Đề nghị Quốc hội giám sát, làm rõ trách nhiệm quản lý thị trường vàng

Đây là kiến nghị được đại biểu Quốc hội Tô Ái Vang (Phó trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn Đại biểu Quốc hội TP Cần Thơ), đưa ra khi nêu ý kiến thảo luận tại Diễn đàn về hoạt động giám sát của Quốc hội năm 2026, sáng 30/7.

Với thị trường tài chính - tiền tệ nói chung và thị trường vàng, trang sức, đá quý nói riêng, nữ đại biểu cho rằng thời gian qua xuất hiện những diễn biến hết sức phức tạp.

Điều này không chỉ xâm phạm nghiêm trọng đến quyền, lợi ích hợp pháp của người dân mà còn làm suy giảm niềm tin vào các thương hiệu quốc gia, ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín điều hành kinh tế vĩ mô của Chính phủ.

Từ thực tế ấy, đại biểu Tô Ái Vang đề nghị Quốc hội khóa XVI giám sát, làm rõ trách nhiệm liên bộ, liên ngành về quản lý thị trường vàng và cơ chế kiểm định độc lập.

Kết quả giám sát, theo nữ đại biểu, là căn cứ để Quốc hội yêu cầu Chính phủ nhanh chóng hoàn thiện hành lang pháp lý, như ban hành các nghị định, thông tư siết chặt quản lý thị trường vàng, tăng khung xử phạt vi phạm hành chính và xử lý hình sự với hành vi làm giả vàng, đá quý.

Ở góc nhìn rộng hơn, Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phạm Thúy Chinh, góp ý giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động giám sát của Quốc hội để tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông các nguồn lực phát triển nhằm hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.

Theo bà Chinh, trong bối cảnh Quốc hội đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, mở rộng cơ chế ủy quyền và ban hành nhiều cơ chế, chính sách đặc thù nhằm khơi thông nguồn lực phát triển, hoạt động giám sát cần chuyển đổi mạnh mẽ cả về tư duy, nội dung và phương thức thực hiện.

“Giám sát không chỉ để phát hiện tồn tại, hạn chế mà còn phải góp phần hoàn thiện thể chế, tháo gỡ khó khăn, tạo động lực mới cho phát triển. Đây cũng chính là yêu cầu của một nền quản trị quốc gia hiện đại, nơi hoạt động giám sát trở thành một phần rất quan trọng trong quá trình kiến tạo phát triển”, theo lời Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính.

Bà đề nghị tập trung giám sát các điểm nghẽn của tăng trưởng, hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng quản trị quốc gia, hiệu quả huy động, phân bổ và sử dụng mọi nguồn lực phát triển, đặc biệt là ngân sách Nhà nước, đầu tư công, đất đai, tài sản công.

Cùng với đó, theo bà Chinh, cần giám sát các động lực tăng trưởng mới trong mô hình phát triển mới, như khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số…

Đặc biệt, theo Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính, cần đổi mới phương thức giám sát dựa trên dữ liệu và bằng chứng, tăng cường ứng dụng chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và các công cụ phân tích hiện đại để nâng cao chất lượng đánh giá và dự báo chính sách.

Bà kiến nghị thí điểm mô hình giám sát số, khai thác dữ liệu thời gian thực đối với một số chuyên đề giám sát của Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Theo bà, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đang triển khai ứng dụng trí tuệ nhân tạo để phục vụ đoàn giám sát chuyên đề của Quốc hội về quản lý, sử dụng tài sản công là trụ sở làm việc sau khi thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính.

Ngoài ra, nữ đại biểu góp ý hoàn thiện cơ chế theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện các kiến nghị sau giám sát, bảo đảm các kết luận, kiến nghị, nghị quyết giám sát cần được thực hiện nghiêm túc, tạo chuyển biến thực chất trong công tác quản lý, điều hành và hoàn thiện chính sách, pháp luật.