Những hạ tầng chiến lược để Đồng Nai "cất cánh"

Ngày 24/4, Quốc hội đã chính thức thông qua Nghị quyết thành lập Thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương, có hiệu lực từ ngày 30/4. Sự kiện này đánh dấu một bước ngoặt lớn, đưa Đồng Nai trở thành thành phố trực thuộc Trung ương thứ 7 của cả nước, mở ra kỷ nguyên phát triển mới với những kỳ vọng bứt phá mạnh mẽ.

Với vị thế chiến lược, Đồng Nai đang hội tụ đầy đủ 5 phương thức giao thông vận tải, cùng hàng loạt dự án hạ tầng trọng điểm từ sân bay quốc tế, cao tốc, đường vành đai liên vùng đến hệ thống metro trong tương lai. Hệ thống hạ tầng đồng bộ này được kỳ vọng sẽ tạo động lực mạnh mẽ, biến Đồng Nai thành trung tâm kết nối và trung chuyển hàng đầu của Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Nằm ở trung tâm Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, giáp ranh với TPHCM và là điểm giao thoa của Đông Nam Bộ, miền Tây, Tây Nguyên, Nam Trung Bộ, Đồng Nai sở hữu vị trí địa lý đắc địa. Điều này giúp địa phương trở thành nơi hội tụ và phân luồng của các dòng vận tải lớn, từ hàng hóa công nghiệp, nông sản đến hành khách và dịch vụ logistics.

Đồng Nai có lợi thế hiếm có khi nằm trên cả hai trục cao tốc Bắc - Nam phía Đông và phía Tây. Nhiều tuyến cao tốc huyết mạch đã đi vào hoạt động như TPHCM - Long Thành - Dầu Giây, Dầu Giây - Phan Thiết, Bến Lức - Long Thành.

Với khoảng 10/86 dự án cao tốc quốc gia đi qua, chiếm 11,6% số lượng dự án và 393,4km chiều dài, tương đương 7,6% tổng chiều dài mạng lưới cao tốc quốc gia, Đồng Nai đang dẫn đầu cả nước về mật độ cao tốc.

Nhiều dự án cao tốc đang được triển khai và dự kiến hoàn thành trong thời gian tới, bao gồm Biên Hòa - Vũng Tàu, Gia Nghĩa - Chơn Thành, TPHCM - Thủ Dầu Một - Chơn Thành, Dầu Giây - Tân Phú, Tân Phú - Bảo Lộc. Đặc biệt, cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu và Bến Lức - Long Thành dự kiến sẽ thông xe toàn tuyến trong năm nay.

Cao tốc Dầu Giây - Phan Thiết, với tổng mức đầu tư hơn 12.500 tỷ đồng, đã khai thác từ 29/4/2023, dài 99km, đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối Đồng Nai với Lâm Đồng và khu vực duyên hải Nam Trung Bộ.

Dự án cao tốc Bến Lức - Long Thành dài 57,8km, kết nối Đồng Nai với Tây Ninh và các tỉnh miền Tây, dự kiến hoàn thành cuối năm 2026. Tuyến đường này sẽ giảm ùn tắc trên quốc lộ 1, quốc lộ 51 và rút ngắn thời gian di chuyển, thúc đẩy phát triển Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Các tuyến Vành đai 3 và Vành đai 4 TPHCM đi qua Đồng Nai khi hoàn thành sẽ giảm tải cho khu vực nội đô TPHCM, mở rộng không gian đô thị và tạo hành lang kết nối các khu công nghiệp của Đồng Nai.

Cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, dài 43,7km, kết nối Đồng Nai với cụm cảng Cái Mép - Thị Vải và khu vực đô thị biển TP.HCM (Bà Rịa - Vũng Tàu cũ), tạo đòn bẩy quan trọng cho giao thông và kinh tế khu vực.

Ngoài các tuyến cao tốc, Đồng Nai còn sở hữu mạng lưới giao thông đường bộ dày đặc với hơn 15.000km, bao gồm gần 600km quốc lộ và hơn 1.000km đường liên tỉnh, liên xã. Địa phương cũng đã đầu tư xây dựng mới, nâng cấp và mở rộng các tuyến đường ven sông Đồng Nai, đường trục đô thị và đường kết nối sân bay Long Thành.

Nếu đường bộ là xương sống, thì đường sắt đóng vai trò quan trọng trong vận tải khối lượng lớn và bền vững. Tuyến đường sắt Bắc - Nam đi qua Đồng Nai với chiều dài 89km vẫn giữ vai trò vận tải thông suốt.

Với hệ thống sông ngòi chằng chịt, đặc biệt là sông Đồng Nai - con sông nội địa dài nhất Việt Nam, cùng gần 200 bến thủy nội địa, Đồng Nai có khả năng vận chuyển khối lượng lớn hàng hóa với chi phí thấp, tăng cường năng lực cạnh tranh logistics.

Các tuyến đường thủy quan trọng tập trung trên sông Đồng Nai, sông Nhà Bè, sông Lòng Tàu và các tuyến kết nối với TPHCM. Đến năm 2030, mạng lưới đường thủy Đồng Nai sẽ phát triển thêm các bến hành khách nội địa, bao gồm bến phà, bến du thuyền và bến đưa đón cư dân.

Đặc biệt, hệ thống cảng cạn cận kề các khu công nghiệp lớn và cảng biển Phước An, có khả năng tiếp nhận tàu đến 100.000 DWT, càng củng cố thế mạnh và năng lực cạnh tranh của Đồng Nai.

Cảng Phước An, khánh thành năm 2025, sẽ là cảng biển lớn nhất Đồng Nai với công suất khai thác đạt 4 triệu TEUs vào năm 2026, không chỉ đón tàu hàng trọng tải lớn mà còn có thể đón tàu du lịch quốc tế.

Trong toàn bộ hệ sinh thái hạ tầng, Sân bay Long Thành chính là mảnh ghép hoàn hảo, giúp Đồng Nai trở thành cực tăng trưởng mới của toàn vùng. Với quy mô 5.000ha và công suất thiết kế 100 triệu hành khách, 5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm, sân bay này khi đi vào hoạt động sẽ là một trung tâm hàng không quốc tế tầm cỡ.

Sân bay Long Thành không chỉ là một công trình đơn lẻ mà được kết nối và bao bọc bởi mạng lưới cao tốc, đường sắt và cảng biển, tạo nên một chuỗi logistics đồng bộ hàng không - đường bộ - biển, tối ưu hóa hiệu quả vận tải và giao thương.

Đồng Nai và TPHCM cũng đang triển khai xây dựng 2 tuyến metro Thủ Thiêm - Long Thành và kéo dài metro Bến Thành - Suối Tiên đến trung tâm hành chính chính trị Đồng Nai và sân bay Long Thành. Cùng với đó, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam cũng sẽ đi qua Đồng Nai trong tương lai, hoàn thiện bức tranh giao thông đa phương thức.

Ngoài các cầu Phước An, Phước Khánh, cầu Long Thành 2, trong năm nay Đồng Nai sẽ phối hợp với TPHCM và các nhà đầu tư tiếp tục khởi công xây dựng cầu Cát Lái, cầu Long Hưng (Đồng Nai 2), cầu Phú Mỹ nhằm đồng bộ hóa và tăng cường kết nối giữa hai địa phương.