Thế khó của Mỹ khi rà phá vũ khí "sát thủ dưới nước" ở Hormuz

Mỹ đang gấp rút tìm cách mở lại eo biển Hormuz khi xung đột ở Iran khiến một trong những tuyến vận tải hàng hải quan trọng nhất thế giới đã bị phong tỏa.

Theo Fox News, điều này đang đặt ra phép thử đối với Hải quân Mỹ, lực lượng đã cho nghỉ hưu phần lớn các tàu rà phá thủy lôi chuyên dụng và đang dựa vào một đội nhỏ hơn gồm các hệ thống không người lái để thực hiện nhiệm vụ này.

Iran sở hữu một số lượng lớn thủy lôi có khả năng gây nguy hiểm cho tuyến đường biển hẹp này, nhưng Tehran chưa từng tuyên bố đã triển khai vũ khí này. Mặc dù vậy, theo giới quan sát, nếu xung đột tiếp tục leo thang, mọi kịch bản đều có thể xảy ra.

Cuộc đối đầu hiện đang phơi bày một thách thức trong năng lực tác chiến thủy lôi của Hải quân Mỹ. Ở thời điểm hiện tại, mọi nỗ lực rà phá thủy lôi đều diễn ra trong bối cảnh đối đầu trực tiếp tại eo biển. Mỹ đã áp đặt phong tỏa hải quân đối với các cảng Iran, trong khi Iran cảnh báo đóng hoàn toàn tuyến đường thủy này.

Chiến dịch này diễn ra sau một thay đổi lớn trong cách Hải quân Mỹ xử lý tác chiến thủy lôi. Lực lượng này đã cho nghỉ hưu 4 tàu rà phá thủy lôi đóng tại Bahrain vào năm ngoái, chấm dứt sự hiện diện kéo dài hàng thập kỷ của các tàu săn thủy lôi chuyên dụng tại Trung Đông.

Fox News dẫn một số nguồn tin nói rằng, có khả năng Iran đã rải 10 quả thủy lôi tại eo biển, dù một số ước tính cho rằng con số này cao hơn. Iran chưa bình luận về thông tin này.

Hiện tại, khi Mỹ tìm cách mở lại eo biển, một số tàu rà thủy lôi đang được điều động trở lại. Hai tàu rà phá thủy lôi lớp Avenger, USS Chief và USS Pioneer, đã hướng tới Trung Đông trong những ngày gần đây, khi công tác chuẩn bị cho chiến dịch rà phá thủy lôi được đẩy mạnh.

Sự thay đổi này khiến Hải quân phải dựa vào sự kết hợp giữa các tàu cũ được điều động khẩn cấp tới khu vực và các hệ thống không người lái mới được thiết kế để phát hiện và vô hiệu hóa thủy lôi.

“Thành thật mà nói, việc cho nghỉ hưu các tàu rà phá thủy lôi chưa bao giờ khiến tôi lo ngại, bởi vì chúng tôi đã đưa vào các công nghệ mới hơn”, Phó đô đốc về hưu Kevin Donegan, người từng chỉ huy Hạm đội 5 của Hải quân Mỹ, nói với Fox News Digital.

Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng Hải quân Mỹ vẫn đang trong quá trình chuyển đổi khi thay thế các tàu cũ bằng hệ thống mới.

“Chúng ta đang ở mức thấp nhất về năng lực rà phá thủy lôi của Hải quân”, Bryan Clark, chuyên gia quốc phòng tại Viện Hudson, nói với Fox News Digital.

Ông Clark cho biết Hải quân đã dành nhiều năm phát triển các hệ thống không người lái để thay thế tàu truyền thống, nhưng hiện số lượng các hệ thống này vẫn còn hạn chế cho các chiến dịch quy mô lớn.

Lực lượng Mỹ không đưa tàu tiến thẳng vào bãi thủy lôi. Thay vào đó, chiến dịch bắt đầu bằng việc triển khai hàng loạt hệ thống không người lái quét đáy biển để xác định các mối đe dọa tiềm tàng.

Các thiết bị không người lái dưới nước, một số có hình dạng giống ngư lôi, được triển khai theo mô hình lưới để lập bản đồ đáy biển và phát hiện các vật thể có thể là thủy lôi, sử dụng thiết bị sóng âm phản xạ (sonar) có độ phân giải cao để phân biệt chúng với rác thải.

“Chúng trông giống như ngư lôi và lập bản đồ đáy biển”, ông Donegan nói.

Song song đó, các thiết bị không người lái trên mặt nước kéo hệ thống sonar qua các hành lang hẹp, trong khi trực thăng được trang bị cảm biến quét tìm thủy lôi gần mặt nước, cho phép Hải quân xây dựng bức tranh chi tiết về những gì thực sự đang tồn tại dưới nước.

Tuy nhiên, việc phát hiện thủy lôi mới chỉ là bước đầu.

“Phần vô hiệu hóa thủy lôi mới thực sự là công đoạn dài nhất”, ông Clark nói.

Khi một quả thủy lôi được xác định vị trí, các nhân viên vận hành sẽ triển khai các hệ thống điều khiển từ xa để vô hiệu hóa nó, hoặc kích nổ ngay tại chỗ, hoặc làm thủng vỏ để nó chìm xuống. Ngay cả khi đó, mối nguy hiểm vẫn chưa được loại bỏ hoàn toàn.

“Sau đó bạn vẫn phải thu hồi nó với các đội xử lý bom mìn", ông Clark nói, đề cập đến các đơn vị xử lý vật liệu nổ chịu trách nhiệm dọn dẹp các mảnh vỡ vẫn có thể gây nguy hiểm cho tàu đi qua.

Việc rà phá thủy lôi vẫn là một quá trình chậm và có hệ thống, có thể kéo dài tùy thuộc vào số lượng thiết bị dưới nước và cách chúng được triển khai.

Lầu Năm Góc đã thông báo với Quốc hội rằng nỗ lực này có thể mất tới 6 tháng, theo một bài báo của Washington Post.

Ông Clark cho biết các cuộc mô phỏng tác chiến gần đây cho thấy lực lượng Mỹ có thể xác định và bắt đầu vô hiệu hóa thủy lôi trong vòng vài tuần, nhưng việc loại bỏ hoàn toàn chúng khỏi các tuyến hàng hải trọng yếu có thể mất nhiều thời gian hơn đáng kể.

“Phần tìm kiếm có thể hoàn thành trong vài tuần”, ông nói, đồng thời cho biết việc vô hiệu hóa và dọn sạch hoàn toàn để đảm bảo an toàn có thể kéo dài trong nhiều tháng.