Đi tìm câu trả lời chiến lược cho chất lượng trái vải thiều Bắc Ninh

Sáng 28/5, UBND tỉnh Bắc Ninh tổ chức Hội nghị xúc tiến tiêu thụ vải thiều và các nông sản chủ lực, đặc trưng, sản phẩm OCOP năm 2026. Hội nghị có sự tham dự của đại diện một số bộ, ngành Trung ương, Đại sứ quán Trung Quốc tại Việt Nam cùng nhiều doanh nghiệp, đơn vị phân phối trong nước và Trung Quốc.

Đủ điều kiện để tổ chức thị trường theo chuỗi liên kết

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân đánh giá, với Bắc Ninh, vải thiều không chỉ là sản phẩm nông nghiệp, mà còn là thương hiệu của vùng đất, là sinh kế của người dân, đồng thời là cầu nối giao thương, văn hóa và hợp tác quốc tế.

Bộ Công Thương ghi nhận, đánh giá cao sự chủ động, bài bản của Bắc Ninh trong công tác chỉ đạo sản xuất, quản lý chất lượng, chuẩn bị thị trường và kết nối tiêu thụ từ sớm.

Đặc biệt, dù điều kiện thời tiết không thuận lợi, tỉnh vẫn duy trì được quy mô sản xuất lớn, nền tảng tiêu chuẩn ngày càng nâng cao và hệ thống xúc tiến thị trường được triển khai tương đối đồng bộ.

“Đây là cơ sở quan trọng để chuyển từ tư duy tiêu thụ theo mùa vụ sang quản trị thị trường theo chuỗi giá trị, có dữ liệu, có tiêu chuẩn, có hợp đồng và có thương hiệu”, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh.

Ông nêu rõ, Bắc Ninh hiện sở hữu ba nền tảng quan trọng gồm quy mô sản xuất đủ lớn để tổ chức thị trường theo chuỗi liên kết; chất lượng sản phẩm, mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói đủ điều kiện nâng cấp xuất khẩu; đồng thời còn nhiều dư địa phát triển thị trường nội địa thông qua hệ thống bán lẻ hiện đại, thương mại điện tử, du lịch trải nghiệm và chế biến sâu.

Để tiếp tục nâng cao giá trị và mở rộng thị trường tiêu thụ vải thiều, Bộ Công Thương đề nghị Bắc Ninh tập trung vào một số định hướng trọng tâm.

Trong đó, tỉnh cần kiên định lấy chất lượng, tiêu chuẩn và truy xuất nguồn gốc làm giấy thông hành cho sản phẩm; tiếp tục mở rộng sản xuất an toàn, quản lý chặt mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, nhật ký canh tác và yêu cầu kiểm dịch của từng thị trường.

Cùng với đó, Bắc Ninh cần từng bước chuẩn hóa bao bì, nhãn mác, chỉ dẫn địa lý và quyền sở hữu trí tuệ để xây dựng hình ảnh vải thiều chất lượng cao, đáng tin cậy.

Về thị trường tiêu thụ, Bộ Công Thương đề nghị địa phương xác định thị trường trong nước là nền tảng, xuất khẩu là động lực phát triển.

Với khoảng 55% sản lượng dự kiến tiêu thụ nội địa, các đô thị lớn như Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh và TPHCM cần được xem là thị trường chiến lược, thay vì chỉ là kênh tiêu thụ bổ trợ.

Tỉnh cũng cần tăng cường kết nối với hệ thống siêu thị, chợ đầu mối, cửa hàng tiện ích, sàn thương mại điện tử, nền tảng mạng xã hội và doanh nghiệp logistics để đa dạng hóa kênh phân phối. Đối với xuất khẩu, Trung Quốc tiếp tục là thị trường quan trọng của vải thiều Bắc Ninh.

Bên cạnh đó, địa phương cần tiếp tục mở rộng các thị trường chất lượng cao như Nhật Bản, Hoa Kỳ, Australia, EU, Canada và Hàn Quốc.

Để làm được điều này, Bắc Ninh cần phối hợp chặt chẽ với các đơn vị thuộc Bộ Công Thương, hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài, cơ quan cửa khẩu và doanh nghiệp logistics nhằm dự báo nhu cầu, tổ chức luồng hàng, giảm chi phí vận chuyển, bảo đảm độ tươi ngon của sản phẩm và hạn chế ùn ứ trong cao điểm thu hoạch,...

Vải thiều Bắc Ninh đã khẳng định được chất lượng

Tại hội nghị, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Phạm Văn Thịnh khẳng định, trái vải và các nông sản của Bắc Ninh hiện đã khẳng định được chất lượng trên thị trường. Song ông cho rằng trong bối cảnh thị trường luôn thay đổi, ngành nông nghiệp không thể dừng lại ở những kết quả đang có.

“Với tư cách là địa phương đi đầu về công nghiệp công nghệ cao, chúng tôi hiểu rằng đổi mới sáng tạo chính là chìa khóa của tương lai”, ông Phạm Văn Thịnh nhấn mạnh và mong muốn các nhà khoa học, doanh nghiệp, nhà phân phối và người nông dân tiếp tục nghiên cứu, tìm tòi và dấn thân để tạo ra những điều mới mẻ, kỳ thú hơn nữa cho nông sản quê hương.

Theo ông Thịnh, Bắc Ninh cần hướng tới việc nghiên cứu, phát triển các giống vải ưu việt hơn; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ sinh học và kỹ thuật canh tác tiên tiến để rải vụ, thậm chí sản xuất vải nghịch mùa chất lượng cao.

“Đó không chỉ là câu chuyện kinh tế, mà đó là câu trả lời mang tầm chiến lược, là cách chúng ta nâng niu, đáp lại tình cảm ấm áp và sự mong đợi của người tiêu dùng trên toàn thế giới dành cho thương hiệu trái vải Bắc Ninh", ông Thịnh nói.

Lãnh đạo UBND tỉnh Bắc Ninh cho biết hội nghị xúc tiến tiêu thụ nông sản lần này là điểm khởi đầu cho những hành trình vươn xa của nông sản địa phương.

Ông khẳng định chính quyền tỉnh sẽ tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp và người dân; tạo điều kiện thuận lợi về thủ tục hành chính, tối ưu hạ tầng logistics, kho bãi.

Bắc Ninh cũng sẽ phối hợp với các cơ quan chức năng và phía Trung Quốc để thiết lập các luồng xanh ưu tiên, hỗ trợ thông quan nhanh tại các cửa khẩu trọng điểm như Bằng Tường, Hà Khẩu.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh cũng đề nghị các bộ, ngành Trung ương tiếp tục hỗ trợ địa phương trong việc bảo hộ thương hiệu, quản lý mã số vùng trồng và kết nối ngoại giao kinh tế.

Đồng thời, ông mong muốn các doanh nghiệp, tập đoàn phân phối và thương nhân tăng cường hợp tác với các hợp tác xã và người nông dân để xây dựng chuỗi giá trị bền vững theo nguyên tắc "cùng thắng".