TPHCM định hướng lại không gian theo mô hình siêu đô thị đa trung tâm

Tại hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ TPHCM lần thứ 5, nhiệm kỳ 2025-2030, diễn ra chiều 1/4, Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc TPHCM Võ Hoàng Ngân đã thông tin về định hướng phát triển quy hoạch tổng thể, kiến trúc lại không gian phát triển thành phố theo hướng hiện đại, thông minh.

Lãnh đạo Sở Quy hoạch - Kiến trúc TPHCM cho biết, trong bối cảnh triển khai Nghị quyết 260 sửa đổi, bổ sung Nghị quyết 98 của Quốc hội, thành phố đứng trước yêu cầu cấp thiết tái cấu trúc toàn diện mô hình phát triển. Trong đó, quy hoạch không gian đóng vai trò trung tâm, có tính quyết định.

Việc sáp nhập tỉnh, thành đã tạo ra một không gian phát triển hoàn toàn mới cho TPHCM, với quy mô, cấu trúc và vai trò vượt ra khỏi khuôn khổ một đô thị đơn lẻ, trở thành một siêu đô thị vùng có tính tích hợp cao.

"Việc lập quy hoạch tổng thể thành phố không chỉ là yêu cầu về mặt chuyên môn, mà là nhiệm vụ chính trị có ý nghĩa chiến lược, nhằm xác lập nền tảng phát triển cho thành phố trong 50-100 năm tới", Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc TPHCM nhìn nhận.

Ông Võ Hoàng Nhân cho hay, quy hoạch tổng thể TPHCM được nghiên cứu với tầm nhìn dài hạn, hướng tới xây dựng siêu đô thị bền vững, sáng tạo và đáng sống hàng đầu khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Bản quy hoạch giữ vai trò trung tâm tài chính, thương mại, logistics, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo của khu vực.

Trong cấu trúc phát triển quốc gia, thành phố tiếp tục giữ vai trò đầu tàu tăng trưởng, đồng thời là trung tâm lan tỏa phát triển đối với Vùng Đông Nam Bộ, Vùng Đồng bằng sông Cửu Long và kết nối quốc tế.

Theo lãnh đạo Sở Quy hoạch - Kiến trúc, định hướng kiến trúc lại không gian phát triển đô thị của TPHCM được xác lập theo hướng chuyển đổi căn bản mô hình tổ chức không gian. Thành phố chuyển từ phát triển theo địa giới hành chính sang không gian chức năng và chuỗi giá trị.

Với mô hình siêu đô thị tích hợp, đa trung tâm, các khu vực không tồn tại độc lập mà được tổ chức như các cực phát triển có tính bổ trợ lẫn nhau. Cấu trúc tổng thể được hình thành theo định hướng “một không gian - ba vùng - một đặc khu”. Vùng lõi TPHCM giữ vai trò trung tâm tài chính, dịch vụ và đổi mới sáng tạo; khu vực Bình Dương cũ phát triển thành trung tâm công nghiệp công nghệ cao; khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu cũ giữ vai trò cửa ngõ kinh tế biển, cảng biển và năng lượng; đặc khu Côn Đảo được định hướng trở thành trung tâm du lịch sinh thái và nghỉ dưỡng đặc thù.

"Điểm cốt lõi của mô hình này là không gian phát triển không còn bị chia cắt bởi địa giới hành chính mà vận hành theo logic kinh tế, chức năng và liên kết vùng. Các cực phát triển được kết nối thông qua hệ thống hạ tầng đồng bộ, chia sẻ nguồn lực và phối hợp phát triển, qua đó khắc phục tình trạng phân mảnh và cạnh tranh nội bộ", Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc TPHCM thông tin. 

TPHCM cũng xác lập hệ thống các hành lang phát triển chiến lược đóng vai trò khung xương của cấu trúc không gian. Một định hướng mang tính đột phá là việc tổ chức phát triển đô thị gắn với hệ thống giao thông công cộng, đặc biệt là các tuyến đường sắt đô thị và liên vùng