Tổng thống Trump cảnh báo điểm nghẽn có thể khiến Mỹ tấn công Iran trở lại

Trả lời phỏng vấn New York Times, Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo, nếu Iran không đạt được một thỏa thuận hạt nhân cuối cùng với Mỹ, ông sẽ tái khởi động các cuộc tấn công quân sự vào Iran hoặc biến Mỹ thành “người bảo hộ của Trung Đông” để đổi lấy 20% doanh thu của khu vực này.

Tuyên bố được đưa ra không lâu sau khi ông thông báo trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social về việc Mỹ và Iran đã hoàn tất bản ghi nhớ và sẽ ký kết vào ngày 19/6.

Theo diễn giải của cả phía Mỹ và Iran, theo thỏa thuận đạt được, các hoạt động giao tranh phải chấm dứt ngay lập tức trên tất cả các mặt trận, bao gồm cả Li Băng, ngoài ra Mỹ sẽ ngay lập tức chấm dứt phong tỏa hàng hải Iran từ sáng nay 15/6.

Sau khi các bên ký kết bản ghi nhớ hiểu biết vào ngày 19/6 tới đây tại Geneva, Iran sẽ mở lại eo biển Hormuz. Ông Trump nói, thỏa thuận mà ông đạt được với Iran cuối cùng sẽ đảm bảo rằng eo biển Hormuz sẽ “vĩnh viễn miễn phí”.

Trong khi đó, các vấn đề liên quan đến chương trình hạt nhân Iran sẽ được quyết định trong các cuộc đàm phán về sau.

Israel hiện chưa bình luận về việc Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận.

Ông Trump mô tả Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu là “rất khó tính”. Ông cho biết, Israel không tham gia vào các cuộc đàm phán về thỏa thuận Mỹ - Iran vừa được công bố, và các điều khoản của thỏa thuận đã khơi dậy sự lo ngại sâu sắc trong giới chức Israel.

“Ông ấy rất khó tính. Và thành thật mà nói, ông ấy nên rất biết ơn chúng tôi vì đã làm điều này. Bởi vì nếu Iran có vũ khí hạt nhân, Israel sẽ không thể tồn tại nổi trong vòng hai tiếng đồng hồ”, ông Trump chia sẻ với New York Times.

Những bình luận này cho thấy, vấn đề hạt nhân Iran vẫn là điểm nghẽn lớn nhất trong các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran.

Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho biết thỏa thuận với Iran có tiềm năng “thay đổi một cách căn bản Trung Đông trong 50 năm tới” nếu Iran tuân thủ thỏa thuận. Ông nói rằng thỏa thuận này sẽ đảm bảo rằng Tehran “sẽ không bao giờ có vũ khí hạt nhân,” bao gồm cả việc ngăn chặn Iran “theo đuổi, sở hữu hoặc cố gắng mua một vũ khí như vậy”.

Thứ trưởng Ngoại giao Iran hôm qua cho biết các cuộc đàm phán kéo dài 60 ngày giữa Tehran và Washington sau khi ký kết biên bản ghi nhớ vào ngày 19/6 tới sẽ phụ thuộc vào việc Mỹ thực hiện 3 cam kết, đặc biệt là việc giải phóng hàng tỷ USD tài sản của Iran đang bị đóng băng.

Những cam kết đó bao gồm “dỡ bỏ và chấm dứt phong tỏa hàng hải”, “chấm dứt tình trạng xung đột và các hoạt động quân sự” và “giải phóng các quỹ bị đóng băng của Iran”, ông Kazem Gharibabadi cho biết.

“Việc bước vào các cuộc đàm phán 60 ngày phụ thuộc vào điều kiện Mỹ thực hiện các cam kết của mình”, ông Gharibabadi nói, đồng thời cho biết thêm rằng khi Iran xác minh các bước đó, đặc biệt là các cam kết tài chính, các cuộc đàm phán của nhóm công tác kỹ thuật sẽ bắt đầu ngay lập tức.

Ông nói thêm rằng một số thỏa thuận đã được thảo luận hôm qua, nhưng các cuộc đàm phán tiếp theo tại Thụy Sĩ sau khi ký kết chính thức Biên bản ghi nhớ Islamabad sẽ giải quyết cấu trúc của các cuộc đàm phán, việc thành lập các nhóm công tác và các thỏa thuận cần thiết khác.

Hãng thông tấn Mehr dẫn nguồn thạo tin cho hay, Mỹ sẽ giải phóng 12 tỷ USD tài sản bị đóng băng cho Iran trước khi các cuộc đàm phán bắt đầu.

Dẫn một bản ghi nhớ hiểu biết gồm 14 điểm giữa hai quốc gia, Mehr nói rằng, Mỹ sẽ giải phóng 24 tỷ USD trong thời gian đàm phán 60 ngày, trong đó một nửa số tiền này phải được cung cấp cho Iran trước khi bắt đầu các cuộc đàm phán.