“Một chương trình 54 văn bản hướng dẫn, không cách gì xã, phường làm được”

Trong phiên thảo luận tổ tại Quốc hội sáng 19/8, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã dành nhiều thời gian chia sẻ ý kiến về việc tích hợp 4 chương trình mục tiêu quốc gia, gồm chương trình về phát triển văn hóa; giáo dục và đào tạo; xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo, phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển.

Đảm bảo "vốn đi vào đúng chỗ cần"

Quá trình họp Ban Chỉ đạo của Chính phủ và nghiên cứu thực tiễn các chương trình trước đây (Giảm nghèo bền vững; Nông thôn mới; Phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi), Thủ tướng nhận định việc tích hợp cơ học vẫn chưa đảm bảo tính tổng thể, đồng bộ và toàn diện.

Vì vậy, nếu bổ sung thêm 3 chương trình mục tiêu mới, cơ chế thực hiện có khả năng không bảo đảm hiệu quả và yêu cầu đặt ra.

Đó là lý do Chính phủ mạnh dạn đề xuất lồng ghép, tích hợp nhằm tái cấu trúc các chương trình nhằm tránh tình trạng phân mảnh, lãng phí.

Thủ tướng cho biết tổng nguồn lực thực hiện các chương trình khoảng trên 800.000 tỷ đồng, trong đó chi thường xuyên chiếm trên 40%. Nhưng thực tế, nhiều nội dung đã nằm trong nhiệm vụ chi thường xuyên hằng năm của các bộ ngành, địa phương,  không cần bố trí thêm ngân sách của chương trình mục tiêu quốc gia. Vốn chỉ cần chi cho các nhiệm vụ phát sinh.

Khi tính toán sơ bộ, Thủ tướng cho biết Chính phủ đề xuất điều chỉnh cơ cấu chi theo hướng tăng mạnh chi đầu tư phát triển lên 75% và giảm chi thường xuyên xuống còn 25%, thậm chí có thể giảm chi thường xuyên để tăng chi đầu tư.

Thủ tướng quán triệt việc tích hợp, lồng ghép các chương trình thành một phải đảm bảo mục tiêu Quốc hội đề ra, nhưng không có nghĩa tất cả tỉnh, thành đều thực hiện tất cả nhóm nhiệm vụ, mà tùy theo điều kiện thực tiễn.

Ông nhấn mạnh tinh thần phân cấp mạnh, trên cơ sở khung mục tiêu chương trình, tiêu chí đặt ra thì các địa phương sẽ chủ động quyết định việc phân bổ đầu tư vào lĩnh vực nào mình có nhu cầu.

“Cái này là trách nhiệm của HĐND các cấp. Các bộ ngành có trách nhiệm kiểm tra, giám sát, hậu kiểm”, Thủ tướng nhấn mạnh trách nhiệm của các địa phương rất lớn trong bố trí đúng nguồn lực thực hiện.

Theo người đứng đầu Chính phủ, Chính phủ đã làm việc rất kỹ với các bộ để tái cấu trúc nhằm tránh chồng chéo, trùng lắp, đi đúng vào mục tiêu và yêu cầu của các tỉnh đang cần, đặc biệt là các tỉnh khó khăn hay vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng biên giới.

“Quan điểm của Chính phủ là đây không phải tích hợp cơ học, không thể làm thay đổi hay thu hẹp mục tiêu Quốc hội đã thông qua mà phải đảm bảo xuyên suốt các mục tiêu nhưng cơ cấu lại các nhiệm vụ để tránh trùng lặp, lãng phí, đi đúng vào chỗ cần và có cơ chế thực hiện hiệu quả hơn”, Thủ tướng nêu quan điểm.

Giảm tối đa thủ tục và văn bản hướng dẫn

Một định hướng quan trọng khác Thủ tướng nhấn mạnh là giảm đầu mối, giảm thủ tục và giảm tối đa các văn bản hướng dẫn.

Ông dẫn chứng riêng chương trình của Bộ Nông nghiệp đang làm (3 chương trình mục tiêu quốc gia) đã có tới 54 văn bản hướng dẫn. “Thế thì không cách gì cấp xã phường có thể thực hiện được”, Thủ tướng nói.

Theo ông, nếu Quốc hội cho phép ban hành một chương trình tích hợp lớn, Chính phủ cũng sẽ ban hành nghị quyết để triển khai thực hiện hoặc nghị định hướng dẫn quy trình, thủ tục thống nhất.

Thủ tướng nêu định hướng về một nghị quyết hướng dẫn tích hợp tất cả quy định, lồng ghép vào đó là ứng dụng khoa học công nghệ, hướng dẫn cụ thể, ví dụ về y tế thì cần những bước nào.

Điều này, theo Thủ tướng, giúp cán bộ xã phường tra cứu nhanh chóng, thực hiện thủ tục nhanh gọn.

Về cơ chế thực hiện, Chính phủ dự kiến thành lập Ban Chỉ đạo Trung ương và sẽ tổ chức hội nghị toàn quốc để quán triệt triển khai ngay sau khi Quốc hội thông qua nội dung này.

Thủ tướng cũng nhấn mạnh Chính phủ sẽ xem xét, nghiên cứu thành lập cơ quan điều phối Trung ương, đặt tại Bộ Nông nghiệp và có cán bộ biệt phái từ các bộ liên quan vì chương trình bao gồm đủ các lãnh vực như y tế, văn hóa, giáo dục, dân tộc, tôn giáo…

Bộ Tài chính vẫn chịu trách nhiệm chủ trì phối hợp tham mưu phân bổ nguồn lực.

“Cách như vậy sẽ tập trung đầu mối, tinh gọn, đơn giản, nhất là về các văn bản hướng dẫn nhằm giảm tải cho các địa phương. Ngay cả các cơ quan soạn thảo văn bản chưa chắc đã nhớ hết chứ đừng nói người tổ chức thực hiện”, Thủ tướng nói.