Tìm ra loài sinh vật đầu tiên di chuyển trên cạn

Tạp chí khoa học “Nature” vừa thông báo sự kiện phát hiện một hóa thạch mang tính quyết định đối với  lịch sử tiến hóa. Tiktaalik có thể là loài vật đầu tiên là chứng nhân cho một thời kỳ mấu chốt của lịch sử tiến hóa sự sống trên trái đất. 

“Loài cá lớn ở tầng nước thấp”

Tiktaalik là một loài động vật ở vùng Bắc bán cầu. Chính hội đồng Hàn lâm Nanavut miền Bắc Canada đã lựa chọn tên gọi này. Nói một cách chính xác, Tiktaalik có nghĩa là “loài cá lớn ở tầng nước thấp”. Chúng có thế chính là mắt xích của quá trình sự sống từ các đại dương bắt đầu chuyển sang phát triển trên đất liền. Có thể nói loài cá này có tay mặc dù ngón còn chưa xuất hiện...

Theo các nhà khoa học tại đại học Havard, đại học Chicago cũng như các nhà nghiên cứu tại Viện hàn lâm khoa học tự nhiên Philadelphie, loài Tiktaalik có thể đã tồn tại ở kỷ Devon, cách đây khoảng 365 đến 385 triệu năm.

Loài có vây và xương sống

Loài Tiktaalik có tất cả những đặc điểm của loài cá: trên mình chúng có vảy và vây. Nhưng những con vật này lại có một đặc điểm khác khiến cho người ta lưỡng lự khi gọi chúng là cá, đó là mặc dù các bàn tay không có ngón, cơ thể chúng vẫn rất cứng cáp nhờ có khung xương sống, ngoài ra, cổ loài vật này rất linh hoạt- đặc điểm này khiến người ta liên tưởng tới các loài có tên gọi là Acanthostega và Ichthyostega, những loài động vật sống cách đây 365 triệu năm. Tóm lại, Tiktaalik là một loài cá nhưng lại gần hoàn toàn như một động vật có xương sống trên mặt đất.

Vào thời kỳ đó, khí hậu hoàn toàn không giống như khí hậu hiện nay ở cực Bắc. Nơi đây chỉ gồm một lục địa Âu Mỹ với khí hậu nóng nhiệt đới và á nhiệt đới. Loài Tiktaalik sống trong những dòng nước không sâu lắm. Có nhiều lý do để giải thích quá trình tiến hóa của một loài vật vừa hít thở bằng mang và cả bằng miệng này.

Phát hiện lần này khẳng định lại tính vững chắc về lý thuyết của ngành cổ sinh vật học, theo đó, có tồn tại  loài vật mắt xích của quá trình tiến hóa và thời kỳ chứng kiến sự tiến hóa đó. Loài Tiktaalik cần phải nhanh chóng được ghi vào các cuốn sách giáo khoa về lịch sử tự nhiên.

Mỹ Quý (theo Libération)