Tổng thống Mỹ lệnh tạm dừng "Dự án Tự do" giải cứu tàu qua eo biển Hormuz

“Trên cơ sở yêu cầu của Pakistan và các quốc gia khác, cùng với những thành tựu quân sự to lớn mà chúng ta đã đạt được trong chiến dịch chống lại Iran, thêm vào đó là những tiến bộ đáng kể hướng tới một thỏa thuận hoàn chỉnh và cuối cùng với các đại diện của Iran, chúng tôi đã nhất trí rằng, trong khi lệnh phong tỏa vẫn được duy trì đầy đủ, Dự án Tự do (việc di chuyển của tàu thuyền qua eo biển Hormuz) sẽ tạm dừng trong thời gian ngắn để xem liệu thỏa thuận có thể được hoàn tất và ký kết hay không”, Tổng thống Donald Trump thông báo trên mạng xã hội Truth Social hôm 5/5.

Trước đó cùng ngày, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết giai đoạn tấn công trong chiến dịch của Mỹ nhằm vào Iran đã kết thúc và Mỹ đang tập trung vào chiến dịch mới nhằm dẫn đường cho tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz.

Mỹ mở chiến dịch “Dự án Tự do” từ ngày 4/5 nhằm giải cứu các tàu hàng mắc kẹt ở eo biển Hormuz do chiến sự Iran.

Tổng thống Trump cho biết Mỹ đã thông báo với các quốc gia rằng Mỹ sẽ “hướng dẫn tàu của họ ra khỏi tuyến đường thủy đang bị hạn chế này một cách an toàn, để họ có thể tự do và thuận tiện tiếp tục công việc kinh doanh của mình".

Ông Trump nói rằng “các quốc gia từ khắp nơi trên thế giới” đã đề nghị sự hỗ trợ của Mỹ trong việc điều hướng đi qua eo biển Hormuz để ra khỏi Vùng Vịnh.

Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) cho biết có tới 20.000 thủy thủ đã bị mắc kẹt trên khoảng 2.000 tàu ở eo biển Hormuz kể từ khi cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran bắt đầu vào cuối tháng 2.

Đô đốc Brad Cooper, người đứng đầu Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), cho biết các tàu chiến Mỹ đã bắn hạ các tên lửa hành trình và máy bay không người lái mà Iran nhắm vào các tàu chiến và tàu thương mại mà Hải quân đang dẫn đường đi qua eo biển Hormuz.

Đô đốc Cooper nói thêm, các máy bay trực thăng tấn công Apache của Lục quân Mỹ cũng đã đánh chìm 6 tàu cao tốc quân sự của Iran đang đe dọa các con tàu này. Ông khẳng định không có tàu Hải quân hay tàu chở dầu thương mại nào bị hư hại.

CENTCOM cũng thông báo, hiện có hơn 100 máy bay, bao gồm cả máy bay từ các căn cứ trên đất liền và máy bay trên 2 tàu sân bay Mỹ tại khu vực Vùng Vịnh, tham gia vào “Dự án Tự do” để mở lại eo biển Hormuz và hộ tống các con tàu đi qua tuyến đường thủy này.

Iran xác nhận việc phóng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào tàu chiến Mỹ, nhưng bác tin 6 tàu cao tốc bị đánh chìm.

Truyền thông nhà nước Iran đưa tin 6 tàu được gọi là tàu cao tốc của Iran bị quân đội Mỹ nhắm mục tiêu tại Eo biển Hormuz không thuộc biên chế của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), mà là các tàu dân sự chở hàng hóa và hành khách. Vụ tấn công đã khiến 5 người thiệt mạng.

Truyền thông Iran cho biết 2 tên lửa của Iran đã bắn trúng một tàu hải quân Mỹ gần đảo Jask sau khi tàu này phớt lờ cảnh báo của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran yêu cầu dừng lại. Tuy nhiên, phía Mỹ đã bác bỏ thông tin này.

Thiếu tướng Ali Abdollahi, chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya, đơn vị tác chiến cấp cao nhất của Iran, cảnh báo Lực lượng Vũ trang Iran sẽ nhắm mục tiêu vào bất kỳ lực lượng nước ngoài nào, đặc biệt là quân đội Mỹ, nếu họ cố gắng tiếp cận hoặc đi vào eo biển Hormuz chiến lược.

Ông nhấn mạnh mọi hoạt động đi lại an toàn qua tuyến đường thủy chiến lược này phải được phối hợp với lực lượng quân sự Iran.

Iran về cơ bản đã kiểm soát eo biển Hormuz, tuyến hàng hải huyết mạch với hoạt động vận chuyển dầu mỏ toàn cầu, kể từ khi xung đột bùng phát với Mỹ và Israel từ cuối tháng 2. Trong khi đó, Mỹ cũng áp lệnh phong tỏa với các cảng của Iran.