Chủ tịch Quốc hội: "Phân cấp ngân sách, tăng quyền chủ động cho địa phương"

Sáng 19/8, Quốc hội thảo luận tại tổ về định hướng xây dựng dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất).

Tại tổ TPHCM, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết Luật Ngân sách Nhà nước, Luật Đầu tư công mới sửa nhưng do yêu cầu tăng trưởng hai con số và yêu cầu của tổ chức chính quyền địa phương hai cấp nên cần phải tiếp tục sửa đổi.

Yêu cầu sửa đổi lần này, theo Chủ tịch Quốc hội, là khắc phục tình trạng lồng ghép cứng nhắc. “Thực tế cho thấy, mô hình ngân sách lồng ghép đang khiến quy trình phê duyệt kéo dài, nhiều tầng nấc, làm giảm tính chủ động của chính quyền địa phương”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Định hướng về các nhóm chính sách trọng tâm, Chủ tịch Quốc hội lưu ý cần đổi mới phân cấp ngân sách, tăng quyền chủ động cho địa phương, đặc biệt là các đô thị động lực; hoàn thiện cơ chế phân chia nguồn thu giữa Trung ương và địa phương.

Cùng với đó, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh cần "linh hoạt hóa" ranh giới chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên, tức là có thể cho phép sử dụng kinh phí thường xuyên cho các nhiệm vụ mang tính chất đầu tư quy mô nhỏ như cải tạo, nâng cấp, mở rộng, sửa chữa tài sản công hiện có.

Chủ tịch Quốc hội đồng thời đề nghị chuyển đổi sang quản lý ngân sách theo kết quả đầu ra; chuyển từ phân bổ theo chứng từ đầu vào sang giao vốn theo KPI, kết quả đầu ra.

Theo đó, Trung ương chỉ kiểm soát trần ngân sách và chỉ tiêu kết quả; thủ trưởng đơn vị sử dụng ngân sách là bộ, ngành, UBND các địa phương phải chịu trách nhiệm toàn diện về hiệu quả chi tiêu trong phạm vi nguồn lực được giao.

Ngoài ra, Chủ tịch Quốc hội đề nghị bãi bỏ các điều kiện trói buộc thủ tục, cho phép kéo dài thời gian giải ngân các khoản kinh phí chương trình mục tiêu quốc gia mang tính chất đặc thù xã hội, vùng sâu, vùng xa năm kế tiếp mà không phải qua nhiều tầng nấc xin phép.

So sánh tổng thể định hướng nội dung sửa đổi Luật Ngân sách Nhà nước với Luật Ngân sách hiện hành, Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ Luật hiện hành quy định lồng ghép, phụ thuộc nhiều cấp thì định hướng sửa đổi là phân định rõ trách nhiệm tài khóa từng cấp chính quyền.

Luật hiện hành quy định bắt buộc phải qua thủ tục dự án đầu tư công thì định hướng sửa đổi là cho phép dùng kinh phí thường xuyên theo hạn mức linh hoạt.

Luật hiện hành quy định địa phương không được chi ngoài địa giới hành chính thì định hướng mới là cho phép hợp tác dùng ngân sách địa phương đầu tư hạ tầng liên tỉnh, liên vùng, nhất là vấn đề đường, cầu.

Luật hiện hành phân bổ chi tiết từng mục, dự án thành phần thì định hướng sửa đổi là phải giao trọn gói theo mục tiêu, địa phương tự điều hòa.

"Tinh thần chung là xây dựng Luật Ngân sách nhà nước hợp nhất lần này phải có những đổi mới, bứt phá để đất nước phát triển", Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Tại tổ Hải Phòng, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh việc hợp nhất hai luật nhằm thể chế hóa một số tư tưởng chỉ đạo trong các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị và xử lý những vướng mắc khi thực hiện chính quyền địa phương hai cấp.

Trên thực tế, Thủ tướng cho biết khi thi hành vẫn còn phát sinh những vướng mắc bất cập, hạn chế và giao thoa.

"Tất cả đều sử dụng ngân sách Nhà nước nên không cần thiết phải có hai luật, cần phải hợp nhất lại. Những vấn đề liên quan chi ngân sách đầu tư công thực hiện theo quy định về đầu tư công, những vấn đề chi thường xuyên quy định trong chi thường xuyên", Thủ tướng khẳng định việc hợp nhất hai luật là phù hợp và cần thiết.

Thủ tướng nhấn mạnh tinh thần chung phải cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính nhưng vẫn bảo đảm công tác kiểm tra, giám sát chặt chẽ.

Trong đó tất cả các khoản chi của ngân sách Nhà nước, kể cả chi đầu tư công, chi thường xuyên, phải được đánh giá hiệu quả tổng thể dựa trên kết quả đầu ra thực chất, thay vì chỉ đánh giá thuần túy về hiệu quả kinh tế đơn thuần, do nhiều dự án còn gắn với nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, dân tộc, tôn giáo…