Dự án cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh có hàng loạt vi phạm

Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Tiến Đạt vừa ký ban hành Kết luận thanh tra việc chấp hành chính sách, pháp luật đối với dự án đầu tư xây dựng tuyến cao tốc Đồng Đăng (tỉnh Lạng Sơn) - Trà Lĩnh (tỉnh Cao Bằng).

Hàng loạt thiếu sót, sai phạm

Kết luận thanh tra chỉ rõ, UBND tỉnh Cao Bằng ban hành Quyết định số 1238/2018 phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu các gói thầu dịch vụ tư vấn lập phương án đầu tư dự án, trong đó phân chia thành 3 gói thầu dịch vụ tư vấn để chỉ định thầu rút gọn là không đúng quy định.

UBND tỉnh Cao Bằng ban hành văn bản đề nghị Công ty cổ phần Tập đoàn Đèo Cả khẩn trương thực hiện lập hồ sơ đề xuất dự án không đúng quy định và ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

Năm 2023, UBND tỉnh Cao Bằng phê duyệt dự án đầu tư (giai đoạn 1) có một số nội dung về tổng mức đầu tư, thời gian thu phí hoàn vốn, quy mô đầu tư xây dựng không phù hợp với chủ trương đầu tư được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Việc phê duyệt dự án đầu tư cũng bị cơ quan thanh tra kết luận “chưa tiếp thu đầy đủ ý kiến thẩm định của Cục Quản lý xây dựng và Chất lượng công trình giao thông”.

Tới năm 2025, UBND tỉnh Cao Bằng phê duyệt điều chỉnh dự án đầu tư tại Quyết định số 1304 có một số nội dung (tổng mức đầu tư, phương án tài chính, thời gian thu phí hoàn vốn, thời gian thực hiện dự án) không phù hợp với chủ trương đầu tư được Thủ tướng phê duyệt điều chỉnh năm 2024.

Sau khi kết thúc thanh tra, tháng 12/2025 UBND tỉnh Cao Bằng đã ban hành quyết định phê duyệt điều chỉnh lần 2 dự án đầu tư (giai đoạn 1), trong đó điều chỉnh thời gian thực hiện dự án 2020-2026, thời gian thu phí hoàn vốn 22 năm 4 tháng.

“UBND tỉnh Cao Bằng báo cáo Thủ tướng Chính phủ, Bộ Kế hoạch và Đầu tư không đúng thực tế việc tổ chức xong lựa chọn nhà đầu tư, việc nhà đầu tư gặp khó khăn về thu xếp vốn, đề xuất ngân sách nhà nước hỗ trợ vốn”, Thanh tra Chính phủ kết luận.

Bộ Kế hoạch và Đầu tư căn cứ tờ trình, văn bản của Cao Bằng tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trình Quốc hội đưa dự án vào danh sách được áp dụng chính sách thí điểm theo trường hợp đặc thù riêng, không nằm trong phạm vi nghiên cứu các chính sách thí điểm cho các công trình đường bộ tại Nghị quyết số 106/2023. Thậm chí, theo kết luận thanh tra, có nội dung tổng hợp, báo cáo chưa đúng theo tờ trình, văn bản của UBND tỉnh Cao Bằng.

Kết luận thanh tra còn phát hiện công tác lập, thẩm định, phê duyệt hồ sơ thiết kế kỹ thuật, dự toán 3 gói thầu thiết kế và xây lắp còn một số thiếu sót, sai phạm. Hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công, dự toán chậm phê duyệt; phê duyệt dự toán khi chưa được thẩm định. Một số hạng mục công việc tính sai khối lượng, áp dụng sai định mức, đơn giá. Nhà thầu tổ chức thi công một số hạng mục công việc trước khi có quyết định phê duyệt hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công.

Giá trị các hạng mục tính sai khối lượng, áp dụng sai định mức, đơn giá phải giảm trừ (theo đơn giá tạm tính) trên 135 tỷ đồng. Một số gói thầu tư vấn, phí tư vấn, chi phí tư vấn khác còn một số thiếu sót, sai phạm.

Mặt khác, UBND tỉnh Cao Bằng chưa bố trí đủ số tiền trên 2.008/4.080 tỷ đồng từ nguồn vốn ngân sách địa phương cho dự án (giai đoạn 1) theo nghị quyết của HĐND tỉnh.

Khi thực hiện giai đoạn 2 có một số hạng mục đã thi công trong giai đoạn 1 với giá trị gần 6,7 tỷ đồng phải phá dỡ để hoàn thiện quy mô 4 làn xe.

Đến thời điểm thanh tra, UBND tỉnh Cao Bằng chưa thực hiện thủ tục điều chỉnh cục bộ Quy hoạch mạng lưới đường bộ thời kỳ 2021-2030 và Quy hoạch tỉnh Cao Bằng thời kỳ 2021-2030 để đảm bảo thống nhất, phù hợp.

Có dấu hiệu vi phạm hình sự thì chuyển cơ quan điều tra xử lý

Để xảy ra các thiếu sót, sai phạm nêu trên, Thanh tra Chính phủ khẳng định trách nhiệm thuộc về Bộ Kế hoạch và Đầu tư (nay là Bộ Tài chính), UBND tỉnh Cao Bằng, Sở Xây dựng, Sở Tài chính, Ban Quản lý dự án, doanh nghiệp dự án, nhà thầu thi công, đơn vị tư vấn khảo sát, lập, thẩm định hồ sơ thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công, dự toán và các cơ quan, đơn vị, cá nhân có liên quan.

Tổng Thanh tra Chính phủ đã kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Bộ Xây dựng tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm, xử lý theo quy định đối với Cục Đường bộ Việt Nam và các đơn vị, cá nhân có liên quan.

Bộ Tài chính báo cáo, tham mưu Thủ tướng xem xét, xử lý theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cơ quan thẩm quyền xem xét, xử lý việc UBND tỉnh Cao Bằng báo cáo không đúng thực tế, không có văn bản báo cáo của nhà đầu tư gặp khó khăn về thu xếp vốn.

Cao Bằng phải yêu cầu doanh nghiệp thực hiện rà soát, điều chỉnh giảm trừ giá trị dự toán các gói thầu xây lắp do tính sai khối lượng, áp dụng sai định mức, đơn giá trên 135 tỷ đồng.

“Trong quá trình thực hiện kết luận thanh tra, trường hợp phát hiện thất thoát ngân sách nhà nước hoặc có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự thì chuyển cơ quan điều tra xử lý theo quy định pháp luật”, Thanh tra Chính phủ nêu rõ.