Thế giới khó có thể lạc quan

Bước sang những ngày đầu năm 2017, thế giới vẫn bao trùm không khí nặng nề do những bất ổn liên miên cũng như sự thấp thỏm, lo âu cho một tương lai khó đoán định.
>>Những điểm sáng giữa các thách thức của năm 2017
>>Bàn cờ đối ngoại 2017

Khó đột phá kinh tế

Bức tranh kinh tế thế giới 2016 không có nhiều khởi sắc so với năm 2015: Nhật Bản vẫn loay hoay khi chính sách kinh tế của Thủ tướng Shinzo Abe - Abenomics, không còn hiệu quả rõ nét như năm 2015. Ở châu Âu, vấn đề khủng hoảng nợ công Hy Lạp, khó khăn của Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Italy khiến bức tranh kinh tế của lục địa già vẫn ảm đạm.

Trong ba trung tâm kinh tế thế giới, chỉ có Mỹ khá hơn cả khi thị trường chứng khoán nước này hồi phục mạnh mẽ và liên tục chinh phục những đỉnh cao mới. Nhưng đầu tàu kinh tế thế giới này vẫn chưa bước vào một giai đoạn phát triển mới. Trong các nền kinh tế đang phát triển, chỉ có Ấn Độ - với chính sách kinh tế mới của Thủ tướng Narendra Modi, có thể phát triển tương đối khả quan hơn so với Trung Quốc và các nền kinh tế khác.

Thế giới khó có thể lạc quan - 1

Năm 2016 xuất hiện sự giằng co mạnh mẽ giữa xu hướng khu vực hóa và toàn cầu hóa. Ở Đại Tây Dương, câu chuyện khó khăn của Hiệp định Thương mại tự do Xuyên Đại Tây Dương (TTIP) giữa Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ, may thay được cứu vớt lại ở nửa cuối năm bởi hiệp định thương mại giữa EU và Canada. Bên cạnh đó, sự tiến bộ không thể phủ nhận của Hiệp định Xuyên Thái Bình Dương (TPP) chưa đủ bảo đảm cho tương lai của thỏa thuận quan trọng bậc nhất nửa Đông bán cầu này.

Năm 2016 cũng nổi lên sự giằng co giữa toàn cầu hóa và chống toàn cầu hóa. Sự kiện Brexit hay bầu cử Tổng thống Mỹ đều là những biểu hiện thực chất của cuộc đối đầu giữa bảo hộ mậu dịch và tự do thương mại.

Những khó khăn chồng chất này sẽ khiến nhân tố kinh tế thế giới 2017 khó có đột phá. Toàn cầu hóa vẫn sẽ là xu thế tất yếu của thực tiễn quốc tế và song hành với nó là sự tồn tại khách quan của sự chống toàn cầu hóa. Cho nên trào lưu chống toàn cầu hóa được Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump nêu cao sẽ còn lan tỏa mạnh mẽ ở nhiều quốc gia.

Nỗ lực hợp tác quốc tế nhằm bình ổn giá dầu tới từ thỏa thuận đóng băng sản lượng khai thác của các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và sự chung tay của Nga, Venezuela chưa tạo được cú hích lớn đối với thị trường dầu mỏ.

Trong năm 2017, nền kinh tế Mỹ sẽ có những thay đổi nhất định với chính sách có phần táo bạo của Tổng thống Trump, kéo theo đó là những thay đổi của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Hệ quả của nó sẽ khiến thị trường tài chính toàn cầu biến động lớn, có thể theo chiều hướng xấu. Tuy nhiên, cả thế giới đều nỗ lực để không có thêm một đợt suy thoái mới.

Ổn định theo hình thái mới

Tình hình an ninh - chính trị thế giới 2016 có những mảng sáng tối căng thẳng đối đầu và hợp tác xen lẫn nhau nhưng không có sự kiện đột phá nào làm thay đổi tương quan lực lượng của các trung tâm quyền lực. Nhưng đối đầu theo cặp quan hệ lại gay gắt hơn.

Ở Đại Tây Dương là Mỹ - Nga, vốn hợp tác chống khủng bố ở Syria đầu năm cho đến tháng 10/2016 - khi cục diện chiến trường Syria có bước ngoặt có lợi cho Nga và chính quyền Damascus, quan hệ Mỹ - Nga xuống thấp nhất kể từ sau Chiến tranh Lạnh.

Ở Châu Á - Thái Bình Dương, đối đầu Mỹ - Trung cũng cam go hơn so với năm trước bởi một số yếu tố như những hành động bất chấp luật pháp quốc tế của Trung Quốc ở Biển Đông hay cách hành xử của Triều Tiên. Các nhân tố đó khiến cục diện khu vực này lâm vào thế giằng co khi liên minh Mỹ - Nhật - Hàn ngày càng thắt chặt và đỉnh cao là việc Seoul cho phép Washington triển khai Hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao giai đoạn cuối (THAAD) khiến không chỉ Triều Tiên cả Trung Quốc, Nga e dè.

Ở những góc khác của thế giới, vấn đề khủng bố cùng với mặt trái của vấn đề nhập cư vẫn làm đau đầu nhà cầm quyền; các mâu thuẫn truyền thống ở Ấn Độ - Pakistan, Israel - Palestine tiếp tục bùng phát. Đặc biệt, năm 2016 chứng kiến một loạt bê bối nội chính từ Đông sang Tây và sự thắng thế của chủ nghĩa dân túy khiến thế giới đứng trước nguy cơ bất ổn kéo dài ở khắp mọi nơi.

Trật tự thế giới 2017 cũng tương tự như năm 2016, không có gì đột biến. Trên phạm vi toàn cầu, cục diện chính trị - an ninh sẽ ổn định hơn, ít có sự kiện “gai góc” như năm 2016 trong mối quan hệ Nga - Mỹ, Trung - Mỹ.

Tuy nhiên, trật tự thế giới 2017 cũng tương tự năm 2016, không có gì đột biến. Trên phạm vi toàn cầu, cục diện chính trị - an ninh sẽ ổn định hơn, ít có sự kiện “gai góc” như năm 2016 trong quan hệ Nga - Mỹ, Trung - Mỹ.

Nguyên nhân một phần do sự lãnh đạo kiểu mới của ông chủ thứ 45 của Nhà Trắng - Donald Trump. Những mối liên minh truyền thống của nước Mỹ như Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) hay Mỹ - Nhật - Hàn - Australia sẽ không thể bị ông Trump dễ dàng loại bỏ như cách ông tuyên bố bởi mục tiêu tối thượng của tất cả các đời Tổng thống Mỹ luôn là củng cố và nâng cao vai trò chi phối của nước Mỹ trong trật tự quốc tế đương đại sau năm 1945.

Đó là bởi vì những thách thức khách quan đối với vai trò lãnh đạo của Mỹ, ở châu Á - Thái Bình Dương là Trung Quốc hay là Nga ở châu Âu vẫn còn tồn tại. Nhưng chắc chắn, với cam kết của mình, ông Trump sẽ buộc những liên minh này phải làm mới, các đồng minh của Mỹ sẽ phải chia sẻ trách nhiệm nhiều hơn.

Quan hệ Nga - Mỹ có thể tiến triển tích cực. Năm 2016, quan hệ song phương đã ở mức thấp nhất, do đó sắp tới sẽ là đi ngang hoặc đi lên chậm do sau lưng chính quyền Trump vẫn là lưỡng viện Mỹ do phe Cộng hòa bảo thủ chi phối.

Với sự “ngưỡng mộ” mà ông Trump dành cho Tổng thống Nga Vladimir Putin, quan hệ Mỹ - Nga chắc chắn sẽ không đi tới đổ vỡ mà thậm chí từng bước được cải thiện. Nhiều khả năng hai bên sẽ hợp tác giải quyết vấn đề xung đột Syria.

Khi hai cường quốc hàng đầu thế giới bắt tay, căn cứ của tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng ở Mosul (Iraq) sẽ nối gót Aleppo (Syria) bị liên quân tiêu diệt. Tuy nhiên, hệ lụy của nó sẽ là các cuộc khủng bố trả đũa sẽ diễn ra ở khắp các quốc gia, châu lục trên thế giới. Nếu kịch bản này xảy ra đến quý IV/2017 các bên ở Syria sẽ đi đến một giải pháp chính trị có tính hài hòa.

Quan hệ Nga - châu Âu vẫn sẽ dựa trên quan hệ Nga - Mỹ. Về cơ bản, các quốc gia đầu tàu EU như Đức, Pháp, Italy vẫn có lợi ích kinh tế gắn chặt với Nga và chẳng mấy mặn mà với lệnh cấm vận, vốn đang làm hai bên suy yếu.

Trong năm 2017, khi quan hệ Nga - Mỹ sẽ không thể xấu hơn, quan hệ Nga - EU vẫn dừng lại ở những thay đổi nhỏ trong việc cân bằng giữa cấm vận kinh tế và điều động lực lượng quân sự. Việc ông Trump không sẵn sàng chi tiền rải quân dọc biên giới miền Đông NATO có thể sẽ giúp vấn đề miền Đông Ukraine dễ giải quyết hơn.

Moscow đã bộc lộ rõ mục tiêu lớn nhất khi sáp nhập bán đảo Crimea và xung đột với Ukraine là không để kho vũ khí hạt nhân và công nghệ vũ khí quan trọng từ thời Xô Viết rơi vào tay NATO. Do đó, chỉ cần Kiev cho phép các tỉnh miền Đông được hưởng quy chế độc lập cao hơn, phủ quyết các vấn đề trọng đại như gia nhập NATO, về cơ bản xung đột sẽ chấm dứt.

Một vấn đề khác nổi lên chính là hai miền đảo Cyprus đang có triển vọng hòa hợp. Đối với Nga, miền đảo Cyprus Hy Lạp như “con ngựa thành Troy” trong lòng EU. Nếu như đảo Cyprus thống nhất đi theo quỹ đạo của EU-NATO, biên giới phía Tây của Moscow sẽ bị đe dọa. Điều này sẽ kéo theo việc Nga sẽ có những triển khai chiến lược cần thiết để bảo vệ vùng biên giới sườn Đông dễ bị tấn công của mình.

Còn về quan hệ Mỹ - Trung, là một người hiểu rõ tương quan sức mạnh giữa hai bên cũng như những chiêu bài kinh tế của Trung Quốc, ông Donald Trump sẽ giữ mối quan hệ ở thế cân bằng, nhưng sẽ có những cạnh tranh gay gắt hơn về kinh tế và hòa hoãn hơn về an ninh - chính trị.

Xu hướng giảm bớt cam kết đồng minh, can dự quốc tế của chính quyền Trump sẽ tạo khoảng trống quyền lực để Trung Quốc hoạt động mạnh mẽ hơn ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Trước mắt, Bắc Kinh sẽ không “động chạm” vào TPP. Đổi lại, có khả năng Washington sẽ điều đình việc triển khai THAAD và không can thiệp sâu vào vấn đề Biển Đông. Bên cạnh đó, hai bên sẽ lại tiếp tục dàn xếp vấn đề eo biển Đài Loan. Bộ ba vấn đề này chắc chắn sẽ được hai cường quốc đem ra thương thảo.

Theo Thiếu tướng Lê Văn Cương (nguyên Viện trưởng Viện Chiến lược Bộ Công an)

Thế giới và Việt Nam

MỚI NHẤT
6 siêu dự án quân sự Mỹ đang bí mật thực hiện
6 siêu dự án quân sự Mỹ đang bí mật thực hiện

Cơ quan Nghiên cứu Dự án Quốc phòng cấp cao Mỹ (DARPA) đang triển khai những dự án bí mật, cho ra đời những siêu vũ khí dùng cho quân đội.

Thứ ba, 31/01/2017 - 11:00

Chìa khóa ADN trong phá vụ án khủng bố ở Brussels
Chìa khóa ADN trong phá vụ án khủng bố ở Brussels

Thủ đô Brussels (Bỉ) bị đánh bom khủng bố gây nhiều thương vong cho người dân là thông tin gây chấn động thế giới trong năm qua, bởi lâu nay Brussels vốn được coi là trái tim, là nơi đặt các cơ quan đầu não của châu Âu.

Thứ ba, 31/01/2017 - 10:00

Nước Mỹ đang chuẩn bị quyết chiến?
Nước Mỹ đang chuẩn bị quyết chiến?

Một khi chính quyền của Tổng thống D.Trump muốn tấn công tiêu diệt khủng bố thì phải phòng bị đòn trả đũa của chúng…

Thứ ba, 31/01/2017 - 09:00

Nghị sĩ đòi công khai hồ sơ nhập cư của Đệ nhất phu nhân Mỹ
Nghị sĩ đòi công khai hồ sơ nhập cư của Đệ nhất phu nhân Mỹ

(Dân trí) - Một thượng nghị sĩ bang California đã đề nghị Nhà Trắng công bố hồ sơ nhập cư của Đệ nhất phu nhân Melania Trump. Động thái được coi là “gậy ông đập lưng ông” nhằm phản đối sắc lệnh về di trú gây tranh cãi của tân Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Thứ ba, 31/01/2017 - 08:57

"Diều hâu đen" phiên bản mới thực hiện chuyến bay thử đầu tiên
"Diều hâu đen" phiên bản mới thực hiện chuyến bay thử đầu tiên

Ngày 31-1, trang tin quân sự Defense News dẫn nguồn tin từ Lầu Năm góc cho biết, phiên bản mới của dòng trực thăng đa nhiệm Black Hawk (Diều hâu đen) UH-60V đã vừa thực hiện chuyến bay thử đầu tiên.

Thứ ba, 31/01/2017 - 07:00

Giới thiệu Tết 3 miền truyền thống trên Xứ sở Bạch dương
Giới thiệu Tết 3 miền truyền thống trên Xứ sở Bạch dương

Chào Xuân Đinh Dậu 2017, ngày 30/1, Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh của Trường Đại học tiếng Nga mang tên A.Pushkin tại thủ đô Moskva đã tổ chức chương trình văn nghệ “Tết 2017 - Hành trình quê hương,” quy tụ các tiết mục đặc trưng cho văn hóa cả ba miền Việt Nam.

Thứ ba, 31/01/2017 - 06:00

Đại sứ Yoo Jae-kyung thừa nhận bà Choi dính líu việc bổ nhiệm
Đại sứ Yoo Jae-kyung thừa nhận bà Choi dính líu việc bổ nhiệm

Đại sứ Hàn Quốc tại Myanmar Yoo Jae-kyung thừa nhận bà Choi Soon-sil, bạn thân của Tổng thống Park Geun-hye có dính líu đến quyết định bổ nhiệm ông hồi năm ngoái.

Thứ ba, 31/01/2017 - 05:30

Tàu hộ tống Sovershennyi hồi sinh nhờ phương Tây
Tàu hộ tống Sovershennyi hồi sinh nhờ phương Tây

Theo truyền thông Nga, tàu hộ tống 20380 Sovershennyi - lớp chiến hạm được Nga hồi sinh vừa ra biển tiến hành thử nghiệm cấp nhà máy.

Thứ ba, 31/01/2017 - 04:40

Nga điều loạt chiến cơ vẫn "bó tay" ở Palmyra?
Nga điều loạt chiến cơ vẫn "bó tay" ở Palmyra?

Không quân Nga dùng trực thăng Alligator và máy bay chiến đấu Black Crow yểm trợ bộ binh Syria nhưng không giải phóng nổi thành cổ Palmyra.

Thứ ba, 31/01/2017 - 04:00

Nga: Hợp tác Moscow-Washington về Syria là "tất yếu"
Nga: Hợp tác Moscow-Washington về Syria là "tất yếu"

Sputnik ngày 31-1 dẫn lời cố vấn Nga cho Đặc phái viên của Liên Hợp Quốc (LHQ) về Syria nhận định, hợp tác Nga-Mỹ về cuộc khủng hoảng Syria là "tất yếu" và sẽ xảy ra vào một thời điểm nào đó trong tương lai.

Thứ ba, 31/01/2017 - 03:00

Trốn vé vào vườn thú, người đàn ông Trung Quốc bị hổ vồ chết
Trốn vé vào vườn thú, người đàn ông Trung Quốc bị hổ vồ chết

(Dân trí) - Người đàn ông chừng ngoài 50 tuổi bị hổ vồ chết tại vườn thú ở thành phố Ninh Ba, Chiết Giang (Trung Quốc) chiều 29/1 được cho là do đã trèo qua tường rào an ninh cao tới 3m vào bên trong để trốn vé vào cửa, Telegraph dẫn nguồn tin địa phương cho biết.

Thứ ba, 31/01/2017 - 02:39

Tổng thống Trump sa thải quyền bộ trưởng tư pháp vì chống sắc lệnh di trú
Tổng thống Trump sa thải quyền bộ trưởng tư pháp vì chống sắc lệnh di trú

(Dân trí) - Tân Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 30/1 đã sa thải quyền Bộ trưởng Tư pháp Sally Yates vì bà này phản đối sắc lệnh di trú mới của ông.

Thứ ba, 31/01/2017 - 02:17

ĐÁNG QUAN TÂM
Syria chạy đua chiếm al-Bab với Thổ Nhĩ Kỳ và FSA
Syria chạy đua chiếm al-Bab với Thổ Nhĩ Kỳ và FSA

Quân đội Syria quyết tâm dốc toàn lực mở chiến dịch tái chiếm al-Bab, trước khi Thổ Nhĩ Kỳ và FSA đánh chiếm được thị trấn này từ tay IS.

Thứ ba, 31/01/2017 - 12:00

Ai đứng sau những quyết định gây tranh cãi của Tổng thống Trump?
Ai đứng sau những quyết định gây tranh cãi của Tổng thống Trump?

(Dân trí) - Ít xuất hiện trên truyền hình hay trong các cuộc hội họp của giới chức cấp cao ở Washington, nhưng Steve Bannon, một cố vấn cấp cao của Nhà Trắng, được cho là đứng sau hầu hết những quyết định gây tranh cãi của tân Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Thứ ba, 31/01/2017 - 11:17

Chặn đứng lô vũ khí thảm sát tăng T-90
Chặn đứng lô vũ khí thảm sát tăng T-90

Hôm 29/1, Quân đội chính phủ Syria đã tóm gọn một xe vận chuyển vũ khí cho nhóm khủng bố Jabhat Fateh Al-Sham tại tỉnh Dara'a.

Thứ ba, 31/01/2017 - 10:00

Xoay trục về châu Á vẫn là trọng tâm trong chính sách của Mỹ
Xoay trục về châu Á vẫn là trọng tâm trong chính sách của Mỹ

Mặc dù Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ có chính sách ngoại giao mới, nhưng nước này vẫn tiếp tục duy trì vai trò quan trọng ở châu Á-Thái Bình Dương.

Thứ ba, 31/01/2017 - 09:00

1,3 triệu người ký tên ngăn Tổng thống Donald Trump thăm Anh
1,3 triệu người ký tên ngăn Tổng thống Donald Trump thăm Anh

(Dân trí) - Hơn 1,3 triệu người đã ký tên vào một kiến nghị hối thúc chính phủ Anh hủy chuyến thăm cấp nhà nước của tân Tổng thống Mỹ Donald Trump tới Anh, sau khi ông Trump công bố sắc lệnh di trú gây tranh cãi.

Thứ ba, 31/01/2017 - 08:41

"Tết xa quê 2017": Ấm lòng du học sinh Việt Nam tại Hàn Quốc
"Tết xa quê 2017": Ấm lòng du học sinh Việt Nam tại Hàn Quốc

(Dân trí) - Từ ngày 23/1 đến ngày 26/1, Hội sinh viên Việt Nam tại Hàn Quốc (VSAK) đã triển khai chương trình thường niên “Tết xa quê 2017” với mục đích đem hương vị Tết quê nhà tới với những bạn sinh viên không thể về quê để ăn Tết cùng gia đình.

Thứ ba, 31/01/2017 - 08:00

6 máy bay ném bom tầm xa của Nga tấn công mục tiêu IS ở Syria
6 máy bay ném bom tầm xa của Nga tấn công mục tiêu IS ở Syria

Sáu máy bay ném bom tầm xa của Nga đã tiến hành một cuộc không kích nhằm vào các vị trí của nhóm khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng ở tỉnh Deir Ezzor, Syria ngày 30/1.

Thứ ba, 31/01/2017 - 08:00

Nga theo ý Mỹ, ủng hộ kế hoạch lập "vùng an toàn" ở Syria
Nga theo ý Mỹ, ủng hộ kế hoạch lập "vùng an toàn" ở Syria

Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov vừa cho biết, nước này sẽ ủng hộ việc thành lập các “vùng an toàn” như đề xuất của Mỹ, nhưng điều này phải nhận được sự hợp tác của Liên Hợp Quốc và sự chấp thuận của chính quyền Damascus.

Thứ ba, 31/01/2017 - 07:30

Nét Xuân trong lễ cầu an đầu năm của Cộng đồng người Việt ở Ấn Độ
Nét Xuân trong lễ cầu an đầu năm của Cộng đồng người Việt ở Ấn Độ

Những người tham dự buổi lễ đã tụng kinh, cầu nguyện cho quốc thái, dân an và những điều may mắn, tốt đẹp nhất sẽ đến với tất cả mọi người trong Năm mới.

Thứ ba, 31/01/2017 - 07:00

Ông Trump chọn người am hiểu Trung Quốc làm tư lệnh hải quân
Ông Trump chọn người am hiểu Trung Quốc làm tư lệnh hải quân

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chỉ định ông Philip Bilden, một cựu nhân viên tình báo quân sự với nhiều kinh nghiệm về châu Á, nhất là Trung Quốc, làm tư lệnh Hải quân. Đề cử này cần được sự phê chuẩn của Thượng viện.

Thứ ba, 31/01/2017 - 06:29

Ông Obama phá lệ để lên án sắc lệnh di trú gây rúng động của Tổng thống Trump
Ông Obama phá lệ để lên án sắc lệnh di trú gây rúng động của Tổng thống Trump

(Dân trí) - Cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama ngày 30/1 đã lên tiếng chỉ trích sắc lệnh của người kế nhiệm Donald Trump về việc ngừng tiếp nhận người tị nạn, cấm nhập cư đối với công dân 7 quốc gia Hồi giáo.

Thứ ba, 31/01/2017 - 06:05

Lão tướng Kirov/Nga đủ sức hạ gục Zumwalt/Mỹ?
Lão tướng Kirov/Nga đủ sức hạ gục Zumwalt/Mỹ?

Tuần dương hạm Kirov của Nga mặc dù đã “cao tuổi” vẫn có thể hạ gục siêu khu trục hạm trẻ tuổi lớp Zumwalt của Mỹ.

Thứ hai, 30/01/2017 - 11:00