thách của công việc, nhưng đó chỉ là cảm giác thoáng qua khi mệt mỏi. Đam mê công việc đã khiến bà đứng vững.

Rời vị trí Phát ngôn viên để làm Đại sứ Việt Nam tại Bỉ và Luxembourg, trưởng Phái đoàn Việt Nam bên cạnh EU, bà Thúy Thanh đã vô cùng xúc động trước tình cảm của các phóng viên dành cho mình. Có người nhắc lại lần bà đến dự tiệc sinh nhật đầu tiên của họ ở Việt Nam. Có phóng viên viết: “Đến bao giờ tôi lại được nhìn thấy tà áo dài bà thường mặc trong các buổi họp báo”…

Dù đã nghỉ hưu nhưng bà vẫn luôn say mê công việc. Bà bật mí, bà vẫn thường tham gia một số hoạt động từ thiện xã hội và được mời đến các lớp học để chia sẻ kinh nghiệm về kỹ năng giao tiếp đa văn hóa, hay kỹ năng thích ứng với môi trường mới cho các  nhà ngoại giao và nhân viên ngoại giao sắp đi công tác tại các sứ quán Việt Nam ở nước ngoài. Nhưng một trong các lớp học mà bà rất thích đến để chia sẻ đó là những buổi tọa đàm, trao đổi kinh nghiệm với các phu nhân và phu quân các nhà ngoại giao, trong đó có cả lớp dành riêng cho các phu nhân, phu quân của các Đại sứ sắp đi công tác nước ngoài, bởi ở đó bà như nhìn thấy mình cách đây mấy năm về trước..

Câu chuyện nhỏ, bài học lớn

Khi vừa kết thúc nhiệm kỳ làm Tham tán Công sứ nhiều năm tại Bỉ, bà Thúy Thanh được cử ngay làm Quyền Vụ trưởng Vụ Báo chí-Bộ Ngoại giao. Vừa "chân ướt chân ráo" về nước, lại thêm phải bắt tay ngay vào việc tham gia tổ chức Hội nghị Cấp cao Pháp ngữ (Francophonie), vì vậy, bà không có thời gian chuẩn bị cho buổi họp báo đầu tiên.

Hôm đó, bà đã nhận được một câu hỏi mang tính nội bộ của phóng viên người Mỹ về việc bắt giữ một người Việt mà hồi đó bị coi là rất nhạy cảm... Chưa được thông báo cặn kẽ và cũng chưa kịp tìm hiểu sâu vấn đề nên câu trả lời của bà có phần hơi "ngớ ngẩn".

Sơ suất ấy có thể chỉ là một câu chuyện nhỏ nhưng bà luôn coi đó là một kỷ niệm đáng nhớ, một bài học lớn và luôn tự nhắc mình phải cẩn thận chuẩn bị hơn trước mỗi buổi họp báo. Từ đó đến hết khoảng thời gian 6 năm đứng trước phóng viên, bà không còn bị thêm "tai nạn" nghề nghiệp nào nữa.

Bà luôn tâm niệm rằng, Người Phát ngôn cần sự trung thành tuyệt đối với đất nước bên cạnh yếu tố trách nhiệm và lòng say mê. Bên cạnh việc chịu được áp lực, Người Phát ngôn phải sẵn sàng chấp nhận những phê phán trái chiều và những bình luận không tích cực.

 

Bà Phan Thúy Thanh tại Diễn đàn doanh nghiệp Việt-Bỉ khi còn giữ cương vị Đại sứ Việt Nam tại Bỉ
Bà Phan Thúy Thanh tại Diễn đàn doanh nghiệp Việt-Bỉ khi bà còn giữ cương vị Đại sứ Việt Nam tại Bỉ

Người Phát ngôn cũng cần có sự  linh hoạt, cân trí, đấu não trước những câu hỏi hóc búa và phải có khả năng biến thông tin mật thành thông tin có thể cung cấp cho công chúng, khả năng cùng lúc xử lý, tổng hợp và phân tích nhiều nguồn tin.

Một điều quan trọng khác là luôn phải thể hiên sự bình tĩnh và tự tin trước làn sóng câu hỏi của phóng viên mà nhiều khi Người Phát ngôn không thể đoán trước.

Những năm tháng làm việc và rèn luyện trong môi trường của báo chí trên cương vị Vụ trưởng Báo Chí, Người phát ngôn Bộ Ngoại Giao đã tạo ra bản lĩnh và giúp bà hoàn thành tốt các nhiệm vụ khác sau này.

Với vai trò Đại sứ Việt Nam tại Bỉ và Luxembourg, trưởng Phái đoàn Việt Nam bên cạnh EU, bà đã nỗ lực hết sức trong các cuộc đàm phán về quota cho hàng dệt may, duy trì quy chế ưu đãi thuế quan cho hàng hóa Việt Nam vào EU, kết thúc đàm phán Việt Nam - EU về việc gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), giải quyết các vụ kiện chống bán phá giá...cũng như quảng bá hình ảnh của đất nước.

Những đóng góp của bà Thúy Thanh không chỉ được nước nhà ghi nhận mà còn được Hoàng gia Bỉ trân trọng trao tặng Huân chương Leopold Đệ nhị cao quý.

(Còn nữa)

Nam Hằng

MỚI NHẤT
Cần cẩu đổ sập đè chết 1 người
Cần cẩu đổ sập đè chết 1 người

(Dân trí) - Vụ tai nạn lao động xảy ra vào khoảng 12h30 ngày 25/8, khiến một công nhân tử vong tại chỗ.

Thứ ba, 25/08/2015 - 06:04

Vụ làm "đám ma sống": Vợ nhốt chồng 4 ngày để... "trừ ma"?
Vụ làm "đám ma sống": Vợ nhốt chồng 4 ngày để... "trừ ma"?

(Dân trí) - Liên quan đến vụ việc làm "đám ma sống" cho cả gia đình xảy ra tại phường Phú Trinh, TP Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận, chiều qua và sáng nay (25/8), ngành chức năng đã mời ông L. và những người trong gia đình ông đến làm việc, làm rõ nguyên nhân.

Thứ ba, 25/08/2015 - 04:09

Cháy sát trường mầm non, cô trò kéo nhau tháo chạy
Cháy sát trường mầm non, cô trò kéo nhau tháo chạy

(Dân trí) - Gần 100 học sinh của trường mầm non Búp Măng Non (phường Bình Trị Đông B, quận Bình Tân, TPHCM) đã phải di tản khẩn cấp khi ngôi nhà liền kề trường bất ngờ bùng cháy.

Thứ ba, 25/08/2015 - 03:58

Lương tối thiểu: “Phương án tăng lương của các bên cách nhau 6 %”
Lương tối thiểu: “Phương án tăng lương của các bên cách nhau 6 %”

(Dân trí) - Sau cuộc họp về lương tối thiểu vùng của Hội đồng tiền lương sáng 25/8, ông Phạm Minh Huân - Thứ trưởng Bộ LĐ-TB&XH, Chủ tịch Hội đồng tiền lương Quốc gia cho rằng thời gian đã quá gấp, nếu các bên không quyết được, Chủ tịch Hội đồng tiền lương Quốc gia sẽ chọn phương án cuối cùng.

Thứ ba, 25/08/2015 - 03:44

Hà Nội: Taxi “điên cuồng” bỏ chạy, hất CSGT, tông nhiều xe máy
Hà Nội: Taxi “điên cuồng” bỏ chạy, hất CSGT, tông nhiều xe máy

(Dân trí) - Vi phạm giao thông, bị CSGT ra hiệu dừng xe, Dũng không chấp hành mà rồ ga cho xe bỏ chạy, hất một chiến sỹ cảnh sát lên nắp ca-pô. Bỏ chạy qua nhiều tuyến phố, xe của Dũng đâm nhiều xe máy khác và chỉ chịu dừng lại trước sự mưu trí của một phóng viên.

Thứ ba, 25/08/2015 - 03:30

Xác định 16 mộ liệt sĩ trong phần đất 1 nhà dân
Xác định 16 mộ liệt sĩ trong phần đất 1 nhà dân

(Dân trí) - Sau một thời gian xác minh, Đội quy tập hài cốt liệt sĩ, Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh Thanh Hóa đã xác định được vị trí 16 mộ liệt sĩ trong diện tích đất của một gia đình ở thị trấn Hà Trung, huyện Hà Trung.

Thứ ba, 25/08/2015 - 02:59

Tài xế cảm kích vì vụ cháy xe tải được dập tắt trong... 180 giây
Tài xế cảm kích vì vụ cháy xe tải được dập tắt trong... 180 giây

(Dân trí) - Dù vụ cháy gây thiệt hại hư hỏng nặng phần đầu cabin xe nhưng tài xế vẫn tỏ ra cảm kích vì sự nhanh nhạy của lực lượng cảnh sát chữa cháy TPHCM.

Thứ ba, 25/08/2015 - 02:30

Người phụ nữ hơn 12 giờ kêu cứu dưới giếng sâu 30m
Người phụ nữ hơn 12 giờ kêu cứu dưới giếng sâu 30m

(Dân trí) - Sau khi bị rớt xuống chiếc giếng sâu hơn 30m, người phụ nữ gào thét kêu cứu nhưng phải đến khoảng hơn 12 tiếng sau, người dân địa phương mới nghe thấy tiếng kêu cứu và cùng lực lượng cứu hộ tới đưa người phụ nữ này lên mặt đất.

Thứ ba, 25/08/2015 - 01:18

Tài xế xe Audi tông chết người đã đến trình diện công an
Tài xế xe Audi tông chết người đã đến trình diện công an

(Dân trí) - Nguồn tin PV Dân trí vừa cập nhật được từ Phòng CSGT tỉnh Phú Thọ cho biết, người điều khiển chiếc xe Audi đã đến trình báo và làm việc với Công an thị xã Phú Thọ để giải quyết vụ TNGT khiến 2 người thương vong trên tuyến cao tốc Lào Cai - Hà Nội.

Thứ ba, 25/08/2015 - 12:30

Hà Nội: Thanh sắt từ đường sắt trên cao rơi trúng ô tô
Hà Nội: Thanh sắt từ đường sắt trên cao rơi trúng ô tô

(Dân trí) - Một thanh sắt chữ I khá to, dài khoảng 2m của công trường đường sắt trên cao tuyến Cát Linh – Hà Đông (Hà Nội) bất ngờ rơi trúng nóc ô tô 4 chỗ đang lưu thông phía dưới. Rất may, sự việc không gây thiệt hại về người.

Thứ ba, 25/08/2015 - 12:06

Ráo riết truy tìm chiếc Audi liên quan vụ tai nạn 2 mẹ con thương vong
Ráo riết truy tìm chiếc Audi liên quan vụ tai nạn 2 mẹ con thương vong

(Dân trí) - Trung tâm Vận hành khai thác tuyến đường cao tốc Nội Bài - Lào Cai đang phối hợp với các lực lượng chức năng truy tìm chiếc xe ô tô hiệu Audi Q7, được cho là nguyên nhân gây ra vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng khiến 2 mẹ con thương vong trên đường cao tốc.

Thứ ba, 25/08/2015 - 11:00

Nửa đêm lặn tìm "người nhái" mắc kẹt trong hang cá chình
Nửa đêm lặn tìm "người nhái" mắc kẹt trong hang cá chình

(Dân trí) - Được xem là thợ lặn giỏi nhất vùng, nhưng trong lúc lặn tìm săn cá chình, anh Thành đã bị kẹt dưới hang đá ở độ sâu hàng chục mét và tử vong.

Thứ ba, 25/08/2015 - 10:36

ĐÁNG QUAN TÂM
Hà Nội: Đập cửa cứu tài xế nằm gục trên vô lăng ô tô
Hà Nội: Đập cửa cứu tài xế nằm gục trên vô lăng ô tô

(Dân trí) - Phát hiện nam thanh niên nằm gục trên vô lăng ô tô, xe lại không nổ máy, lo sợ anh này bị ngạt, lực lượng chức năng đã phá cửa kính đưa tài xế ra ngoài.

Thứ ba, 25/08/2015 - 09:41

Mưa rào rải rác trên cả nước dịp Quốc khánh 2/9
Mưa rào rải rác trên cả nước dịp Quốc khánh 2/9

(Dân trí) - Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Trung ương, từ ngày 25/8 đến dịp nghỉ Lễ Quốc khánh 2/9, thời tiết các vùng trên cả nước đều xuất hiện mưa rào và giông; nhiệt độ giảm đáng kể, thời tiết mát mẻ.

Thứ ba, 25/08/2015 - 09:29

Nữ cựu thanh niên xung phong trồng 200ha rừng trên sa mạc cát
Nữ cựu thanh niên xung phong trồng 200ha rừng trên sa mạc cát

(Dân trí) - “Nhìn những hàng cây vừa trồng lên lại khô héo khiến không ít lần hai vợ chồng định bỏ cuộc. Nhưng với quyết tâm, gia đình tôi đã trồng được 200ha rừng chắn cát dọc biển Hải Ninh”, bà Trần Thị Khương (SN 1953, trú xã Vĩnh Ninh, huyện Quảng Ninh, Quảng Bình) chia sẻ.

Thứ ba, 25/08/2015 - 07:52

Vượt rào lên đường cao tốc bắt xe, mẹ chết, con nhập viện
Vượt rào lên đường cao tốc bắt xe, mẹ chết, con nhập viện

2 mẹ con vượt rào lên cao tốc Nội Bài - Lào Cai bắt xe khách; bất ngờ bị một chiếc taxi bị nổ lốp, không kiểm soát được tay lái đâm vào.

Thứ ba, 25/08/2015 - 07:23

Bắc, Trung Bộ tiếp tục nắng nóng 37 độ C
Bắc, Trung Bộ tiếp tục nắng nóng 37 độ C

(Dân trí) - Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn TƯ, các tỉnh Bắc Bộ và Trung Bộ hôm nay (25/8) tiếp tục xảy ra nắng nóng trên diện rộng với nhiệt độ cao nhất phổ biến khoảng 35-37 độ C, có nơi trên 37 độ C. Nắng nóng ở khu vực này còn kéo dài vài ngày tới.

Thứ ba, 25/08/2015 - 07:06

Hai học sinh chết đuối khi tắm sông
Hai học sinh chết đuối khi tắm sông

(Dân trí) - Vào khoảng 18h ngày 24/8, vụ đuối nước xảy ra trên dòng sông Lam thuộc địa phận bản Bãi Xa (xã Tam Quang, huyện Tương Dương, Nghệ An) khi ba học sinh của trường THPT Tương Dương II (huyện Tương Dương) rủ nhau ra sông Lam để tắm.

Thứ ba, 25/08/2015 - 07:00

Xuống trại giam ăn cơm xem có thiu không thì giám sát mới… trúng
Xuống trại giam ăn cơm xem có thiu không thì giám sát mới… trúng

(Dân trí) - Đại biểu Quốc hội Đỗ Văn Đương đề nghị đi giám sát cần thực tế vì nếu chỉ đọc báo cáo thì mọi thứ đều hay. Giám sát oan sai phải xuống trại giam, ăn thử cơm xem có thiu không thì mới ra được vấn đề…

Thứ ba, 25/08/2015 - 06:50

Hà Nội: Máy xúc bốc cháy dữ dội khi đang thi công
Hà Nội: Máy xúc bốc cháy dữ dội khi đang thi công

(Dân trí) - Một chiếc máy xúc bất ngờ bốc cháy dữ dội khi đang thi công đường dẫn lên cầu Thanh Trì (Hà Nội). Lực lượng PCCC khu vực đã điều 3 xe chữa cháy đến để dập lửa nhưng chiếc xe vẫn bị thiêu rụi nhiều bộ phận.

Thứ ba, 25/08/2015 - 06:00

Chỉ áp tội cho vay nặng lãi với “tín dụng đen” chuyên nghiệp
Chỉ áp tội cho vay nặng lãi với “tín dụng đen” chuyên nghiệp

(Dân trí) - Yêu cầu làm rõ căn cứ nâng định mức cho vay lãi từ 150% lên 200% thì bị xem là “cho vay nặng lãi”, đại biểu Quốc hội lập luận, vay tiền mua 1 lô hàng 1 tỷ đồng về bán được 3 tỷ đồng thì lãi cao thế nào cũng chấp nhận được…

Thứ ba, 25/08/2015 - 06:00

“Má” Lành và những suất cơm nghĩa tình
“Má” Lành và những suất cơm nghĩa tình

(Dân trí) - Ở khu phố 1 (phường 2, quận 10), mọi người gọi cô Tăng Kim Lành với cái tên thân thương: má Lành. Từ năm 2009, căn nhà nhỏ của má Lành được dùng làm bếp ăn từ thiện và cũng là “trụ sở” để giúp người dân khu phố làm các thủ tục hành chính.

Thứ ba, 25/08/2015 - 05:30

Nhiều nơi lãnh đạo “lười” tiếp dân
Nhiều nơi lãnh đạo “lười” tiếp dân

(Dân trí) - Thanh tra Chính phủ liên tiếp phát hiện lãnh đạo một số địa phương như TPHCM, Long An, Thừa Thiên - Huế “lười” tiếp dân.

Thứ ba, 25/08/2015 - 12:59

Giải thưởng Nhân tài Đất Việt là bệ phóng có ích cho xã hội
Giải thưởng Nhân tài Đất Việt là bệ phóng có ích cho xã hội

(Dân trí) - “Giải thưởng NTĐV chính là bệ phóng, để những người có kiến thức, có khả năng, có thể vận dụng được để làm những gì có ích cho xã hội, đồng thời gây dựng sự nghiệp cho riêng mình”, Nhà báo Phạm Huy Hoàn - Tổng Biên tập Báo Điện tử Dân trí - Trưởng Ban Tổ chức, đã chia sẻ về giải thưởng

Thứ ba, 25/08/2015 - 12:00