Kỳ 1:

Bối cảnh lịch sử và diễn biến Cách mạng Tháng Tám năm 1945

Đầu năm 1945, Chiến tranh thế giới lần thứ hai bước vào giai đoạn cuối. Hồng quân Xô Viết liên tiếp giành thắng lợi quyết định trên chiến trường châu Âu, giải phóng một loạt nước và tiến thẳng vào sào huyệt phát xít Đức tại Béc-lin.

Ngày 9-5-1945, phát xít Đức đầu hàng vô điều kiện, chiến tranh kết thúc ở châu Âu. Ngày 8-8-1945, Hồng quân Liên Xô tiến công như vũ bão vào quân đội Nhật. Ngày 14-8-1945, phát xít Nhật đầu hàng vô điều kiện, Chiến tranh thế giới lần thứ hai kết thúc. Theo thỏa thuận của các nước Đồng minh, sau khi phát xít Nhật đầu hàng, quân đội Anh và Tưởng sẽ vào Đông Dương để giải giáp quân đội Nhật. Trong khi đó, thực dân Pháp lăm le dựa vào Đồng minh hòng khôi phục địa vị thống trị của mình; đế quốc Mỹ đúng sau các thế lực này cũng sẵn sàng can thiệp vào Đông Dương; những phần tử phản động, ngoan cố trong chính quyền tay sai Nhật đang âm mưu thay đổi chủ, chống lại cách mạng.

Bối cảnh lịch sử và diễn biến Cách mạng Tháng Tám năm 1945 - 1
Bức tranh tái hiện Đại hội Quốc dân tại Đình Tân Trào ngày 16-8-1945 để chuẩn bị tổng khởi nghĩa. Ảnh: Tư liệu

Ở trong nước, trải qua các cuộc diễn tập, đến năm 1945, phong trào cách mạng dâng cao. Ngày 9-3-1945, phát xít Nhật làm cuộc đảo chính hất cẳng Pháp. Ngay trong đêm đó, Hội nghị Ban Thường vụ Trung ương mở rộng quyết định phát động một cao trào cách mạng làm tiền đề cho tổng khởi nghĩa, thay đổi các hình thức tuyên truyền, cổ động, tổ chức và đấu tranh cho thích hợp. Tháng 3-1945, Trung ương Đảng ra Chỉ thị “Nhật - Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta”. Tháng 4-1945, Trung ương triệu tập Hội nghị quân sự cách mạng Bắc Kỳ, quyết định nhiều vấn đề quan trọng, thống nhất các lực lượng vũ trang thành Việt Nam giải phóng quân. Ngày 16-4-1945, Tổng bộ Việt Minh ra Chỉ thị tổ chức các Ủy ban Dân tộc giải phóng các cấp và chuẩn bị thành lập Ủy ban giải phóng dân tộc Việt Nam, tức Chính phủ lâm thời cách mạng Việt Nam.

Từ tháng 4-1945 trở đi, cao trào kháng Nhật, cứu nước diễn ra mạnh mẽ, phong phú về nội dung và hình thức. Đầu tháng 5-1945, Bác Hồ từ Cao Bằng về Tuyên Quang, chọn Tân Trào làm căn cứ chỉ đạo cách mạng cả nước và chuẩn bị Đại hội quốc dân. Ngày 4-6-1945, Khu giải phóng Việt Bắc được thành lập, đặt dưới sự lãnh đạo của Ủy ban chỉ huy lâm thời, trở thành căn cứ địa của cả nước. Tháng 8-1945, Hội nghị đại biểu toàn quốc của Đảng họp tại Tân Trào (Tuyên Quang) khẳng định: “Cơ hội rất tốt cho ta giành độc lập đã tới” và quyết định phát động toàn dân khởi nghĩa giành chính quyền từ tay phát xít Nhật và tay sai trước khi quân Đồng minh vào Đông Dương; đề ra ba nguyên tắc bảo đảm tổng khởi nghĩa thắng lợi, đó là: Tập trung, thống nhất, kịp thời. 23 giờ ngày 13-8-1945, Ủy ban Khởi nghĩa ra Quân lệnh số 1 hiệu triệu toàn dân tổng khởi nghĩa. Ngày 16-8-1945, Đại hội Quốc dân họp tại Tân trào thông qua “10 chính sách lớn của Việt Minh”; thông qua “Lệnh tổng khởi nghĩa”; quy định quốc kỳ, quốc ca; thành lập Ủy ban Dân tộc giải phóng Trung ương, tức Chính phủ Lâm thời do đồng chí Hồ Chí Minh làm Chủ tịch. Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư kêu gọi nhân dân cả nước tổng khởi nghĩa, trong đó chỉ rõ: “Giờ quyết định cho vận mệnh dân tộc ta đã đến. Toàn quốc đồng bào hãy đứng dậy đem sức ta mà tự giải phóng cho ta”.

Dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhân dân cả nước đồng loạt vùng dậy, tiến hành tổng khởi nghĩa, giành chính quyền. Từ ngày 14 đến ngày 18-8, cuộc tổng khời nghĩa nổ ra giành được thắng lợi ở nông thôn đồng bằng Bắc Bộ, đại bộ phận miền Trung, một phần miền Nam và ở các thị xã: Bắc Giang, Hải Dương, Hà Tĩnh, Hội An, Quảng Nam... Ngày 19-8, khởi nghĩa giành chính quyền thắng lợi ở Hà Nội. Ngày 23-8, khởi nghĩa thắng lợi ở Huế và ở Bắc Cạn, Hòa Bình, Hải Phòng, Hà Đông, Quảng Bình, Quảng Trị, Bình Định, Gia Lai, Bạc Liêu... Ngày 25-8, khởi nghĩa thắng lợi ở Sài Gòn - Gia Định, Kon Tum, Sóc Trăng, Vĩnh Long, Trà Vinh, Biên Hòa, Tây Ninh, Bến Tre... Ở Côn Đảo, Đảng bộ nhà tù Côn Đảo đã lãnh đạo các chiến sĩ cách mạng bị giam cầm nổi dậy giành chính quyền.

Chỉ trong vòng 15 ngày cuối tháng 8-1945, cuộc tổng khởi nghĩa đã giành thắng lợi hoàn toàn, chính quyền trong cả nước về tay nhân dân.

Ngày 2-9-1945, tại Quảng trường Ba Đình (Hà Nội) lịch sử, trước cuộc mít tinh của gần một triệu đồng bào, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ Lâm thời trịnh trọng đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, tuyên bố trước quốc dân và thế giới: Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời (nay là Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam). Từ đó, ngày 2-9 là Ngày Quốc khánh của nước ta.

Theo Dũng Hà Thắng (tổng hợp)

Quân đội Nhân dân

 

MỚI NHẤT
“Phú Quốc mở cửa, có luồng gió mát, có luồng gió độc”
“Phú Quốc mở cửa, có luồng gió mát, có luồng gió độc”

(Dân trí) - Trần tình về tình hình an ninh trật tự trên đảo sau vụ trọng án xảy ra vào 1/8, Phó Chủ tịch UBND huyện Phú Quốc Phạm Văn Nghiệp chia sẻ: “Phú Quốc mở cửa, có luồng gió mát, có luồng gió độc, vì thế đã có một số loại tội phạm mới xuất hiện trên đảo”.

Thứ sáu, 07/08/2015 - 03:22

Xử phạt 2 du khách Malaysia đã có gia đình vẫn lấy vợ Việt
Xử phạt 2 du khách Malaysia đã có gia đình vẫn lấy vợ Việt

(Dân trí) - Ngày 7/8, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh, Công an TP Cần Thơ, cho biết cơ quan này vừa đề nghị UBND TP Cần Thơ ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với hai công dân mang quốc tịch Malaysia với số tiền 20 triệu đồng mỗi người.

Thứ sáu, 07/08/2015 - 02:45

Sẽ lát đá mặt đường 11 tuyến phố cổ Hà Nội?
Sẽ lát đá mặt đường 11 tuyến phố cổ Hà Nội?

(Dân trí) - Quận Hoàn Kiếm vừa đề xuất UBND TP Hà Nội cho lát đá mặt đường 11 tuyến phố đi bộ trong khu phố cổ.

Thứ sáu, 07/08/2015 - 02:03

Hà Nội: Xe taxi “tắm” sông Tô Lịch
Hà Nội: Xe taxi “tắm” sông Tô Lịch

(Dân trí) - Người đàn ông đạp nhầm chân ga khiến chiếc xe taxi lao mạnh, húc đổ một đoạn lan can sắt rồi lao xuống sông Tô Lịch, chìm nghỉm.

Thứ sáu, 07/08/2015 - 01:40

Sập hầm khai thác thiếc, 2 người tử nạn
Sập hầm khai thác thiếc, 2 người tử nạn

Một nhóm người trong lúc khai thác thiếc trái phép tại khu 140, xã Đạ Sar, huyện Lạc Dương (Lâm Đồng) đã bị lượng lớn đất đá đổ ập xuống khiến 2 người tử nạn tại chỗ, 5 người khác nhanh chân chạy thoát.

Thứ sáu, 07/08/2015 - 01:36

Chập điện, cháy rụi căn nhà vắng chủ
Chập điện, cháy rụi căn nhà vắng chủ

(Dân trí) - Phát hiện khói bốc lên nghi ngút trong căn nhà khóa cửa, một số người dân địa phương đã nhanh chóng dùng búa phá cửa, lấy bình CO2 và dập tắt thành công đám cháy.

Thứ sáu, 07/08/2015 - 01:00

Đang tìm kiếm cháu bé bị lũ cuốn trôi dưới suối
Đang tìm kiếm cháu bé bị lũ cuốn trôi dưới suối

(Dân trí) - Ông Lương Văn Đoàn, Chủ tịch UBND huyện Vị Xuyên, Hà Giang cho biết, các lực lượng chức năng địa phương đang tích cực tìm kiếm tung tích một cháu bé bị nước lũ cuốn trôi khi đang bơi qua suối.

Thứ sáu, 07/08/2015 - 11:53

Đình chỉ Giám đốc Trung tâm đăng kiểm cố tình bỏ lọt sai phạm
Đình chỉ Giám đốc Trung tâm đăng kiểm cố tình bỏ lọt sai phạm

(Dân trí) - Cục Đăng kiểm Việt Nam vừa đình chỉ công tác tạm thời đối với Giám đốc Trung tâm đăng kiểm xe cơ giới 50-01S (TPHCM) và các cá nhân có liên quan do tiêu cực trong quá trình đăng kiểm xe cơ giới, cố tình bỏ qua nhiều sai phạm để xác nhận đạt kiểm định kỹ thuật.

Thứ sáu, 07/08/2015 - 11:30

Tài xế xe tải lùi bất cẩn, 2 người thương vong
Tài xế xe tải lùi bất cẩn, 2 người thương vong

(Dân trí) - Trong lúc cài số lùi xe, tài xế xe tải thiếu quan sát đã gây ra tai nạn làm 2 người thương vong.

Thứ sáu, 07/08/2015 - 11:00

Lễ thượng cờ ASEAN tại trụ sở Bộ Ngoại giao
Lễ thượng cờ ASEAN tại trụ sở Bộ Ngoại giao

(Dân trí) - Sáng nay (7/8), Bộ Ngoại giao Việt Nam long trọng tổ chức Lễ thượng cờ ASEAN tại thủ đô Hà Nội nhân kỷ niệm 48 năm ngày thành lập Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và 20 năm ngày Việt Nam là thành viên chính thức của tổ chức này.

Thứ sáu, 07/08/2015 - 10:43

Mẹ liệt sĩ mất 15 năm vẫn được chi trả tiền tuất
Mẹ liệt sĩ mất 15 năm vẫn được chi trả tiền tuất

(Dân trí) - Nhiều mẹ, vợ liệt sĩ mất hàng chục năm nhưng vẫn được chi trả chế độ. Thậm chí có trường hợp còn làm giấy tờ mạo nhận là mẹ liệt sĩ để hưởng chế độ… Đó là thực tế xảy ra nhiều năm qua ở huyện An Lão (tỉnh Bình Định).

Thứ sáu, 07/08/2015 - 09:47

Việt Nam - Trung Quốc tiếp tục đàm phán về thác Bản Giốc
Việt Nam - Trung Quốc tiếp tục đàm phán về thác Bản Giốc

Từ ngày 2-6/8, tại Bắc Kinh, Trung Quốc, đã diễn ra đàm phán vòng IV Hiệp định Hợp tác bảo vệ và khai thác tài nguyên du lịch thác Bản Giốc (Đức Thiên) giữa Việt Nam và Trung Quốc.

Thứ sáu, 07/08/2015 - 08:55

ĐÁNG QUAN TÂM
Rolls Royce Phantom ủng hộ vùng lũ của "chúa đảo" được bán 9 tỷ
Rolls Royce Phantom ủng hộ vùng lũ của "chúa đảo" được bán 9 tỷ

(Dân trí) - Thông tin từ báo Quảng Ninh cho biết, chiếc siêu xe Rolls Royce Phantom mà ông Đào Hồng Tuyển ủng hộ đồng bào vùng lũ lụt đã được bán cho một doanh nghiệp ở Hà Nội với giá 9 tỷ đồng.

Thứ sáu, 07/08/2015 - 08:00

Đừng nói ba chết kẻo mẹ buồn!
Đừng nói ba chết kẻo mẹ buồn!

Căn nhà nhỏ của vị thượng tá quân đội ngập chìm trong tang tóc khi cùng lúc 3 người trong gia đình chết đau đớn dưới bánh xe tải trên đường đi khám bệnh

Thứ sáu, 07/08/2015 - 07:30

Phú Yên: Một trẻ 4 tuổi thoát khỏi vụ bắt cóc
Phú Yên: Một trẻ 4 tuổi thoát khỏi vụ bắt cóc

Kẻ bắt cóc đã dùng băng keo dán miệng, bỏ vào bao bố rồi mang đến rẫy mía bỏ ở đó để đi nơi khác gọi điện thoại đòi tiền chuộc, nhưng cháu bé 4 tuổi đã trốn thoát.

Thứ sáu, 07/08/2015 - 06:53

Lập cổng thông tin để dân giám sát chất lượng công trình giao thông
Lập cổng thông tin để dân giám sát chất lượng công trình giao thông

(Dân trí) - Đó là yêu cầu của Bộ trưởng Bộ GTVT Đinh La Thăng đối với Cục Quản lý xây dựng và chất lượng công trình giao thông khi khai trương Cổng thông tin điện tử của Cục này chiều 6/8, nhằm công khai minh bạch về các vấn đề liên quan, trả lời những thắc mắc của người dân.

Thứ sáu, 07/08/2015 - 06:32

Lương tối thiểu: Tăng 10%, VCCI chọn “bước lùi” hay tính kế lâu dài?
Lương tối thiểu: Tăng 10%, VCCI chọn “bước lùi” hay tính kế lâu dài?

(Dân trí) - “Ngoài mức lương tối thiểu vùng có thể thêm 10%, người lao động còn được hưởng các chế độ như chế độ nghỉ phép năm, thai sản, ốm đau, tiền làm thêm giờ. Trong khi đó, từ 1/1/2016, doanh nghiệp phải đóng các khoản chi phí cho người lao động tăng thêm 35% - 40% so với năm 2015”.

Thứ sáu, 07/08/2015 - 04:00

Không có chuyện làm rơi trẻ sơ sinh dẫn đến tử vong
Không có chuyện làm rơi trẻ sơ sinh dẫn đến tử vong

Do bé sinh ra bị bẩm sinh chứng thoát vị thành bụng nên nhiễm trùng nặng, dẫn đến tử vong, không phải do cán bộ y tế làm rơi như tố giác của cha bé.

Thứ sáu, 07/08/2015 - 02:02

Chính phủ yêu cầu triển khai hiệu quả tuyển sinh đại học năm 2015
Chính phủ yêu cầu triển khai hiệu quả tuyển sinh đại học năm 2015

(Dân trí) - Tích cực khắc phục hậu quả mưa lũ; đẩy nhanh tiến trình cơ cấu lại các ngân hàng thương mại cổ phần yếu kém; triển khai hiệu quả công tác tuyển sinh đại học và cao đẳng năm 2015… là những nội dung quan trọng tại Nghị quyết phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 7/2015.

Thứ năm, 06/08/2015 - 10:24

Nhét chìa khóa vào ổ điện, bé 2 tuổi bị điện giật chết
Nhét chìa khóa vào ổ điện, bé 2 tuổi bị điện giật chết

(Dân trí) - Trong lúc chơi đùa, cháu B., đã vô tình lấy chìa khóa xe máy đút vào ổ điện và bị điện giật chết oan uổng.

Thứ năm, 06/08/2015 - 10:14

Xác minh thanh niên hắt xô xăng khiến 70 người cắm trại bị bỏng
Xác minh thanh niên hắt xô xăng khiến 70 người cắm trại bị bỏng

(Dân trí) - Liên quan đến vụ 75 người bị bỏng xăng khi đốt lửa trại tại xã Đông Anh (huyện Đông Sơn - Thanh Hóa), trong buổi họp báo chiều ngày 6/8, cơ quan chức năng cho biết, đơn vị vẫn đang điều tra nghi vấn một thanh niên hắt cả xô xăng dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.

Thứ năm, 06/08/2015 - 10:00

Thót tim nhìn hành khách đẩy ô tô chết máy vượt lũ
Thót tim nhìn hành khách đẩy ô tô chết máy vượt lũ

(Dân trí) - Sáng ngày 6/8 nhiều người như thót tim khi bất ngờ nhìn thấy cảnh hàng chục hành khách lội xuống dòng suối nước lũ chảy cuồn cuộn để đấy chiếc xe khách tuyến Văn Bàn - Lào Cai mang biển kiểm soát 24B-00242 đột ngột bị chết máy giữa ngầm qua suối Võ Lao ( huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai).

Thứ năm, 06/08/2015 - 09:17

Trẻ 11 tuổi chết đuối trong hồ bơi ở Sài Gòn
Trẻ 11 tuổi chết đuối trong hồ bơi ở Sài Gòn

(Dân trí) - Chiều 6/8, Công an quận 1, TPHCM cho biết đơn vị đang điều tra, làm rõ nguyên nhân tử vong của bé trai 11 tuổi trong hồ bơi Cung văn hóa Lao động TPHCM (phường Bến Thành, quận 1, TPHCM).

Thứ năm, 06/08/2015 - 09:04

Kinh hoàng phát hiện xác nam thanh niên treo cổ trong nhà hoang
Kinh hoàng phát hiện xác nam thanh niên treo cổ trong nhà hoang

(Dân trí) - Ngày 6/8, tin từ Công an tỉnh Cà Mau cho biết, đơn vị đang tiến hành điều tra vụ việc liên quan đến cái chết của nam thanh niên được người dân phát hiện trong tư thế treo cổ trong một ngôi nhà hoang trên địa bàn TP Cà Mau.

Thứ năm, 06/08/2015 - 07:36