"Cỗ máy quân sự" của Nga khiến Ukraine hụt hơi ngăn chặn

Ukraine cần tối thiểu 2.000 tên lửa đánh chặn PAC-3 mỗi năm để đối phó hiệu quả với các tên lửa đạn đạo của Nga. Nhận định này được nhà phân tích quân sự - chính trị Ukraine Oleksandr Kovalenko thuộc nhóm Informational Resistance đưa ra trên kênh truyền hình Espreso TV.

Theo ông Kovalenko, nhu cầu của Ukraine là 2.000 tên lửa PAC-3 mỗi năm, trong khi Nga hiện sản xuất tên lửa đạn đạo 9M723 cho tổ hợp Iskander-M với tốc độ khoảng 3 quả/ngày, tương đương hơn 1.000 quả mỗi năm.

Ông Kovalenko cho biết Mỹ, bên cung cấp chính PAC-3 cho Ukraine, hiện sản xuất khoảng 700 tên lửa loại này mỗi năm tại tập đoàn Lockheed Martin. Trong khi đó, Nhật Bản sản xuất khoảng 70 tên lửa PAC-3 mỗi năm tại Mitsubishi Heavy Industries theo giấy phép sản xuất.

Tổng sản lượng PAC-3 toàn cầu hiện chỉ đạt khoảng 770 quả mỗi năm, thấp hơn rất nhiều so với nhu cầu 2.000 quả mỗi năm của Ukraine.

“Chúng tôi cần ít nhất 2.000 tên lửa PAC-3 chỉ để đối phó với số lượng tên lửa 9M723 mà Nga sản xuất. Đó là lý do vì sao việc mở rộng sản xuất PAC-3 có ý nghĩa cực kỳ quan trọng đối với chúng tôi", ông Kovalenko nói.

Ông Kovalenko lưu ý rằng 70 tên lửa PAC-3 chỉ đủ để đối phó với một đợt tập kích quy mô lớn vào Kiev, khi Nga phóng từ 20 đến 30 tên lửa đạn đạo.

Trong vòng 3 tuần qua, Ukraine đã nhận được 3 tín hiệu tích cực từ Tổng thống Mỹ Donald Trump liên quan đến hệ thống Patriot.

Tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở Ankara ngày 8/7, ông Trump tuyên bố Mỹ sẽ cấp phép để Ukraine sản xuất Patriot trong nước. Tuy nhiên, theo bài viết, cả Lockheed Martin và RTX Corporation khi đó đều chưa được thông báo về kế hoạch này.

Dù vậy, việc sản xuất Patriot tại Ukraine nhiều khả năng sẽ phải đối mặt với những hạn chế kéo dài nhiều năm liên quan đến chuỗi cung ứng và các vấn đề an ninh.

Nhà phân tích Oleh Katkov của Defense Express cho biết mỗi tên lửa đạn đạo Nga thường cần từ 2 đến 3 tên lửa PAC-3 để đánh chặn thành công. Điều này đồng nghĩa nhu cầu thực tế của Ukraine cao hơn nhiều so với số lượng tên lửa mà Nga sản xuất.

Con số 2.000 PAC-3 mỗi năm mà Kovalenko đưa ra được tính toán dựa trên giả định Nga sản xuất khoảng 1.000 tên lửa Iskander-M mỗi năm và mỗi mục tiêu cần trung bình 2 tên lửa đánh chặn.

Tuy nhiên, con số này còn chưa tính đến các loại vũ khí khác của Nga như: tên lửa siêu vượt âm Kinzhal; tên lửa siêu vượt âm Zircon; các tên lửa phòng không S-400 được sử dụng trong chế độ tấn công mặt đất theo quỹ đạo đạn đạo. Tất cả các loại mục tiêu này cũng cần tới tên lửa Patriot để đánh chặn.

Do đó, nhu cầu thực tế của Ukraine nhiều khả năng còn vượt xa mốc 2.000 PAC-3 mỗi năm.

Hiện nay Ukraine đang sử dụng khoảng 60 tên lửa Patriot mỗi tháng. Đây là mức tối thiểu để đối phó với các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo của Nga.

Theo Bộ Quốc phòng Ukraine, tỷ lệ đánh chặn chung đối với các mục tiêu trên không của Nga trong tháng 6/2026 đạt 89%, nhưng riêng đối với tên lửa đạn đạo chỉ đạt khoảng 40%.

Ông Kovalenko cho rằng việc xây dựng năng lực sản xuất PAC-3 tại Ukraine sẽ cần rất nhiều thời gian.

“Chúng ta cần đầu tư vào sản xuất PAC-3, nhưng đồng thời cũng phải phát triển chương trình phòng thủ chống tên lửa đạn đạo của riêng mình", ông nhấn mạnh.

Đó chính là vai trò của chương trình đánh chặn Freya. Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết trong tuần này có thể sẽ có 8 quốc gia châu Âu tham gia dự án Freya của Ukraine, trong đó Thụy Điển và Đức đã cam kết trở thành đối tác.

Công ty Fire Point của Ukraine đặt mục tiêu bắt đầu sản xuất hàng loạt tên lửa Freya vào tháng 8/2026, đồng thời hướng tới vụ đánh chặn tên lửa đạn đạo đầu tiên vào cuối năm 2027.

Tuy nhiên, theo đánh giá của ông Kovalenko, Ukraine không thể chỉ trông chờ vào giấy phép sản xuất PAC-3 hoặc chương trình Freya để giải quyết khoảng trống phòng thủ tên lửa đạn đạo.

Cả hai hướng đi đều phải được thúc đẩy với tốc độ tối đa cùng lúc, nhưng hiện tại chưa hướng nào đủ quy mô để đáp ứng nhu cầu khoảng 2.000 tên lửa đánh chặn mỗi năm mà Ukraine cho là cần thiết.