Ông Trump cân não nước cờ tiếp theo với Iran

Theo các nguồn tin, sau nhiều ngày được nhóm trợ lý cấp cao báo cáo về các phương án hành động, Tổng thống Trump đang nghiêng về khả năng mở rộng chiến dịch quân sự tại Iran.

Những phương án đang được Mỹ xem xét gồm tăng cường không kích, điều bộ binh chiếm giữ các đảo của Iran gần eo biển Hormuz và ném bom tổ hợp đường hầm trong núi Pickaxe - địa điểm liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran mà Mỹ đến nay vẫn chưa tấn công.

Ông Trump đã chủ trì một cuộc họp tại Phòng Tình huống vào tối 14/7 nhằm thảo luận về các phương án quân sự này. 

Việc mở rộng các cuộc không kích chống lại nhiều mục tiêu hơn ở Iran, bao gồm cả các địa điểm năng lượng, cũng được xem là một trong những chiến lược quân sự sắp tới. 

Đây là một trong nhiều cuộc họp của ông Trump với các quan chức cấp cao trong những ngày gần đây, bao gồm Phó Tổng thống JD Vance, Bộ trưởng Quốc phòng (Chiến tranh) Pete Hegseth, Ngoại trưởng Marco Rubio và tướng Dan Caine - Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân, các quan chức cho biết.

Quân đội Mỹ cho biết đã phát động hai đợt không kích nhằm vào Iran hôm 15/7, nhắm mục tiêu vào khả năng đe dọa các tàu thuyền đi qua eo biển của Iran.

“Chúng ta sẽ xem liệu có thể đạt được thỏa thuận với họ hay sẽ kết thúc mọi chuyện bằng biện pháp quân sự”, ông Trump phát biểu tại sự kiện cùng ngày ngay sau khi đợt không kích thứ 2 bắt đầu. 

Quân đội Mỹ cũng đang thực thi lệnh phong tỏa các cảng của Iran, buộc nhiều tàu phải quay đầu trong ngày 15/7.

Trong một vụ việc, quân đội Mỹ cho biết đã bắn tên lửa Hellfire vào ống khói của con tàu treo cờ Curacao đang tiến về đảo Kharg, với cáo buộc phớt lờ cảnh báo phải quay đầu. Quân đội cho biết con tàu đã phớt lờ cảnh báo quay đầu, vì vậy nó đã bị vô hiệu hóa.

Các quan chức cho hay Tổng thống Trump vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng về bước đi tiếp theo trong cuộc chiến. Trong các phát biểu công khai và trao đổi riêng, ông đều khẳng định vẫn ưu tiên giải quyết mâu thuẫn với Iran thông qua ngoại giao.

Nhưng Iran vẫn chưa nhượng bộ trước yêu cầu của ông Trump về việc từ bỏ kho vũ khí hạt nhân sau nhiều tuần tấn công quân sự và một thỏa thuận tạm thời. Tình trạng bế tắc ngoại giao khiến ông Trump yêu cầu các trợ lý đề xuất thêm phương án leo thang mới, nhằm buộc Iran phải nhượng bộ hoặc ít nhất cam kết chấm dứt tấn công tàu thương mại tại eo biển Hormuz.

Một số quan chức Mỹ cho biết ông Trump vẫn do dự trước khả năng triển khai bộ binh. Ông từng nhiều lần rút lại những cảnh báo cứng rắn nhất, trong đó có việc chiếm đảo Kharg hay đánh vào ngành công nghiệp dầu mỏ của Iran.

Nếu Tổng thống Trump phê duyệt những kế hoạch này, nó sẽ mở ra giai đoạn nguy hiểm nhất của cuộc chiến kéo dài gần 5 tháng và kéo Mỹ sâu hơn vào cuộc xung đột Trung Đông đang leo thang, một cuộc xung đột có thể dẫn đến giá xăng tăng cao và gây khó khăn cho đảng Cộng hoà trong cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11 tới.

Nhà lãnh đạo Mỹ đã đưa ra những tuyên bố thẳng thắn về cuộc chiến trong những ngày gần đây, xác nhận rằng ông đang xem xét các phương án quân sự mới. Dù các quan chức nhận định ông đang nghiêng về phương án leo thang, họ cũng tin rằng ông hoàn toàn có thể thay đổi.

Và việc ông Trump công khai thảo luận về các phương án cũng có thể được sử dụng nhằm gây sức ép để buộc Iran quay lại bàn đàm phán.

“Chúng ta sẽ kiểm soát được núi Pickaxe”, ông Trump nói trong một cuộc trao đổi tuần này. Trước cuộc họp tại Phòng Tình huống ngày 14/7, ông cũng nói với hãng tin Fox News rằng khả năng chiếm đảo Kharg là “không cao nhưng không bị loại trừ”. Ông nói thêm: “Nếu chúng ta làm suy yếu họ đủ sâu và đủ mạnh, tôi sẽ làm điều đó”.

Các cuộc tấn công  đánh dấu ngày thứ 5 liên tiếp Mỹ tấn công Iran, sau khi thỏa thuận ngừng bắn tạm thời sụp đổ. 

Trong một cuộc phỏng vấn được phát sóng hôm 15/7, Phó Tổng thống Vance nói rằng các cuộc tấn công nhằm mục đích buộc Iran quay trở lại bàn đàm phán.

“Chúng ta sẽ không chỉ ném bom liên tục. Chúng ta sẽ cố gắng sử dụng lực lượng quân sự của mình như một trong nhiều công cụ để giải quyết vấn đề”, ông Vance cho hay.

Canh bạc rủi ro nhất

Việc bật đèn xanh cho một chiến dịch ở núi Pickaxe hoặc đảo Kharg sẽ là canh bạc rủi ro nhất của ông Trump trong cuộc xung đột này.

Pickaxe là một địa điểm ngầm được phòng thủ kiên cố, bao gồm các đường hầm được xây dựng trong đá granit ở độ sâu khoảng 90-145m dưới đỉnh núi, sâu hơn nhiều so với các cơ sở làm giàu uranium tại Natanz và Fordow mà Mỹ và Israel không kích vào mùa hè năm ngoái. Địa điểm này được cho là vẫn chưa hoàn thiện.

Độ sâu của hệ thống đường hầm tại Pickaxe khiến các loại bom xuyên boongke của Mỹ trở nên vô tác dụng.

Đợt tấn công của Mỹ vào cơ sở Fordow năm 2025 tập trung vào giếng thông gió dẫn thẳng xuống khu vực ngầm. Các hình ảnh vệ tinh công khai hiện chưa xác định được vị trí chính xác của hệ thống thông gió tại Pickaxe.

Điều đó không đồng nghĩa là Pickaxe không có điểm yếu. Quá trình xây dựng tại đây phụ thuộc vào nguồn điện, hoạt động vận chuyển thiết bị và lực lượng thi công.

Việc cố gắng chiếm đảo Kharg, trung tâm xuất khẩu dầu mỏ chính của Iran, sẽ gây tổn hại nặng nề cho ngành dầu khí của nước này, nhưng cũng đặt lực lượng Mỹ vào tình thế cực kỳ nguy hiểm. Theo các quan chức và chuyên gia Mỹ, lực lượng đổ bộ sẽ trở thành mục tiêu dễ bị tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái Iran.

Cựu tướng Frank McKenzie cho biết Mỹ vẫn nên xem xét một chiến dịch trên đảo Kharg. “Đó là điều chúng ta nên cân nhắc, bởi việc kiểm soát lãnh thổ Iran sẽ là một lợi thế rất lớn trong các cuộc đàm phán với Tehran sau này”, ông nói hôm 12/7 trên đài CBS News.

Ông Trump cũng đang thảo luận về ý tưởng kiểm soát các đảo khác dọc eo biển Hormuz, nhằm hỗ trợ bảo đảm an ninh hàng hải và vô hiệu hóa khu vực được quân sự hóa mạnh, trong đó 3 mục tiêu có khả năng cao nhất là các đảo Abu Musa, Tunb Lớn và Tunb nhỏ. 

Theo các quan chức và nhà phân tích, quân đội Mỹ cũng sẽ dễ bị tổn thương ở những địa điểm đó.