Đề nghị hỗ trợ người dân bị hạn chế quyền sử dụng đất do bảo vệ công trình

Sáng 26/10, phát biểu tại tổ góp ý dự án Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia, đại biểu Triệu Kim Thắng (Lai Châu) đề nghị làm rõ cơ chế bồi thường, hỗ trợ đối với tổ chức, cá nhân, hộ gia đình chịu ảnh hưởng từ các biện pháp bảo vệ công trình.

Theo ông, dự thảo đã bước đầu quy định cơ chế bồi thường, hỗ trợ, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân sinh sống trong khu vực công trình. Tuy nhiên, các quy định cần cụ thể hơn để giải quyết những trường hợp bị thiệt hại hoặc hạn chế quyền đối với đất đai, tài sản.

Không thu hồi đất vẫn cần tính đến hỗ trợ

Đại biểu Triệu Kim Thắng đề nghị quy định rõ nguyên tắc, thẩm quyền, trình tự và trách nhiệm bồi thường, hỗ trợ khi áp dụng các biện pháp bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia.

"Chính sách cần tính đến cả trường hợp người dân không bị thu hồi đất nhưng bị hạn chế một số quyền trong xây dựng hoặc trong các hoạt động khác để phục vụ yêu cầu bảo vệ công trình", ông nói.

Với những trường hợp này, đại biểu đề nghị có chính sách hỗ trợ phù hợp, bảo đảm đời sống người dân trong khu vực bị ảnh hưởng.

Cùng quan tâm đến quyền lợi của người dân, đại biểu Lê Trung Thành (An Giang), cho rằng việc xác định phạm vi và hành lang bảo vệ công trình có thể tác động trực tiếp đến quyền sử dụng đất, quyền xây dựng, hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống dân cư xung quanh.

Ông dẫn quy định tại khoản 2 Điều 27 dự thảo về việc cho phép xác định thêm phần gia tăng về chiều cao, chiều sâu, chiều dài, chiều rộng của hành lang bảo vệ. Điều 29 quy định những hoạt động xây dựng được phép thực hiện trong phạm vi hành lang.

Từ đó, đại biểu đề nghị làm rõ cơ chế xử lý đối với nhà ở, công trình dân sinh và dự án đầu tư xây dựng đã được cấp phép hợp pháp trước khi xác lập hoặc điều chỉnh hành lang bảo vệ.

Theo ông, cần xác định rõ cách giải quyết khi phạm vi bảo vệ tác động đến những công trình, dự án này.

Tránh xác định hành lang bảo vệ quá rộng

Đại biểu Lê Trung Thành thống nhất việc quy định phạm vi bảo vệ phù hợp với tính chất quan trọng và nguy cơ mất an ninh, an toàn của từng loại công trình.

Tuy nhiên, ông đề nghị làm rõ căn cứ kỹ thuật và tiêu chí đánh giá rủi ro khi quyết định phạm vi hành lang, "tránh xác định phạm vi quá rộng so với yêu cầu cần thiết của công trình".

Đại biểu cũng đề nghị quy định trách nhiệm cập nhật phạm vi bảo vệ vào hệ thống thông tin về quy hoạch, đất đai, xây dựng. Việc này cần bảo đảm người dân, doanh nghiệp tiếp cận được những thông tin không thuộc phạm vi bí mật nhà nước.

Đối với hoạt động đầu tư, cải tạo công trình, ông Thành đề nghị phân biệt rõ những thay đổi ảnh hưởng đến yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia với sửa chữa, bảo trì, thay thế thiết bị và điều chỉnh kỹ thuật thông thường.

Những sửa chữa chỉ mang tính kỹ thuật xây dựng, nếu không ảnh hưởng đến yêu cầu bảo vệ an ninh, nên được thực hiện theo pháp luật về xây dựng để việc duy tu, sửa chữa, bảo trì thuận lợi, nhanh chóng.

Ông đồng thời đề nghị làm rõ cơ chế phối hợp, thời hạn giải quyết và trách nhiệm của cơ quan có thẩm quyền, tránh phát sinh thêm các thủ tục chấp thuận độc lập, kéo dài thời gian thực hiện dự án.

Bảo vệ công trình gắn với sinh kế người dân

Từ thực tiễn quản lý, bảo vệ biên giới, đại biểu Phạm Văn Thắng (An Giang) đề nghị gắn bảo vệ công trình với chính sách bồi thường, hỗ trợ kịp thời, phù hợp cho người bị ảnh hưởng về đất đai, sinh kế, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng biên giới.

Theo ông, các tuyến đường dây truyền tải điện, viễn thông, hồ đập, đường ống khí và công trình dầu khí trên biển trải qua nhiều địa bàn có địa hình phức tạp. Tình trạng vi phạm hành lang an toàn còn diễn biến phức tạp, trong khi bồi thường, giải phóng mặt bằng có nơi còn ách tắc.

Đại biểu lưu ý đời sống một bộ phận người dân tại biên giới, biển đảo và vùng tái định cư còn nhiều khó khăn.

"Nếu áp dụng các biện pháp hành chính cứng nhắc, chưa giải quyết hài hòa giữa yêu cầu bảo vệ công trình với sinh kế, việc làm của người dân thì có thể phát sinh vụ việc ảnh hưởng đến an ninh, trật tự và hoạt động thi công", ông nói.

Từ đó, ông kiến nghị gắn bảo vệ công trình với xây dựng thế trận lòng dân, đồng thời bảo đảm chính sách hỗ trợ đối với những người chịu ảnh hưởng.