Dự báo hai kịch bản về El Nino năm 2026-2027

Ngày 21/7, Cục Khí tượng Thủy văn (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) công bố “Dự báo El Nino năm 2026-2027, nhận định ban đầu về nguy cơ và đề xuất khung kỹ thuật dự báo dựa trên tác động phục vụ quản trị rủi ro thiên tai”.

Báo cáo khẳng định hiện tượng El Nino 2026-2027 chính thức hình thành với tốc độ phát triển nhanh chóng. Sự xuất hiện của El Nino đặt ra thách thức to lớn, làm gia tăng nguy cơ nắng nóng kéo dài, thiếu hụt lượng mưa theo mùa, suy giảm nguồn nước, dẫn đến hạn hán và xâm nhập mặn nghiêm trọng, đặc biệt tại Duyên hải Nam Trung Bộ, Cao nguyên Trung Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long.

Hai kịch bản về El Nino

Kết quả dự báo được tổng hợp trong tài liệu của Cục Khí tượng Thủy văn cho thấy xác suất El Nino duy trì trên 90% đến hết mùa đông 2026-2027 và còn trên 80% trong mùa xuân năm 2027 trước khi suy yếu dần vào giữa năm.

Nếu El Nino kéo dài sang thời kỳ chuyển mùa, nguy cơ nắng nóng kéo dài, mùa mưa đến muộn và chậm phục hồi nguồn nước có thể gia tăng. Từ đó, cơ quan này đưa ra 2 kịch bản.

Thứ nhất, kịch bản rủi ro cao, El Nino cường độ trung bình đến mạnh và suy yếu dần trong những tháng đầu năm 2027.

Theo kịch bản này, nguy cơ hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn được đánh giá ở mức cao, tập trung tại Duyên hải Nam Trung Bộ, Cao nguyên Trung Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long. Xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long có khả năng xuất hiện sớm và lấn sâu hơn trung bình nhiều năm.

Thứ hai, kịch bản rủi ro rất cao, El Nino rất mạnh và kéo dài đến giữa năm 2027. Nguy cơ hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn được đánh giá ở mức rất cao.

Đặc biệt, kịch bản rủi ro rất cao có thể tạo ra tác động cộng hưởng giữa nắng nóng kéo dài, mùa mưa năm 2027 đến muộn, thiếu nước hồ chứa và xu thế suy giảm dòng chảy từ thượng nguồn sông Mê Kong do gia tăng khai thác, điều tiết nguồn nước tại các quốc gia trên lưu vực.

Nếu kết hợp với dòng chảy thấp từ thượng nguồn sông Mê Kong, xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long có thể đạt mức tương đương các đợt El Nino rất mạnh trước đây. 

Lượng nước về các hồ thủy điện lớn, đặc biệt trên hệ thống sông Đà, có khả năng giảm đáng kể trong khi nhu cầu phụ tải điện tăng cao do nắng nóng kéo dài, làm gia tăng áp lực bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Với kịch bản này, nguy cơ cháy rừng tăng tại Trung Bộ, Cao nguyên Trung Bộ và Đông Nam Bộ. Sản xuất nông nghiệp chịu rủi ro lớn hơn do thiếu nước kéo dài, giảm năng suất cây trồng và tăng chi phí sản xuất.

Chuyển từ “dự báo hiện tượng” đơn thuần sang “cảnh báo tác động”

Cục Khí tượng Thủy văn cho rằng 2 kịch bản trên cần được cập nhật theo diễn biến ENSO, dự báo nhiệt độ, lượng mưa, dòng chảy, dung tích hồ chứa, hạn hán và xâm nhập mặn. 

Các nội dung cần ưu tiên theo dõi gồm: Khả năng tích nước của hồ chứa; lượng nước về các hồ thủy điện, nhất là hệ thống sông Đà trong giai đoạn tháng 5-6/2027; dòng chảy thượng nguồn sông Mê Kong; diễn biến xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long; khả năng mùa mưa năm 2027 đến muộn và khả năng ENSO chuyển nhanh sang La Nina trong nửa cuối năm 2027.

“Các kịch bản trên chỉ cung cấp cơ sở khí tượng thủy văn để cơ quan quản lý chuyên ngành và địa phương tham khảo. Việc quyết định phân bổ nước, điều chỉnh sản xuất, vận hành hồ chứa, bảo đảm cung ứng điện hoặc triển khai phương án ứng phó phải căn cứ vào dữ liệu chuyên ngành, điều kiện thực tế và thẩm quyền của cơ quan liên quan”, báo cáo nhấn mạnh.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết báo cáo được xây dựng theo hướng chuyển từ “dự báo hiện tượng” đơn thuần sang “cảnh báo tác động”, gắn kết chặt chẽ công tác phòng, chống thiên tai với mục tiêu bảo vệ các động lực tăng trưởng kinh tế.