Phó Thủ tướng lưu ý việc “tỉnh nào cũng có sân bay nhưng không hiệu quả”

Lưu ý này được Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đưa ra khi phát biểu tại cuộc họp chiều 7/5, về tình hình thực hiện và đề cương lập, điều chỉnh Quy hoạch hệ thống cảng hàng không toàn quốc thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn cho biết theo quy hoạch, thời kỳ 2021-2030, cả nước có 30 cảng hàng không (14 quốc tế, 16 quốc nội); tầm nhìn đến năm 2050 là 33 cảng (14 quốc tế, 19 quốc nội), với các cảng hàng không cửa ngõ chính như Nội Bài, Đà Nẵng, Tân Sơn Nhất và Long Thành. Quyết định được Thủ tướng phê duyệt cũng xác định 12 vị trí tiềm năng để tiếp tục nghiên cứu bổ sung.

Qua rà soát, Bộ Xây dựng kiến nghị nghiên cứu bổ sung cảng hàng không Măng Đen, Vân Phong và điều chỉnh quy mô sân bay Quảng Trị.

Sân bay Măng Đen được đề xuất nhằm phục vụ phát triển du lịch, kinh tế địa phương và bảo đảm quốc phòng - an ninh; quy mô dự kiến cấp 4C, công suất khoảng 1 triệu hành khách/năm vào năm 2030.

Sân bay Vân Phong hướng tới phục vụ khu kinh tế và du lịch cao cấp, quy mô cấp 4E, công suất khoảng 1,5 triệu hành khách/năm vào năm 2030. Đối với sân bay Quảng Trị, nhà đầu tư đề xuất nâng cấp từ 4C lên 4E để khai thác tàu bay thân rộng, phục vụ định hướng phát triển hãng hàng không và vận tải hàng hóa.

Tại cuộc họp, các ý kiến cho rằng đề xuất bổ sung, điều chỉnh một số sân bay trên là phù hợp, song cần cân nhắc kỹ thời điểm triển khai, nhất là với các sân bay quy mô nhỏ, tránh dàn trải nguồn lực và ảnh hưởng đến hiệu quả khai thác của các sân bay hiện hữu.

Thực tiễn cho thấy một số địa phương đã giải phóng mặt bằng để xây dựng sân bay nhưng khó thu hút nhà đầu tư, tiềm ẩn nguy cơ lãng phí nếu không được tính toán kỹ lưỡng.

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh yêu cầu việc bổ sung, điều chỉnh Quy hoạch hệ thống cảng hàng không phải đặt trong tổng thể chung và phải mang tính chiến lược, đồng bộ, có tầm nhìn dài hạn đến năm 2050, thậm chí 100 năm, tránh điều chỉnh nhiều lần.

Việc lập điều chỉnh Quy hoạch hệ thống cảng hàng không cần làm rõ cơ sở khoa học, cơ sở pháp lý, cơ sở thực tiễn; đánh giá kỹ lưỡng hiệu quả kinh tế - kỹ thuật, an ninh, quốc phòng, theo lưu ý của Phó Thủ tướng.

Lãnh đạo Chính phủ nhấn mạnh quy hoạch hệ thống cảng hàng không cần có tầm nhìn xa, nhưng tổ chức thực hiện phải xác định rõ thứ tự ưu tiên và có lộ trình đầu tư phù hợp về quy mô, cấp sân bay.

Phó Thủ tướng Thường trực lưu ý quy hoạch và triển khai các dự án đầu tư xây dựng sân bay phải hết sức cân nhắc, bảo đảm không lãng phí nguồn lực; gắn với phát triển các phương thức vận tải khác như đường sắt, đường bộ, hàng hải, đường thủy…

Địa phương và bộ, ngành khi đề xuất đầu tư dự án cảng hàng không phải cam kết về hiệu quả đầu tư, bố trí đầy đủ nguồn lực không chỉ cho dự án mà cả các tuyến giao thông kết nối, theo yêu cầu của Phó Thủ tướng.

Với đề xuất đưa sân bay Măng Đen và Vân Phong vào quy hoạch, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu nghiên cứu kỹ trong tổng thể phát triển vùng, làm rõ khả năng kết nối với hệ thống giao thông đường bộ và các tuyến liên vùng, tiềm năng phát triển.

Việc đầu tư, theo Phó Thủ tướng, cần được tính toán kỹ lưỡng về khả năng thu hút đầu tư trong nước, nước ngoài và yếu tố lưỡng dụng; nghiên cứu khả năng kết nối tổng thể với các sân bay trong khu vực và hệ thống giao thông liên vùng.

Phó Thủ tướng Thường trực lưu ý ngay cả khu vực tư nhân khi tham gia đầu tư xây dựng cảng hàng không cũng cần tính toán rất kỹ. Nếu đầu tư dàn trải, mỗi địa phương đều có sân bay nhưng hiệu quả không bảo đảm sẽ gây khó khăn trong khai thác. Bên cạnh đó, cần phát triển vận tải hàng hóa hàng không, gắn với phát triển du lịch, dịch vụ và hạ tầng đồng bộ.

Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị Bộ Xây dựng tiếp thu đầy đủ ý kiến của các bộ, ngành; tiếp tục nghiên cứu, làm rõ các căn cứ, hoàn thiện lập, điều chỉnh tổng thể Quy hoạch hệ thống cảng hàng không toàn quốc; báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét trong quý II/2026. Bộ Xây dựng khẩn trương phối hợp với các bộ, ngành, địa phương liên quan để hoàn thiện nội dung báo cáo Thủ tướng Chính phủ.