Phía sau sự cứng rắn của Iran khi “cự tuyệt” đàm phán với Mỹ

Dân trí Cùng là hai quốc gia bị Mỹ trừng phạt vì chương trình hạt nhân, nhưng chỉ Triều Tiên đồng ý đàm phán với Tổng thống Donald Trump, trong khi Iran vẫn kiên quyết cứng rắn với ông chủ Nhà Trắng.
>>5 điểm mấu chốt trong diễn biến mới nhất về căng thẳng hạt nhân Iran
>>Mỹ cảnh báo Iran “cẩn trọng”, dọa tiếp tục cô lập và trừng phạt
>>Ông Trump cảnh báo Iran cẩn trọng với những lời đe dọa

Phía sau sự cứng rắn của Iran khi “cự tuyệt” đàm phán với Mỹ - 1

Tổng thống Iran Hassan Rouhani (phải) và Tổng thống Mỹ Donald Trump (Ảnh: AP)

Tổng thống Donald Trump muốn ngồi xuống đàm phán với các nhà lãnh đạo Iran, tuy nhiên họ không sẵn sàng đối thoại với ông chủ Nhà Trắng. Điều này đã hé lộ những hạn chế trong chiến thuật ngoại giao cá nhân của tổng thống Mỹ.

Trong khi Triều Tiên, một nước cũng được coi là đối đầu với Mỹ, đã chấp nhận đàm phán song phương với Tổng thống Trump, Iran ngày 7/7 vẫn “tung đòn” khiêu khích để đáp lại chiến thuật vừa thỉnh cầu đàm phán, vừa trừng phạt kinh tế của chính quyền Trump.

Giới chức Iran hôm qua thông báo chỉ trong vài giờ nữa, họ sẽ bắt đầu quá trình làm giàu uranium vượt mức giới hạn được quy định theo thỏa thuận hạt nhân ký năm 2015 giữa Tehran với 6 cường quốc. Iran cũng tuyên bố cứ 60 ngày một lần, nước này sẽ giảm dần việc thi hành các cam kết trong hiệp ước hạt nhân, nếu các cường quốc không có động thái bảo vệ Tehran trước các lệnh trừng phạt do Washington áp đặt sau khi ông Trump rút Mỹ khỏi thỏa thuận vào năm ngoái.

“Chúng tôi đã chuẩn bị sẵn sàng để làm giàu uranium ở bất kỳ cấp độ nào và với bất kỳ số lượng nào”, người phát ngôn Tổ chức Năng lượng Nguyên tử Iran Behrouz Kamalvandi cho biết.

Cách tiếp cận trên đã đẩy Iran và Mỹ vào nguy cơ dẫn đến xung đột quân sự.

Tuy nhiên, giới phân tích và quan chức nhận định các động thái của Iran là “canh bạc” có tính toán. Đây là nỗ lực của Tehran nhằm chỉ trích Tổng thống Trump và gây sức ép với các nhà lãnh đạo châu Âu, những người đang tìm cách cứu vãn thỏa thuận hạt nhân và đối phó với Mỹ. Iran có thể cũng đang đánh cược rằng, Tổng thống Trump, nhà lãnh đạo vốn không hứng thú với chiến tranh, sẽ xuống thang trước và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt để đổi lấy đàm phán.

“Iran đang thử nghiệm các giới hạn để xem phản ứng của Mỹ cũng như các bên chủ chốt khác. Đây là cách rất hiệu quả để đọc vị một chính quyền Mỹ xoay như chong chóng, đồng thời kích động tâm lý khẩn trương đối với các bên khác trong thỏa thuận hạt nhân”, Suzanne Maloney, một học giả về Iran tại Viện nghiên cứu Brookings, nhận định.

Một quan chức Mỹ nói với Politico rằng, chính quyền Trump đang đặt hy vọng vào 3 vấn đề: thứ nhất, châu Âu sẽ áp thêm lệnh trừng phạt đối với Iran để ngăn nước này tiếp tục vi phạm thỏa thuận; thứ hai, cơ chế tài chính do châu Âu thiết lập nhằm giúp Iran có được những hàng hóa không bị trừng phạt sẽ thành công; thứ ba, các động thái quân sự của Mỹ tại Trung Đông đủ mạnh để ngăn Iran leo thang căng thẳng.

“Về cơ bản, chúng tôi vẫn muốn họ ở lại thỏa thuận”, quan chức Mỹ trả lời khi được hỏi lý do chính quyền Trump muốn cơ chế tài chính của châu Âu nhằm hỗ trợ Iran, hay còn gọi là INSTEX, hoạt động hiệu quả. Quan chức này nói rằng Mỹ không mong muốn tham gia vào một cuộc chiến toàn diện với Iran hay chứng kiến Tehran phát triển vũ khí hạt nhân.

Iran và Triều Tiên

Phía sau sự cứng rắn của Iran khi “cự tuyệt” đàm phán với Mỹ - 2

Tổng thống Trump gặp nhà lãnh đạo Triều Tiên tại khu phi quân sự Hàn - Triều ngày 30/6 (Ảnh: Reuters)

Cả Iran và Triều Tiên đều đối mặt với cơn thịnh nộ của Tổng thống Trump về chương trình hạt nhân, bao gồm việc áp đặt các lệnh trừng phạt khắc nghiệt. Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Kim Jong-un, người đã sở hữu vũ khí hạt nhân, chấp nhận đối thoại, trong khi các lãnh đạo Hồi giáo của Iran, những người chưa có vũ khí hạt nhân, vẫn chưa sẵn sàng đàm phán với ông chủ Nhà Trắng.

Có nhiều lý do để giải thích cho sự khác biệt trên. Iran có hệ tư tưởng chống Mỹ được ấp ủ từ cuộc cách mạng cách đây 40 năm. Các nhà lãnh đạo Iran hiếm khi có phản hồi tích cực với những lời hăm dọa và chỉ trích từ một đất nước mà họ gọi là “Quỷ Satan”. Không giống Triều Tiên, nơi ông Kim Jong-un nắm quyền lãnh đạo với quyền lực tối cao, Iran chứng kiến cuộc cạnh tranh giữa các trung tâm quyền lực, ngay cả khi lãnh tụ tối cao Ali Khamenei về mặt kỹ thuật là người có tiếng nói cuối cùng.

Iran vẫn đang phải gánh chịu hệ quả từ quyết định của Tổng thống Trump khi rút Mỹ khỏi thỏa thuận hạt nhân. Ngoài ra, có một mối nghi ngờ vẫn đang tồn tại tại Tehran, đó là chính quyền Trump thực sự muốn lật đổ chính quyền Iran.

Khác với Iran, nhà lãnh đạo Kim Jong-un có thể nhìn thấy lợi ích từ việc đối thoại hơn là chọc tức Tổng thống Trump. Ông Kim Jong-un sẵn sàng thử nghiệm con đường đàm phán vì Triều Tiên đã phát triển xong kho vũ khí hạt nhân và không còn quá lo ngại về một cuộc tấn công từ Mỹ.

Theo một số chuyên gia phân tích, mục tiêu của ông Kim Jong-un là cải thiện nền kinh tế Triều Tiên và củng cố quyền lực bằng việc thuyết phục Tổng thống Trump dỡ bỏ trừng phạt. Ông Kim Jong-un có lẽ đánh cược rằng, ông có thể thuyết phục ông Trump dỡ bỏ một phần lệnh trừng phạt để đổi lấy những cam kết giới hạn về hạt nhân.

Trong khi đó, Iran vẫn khẳng định rằng họ không có mong muốn chế tạo vũ khí hạt nhân. Quốc gia dầu mỏ này luôn tuyên bố chương trình hạt nhân của họ phục vụ mục đích hòa bình, chẳng hạn để sản xuất điện. Tuy vậy, vẫn luôn tồn tại một khả năng rằng, sự sẵn lòng của Tổng thống Trump trong việc đàm phán với nhà lãnh đạo Kim Jong-un có thể khiến Iran nhận ra sự cần thiết của việc chế tạo vũ khí hạt nhân để làm cán cân đối trọng về lâu dài với Mỹ.

Nếu Iran chế tạo vũ khí hạt nhân, họ có thể đối mặt với hệ quả ngay lập tức, bao gồm khả năng xảy ra cuộc chiến mới tại Trung Đông hoặc một cuộc chạy đua vũ trang. Các đồng minh của Mỹ tại Trung Đông, trong đó đáng kể nhất là Israel, Ả rập Xê út và Các Tiểu Vương quốc Ả rập Thống nhất, đều không muốn nhìn thấy Iran trở thành một quốc gia hạt nhân. Israel thậm chí từng cảnh báo sẽ tiến hành một cuộc tấn công phủ đầu để ngăn Iran phát triển vũ khí hạt nhân.

Nguy cơ xảy ra xung đột quân sự đang tăng nhiệt tại Trung Đông, sau một loạt cuộc tấn công nhằm vào các tàu chở dầu quốc tế mà Mỹ đổ lỗi cho Iran đứng đằng sau. Washington cũng đưa hàng trăm binh sĩ tới khu vực để “nắn gân” Tehran.

Đối với một số nhà quan sát Iran, quốc gia Trung Đông sai lầm khi không đối thoại với Tổng thống Trump ở thời điểm hiện tại.

“Sẽ là khôn ngoan nếu lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei học theo cách tiếp cận của ông Kim Jong-un. Một thỏa thuận thế kỷ có thể sẽ chờ phía trước nếu ông ấy bỏ qua một bên hàng chục năm mang tư tưởng chống Mỹ, và gặp ông Trump tại một hội nghị thượng đỉnh”, chuyên gia Mark Dubowitz tại Tổ chức Bảo vệ Dân chủ, nhận định.

Chính quyền Iran có thể đang chờ đợi viễn cảnh ông Trump không tái đắc cử nhiệm kỳ tổng thống thứ hai vào năm 2020. Lãnh đạo Iran có thể thấy dễ dàng hơn trong việc đàm phán với tổng thống mới của Mỹ, thay vì với một vị tổng thống đã xé bỏ thỏa thuận hạt nhân.

Xét đến những thiệt hại mà nền kinh tế Iran đang phải gánh chịu do các lệnh trừng phạt của Tổng thống Trump, Iran dường như không có nhiều lựa chọn, ngoài việc đối thoại với Mỹ sau khi ông Trump tái đắc cử.

Thành Đạt

Theo Politico

MỚI NHẤT
Báo Hàn Quốc: Không bảo vệ được cô dâu ngoại quốc là nỗi hổ thẹn quốc gia
Báo Hàn Quốc: Không bảo vệ được cô dâu ngoại quốc là nỗi hổ thẹn quốc gia

(Dân trí) - Truyền thông Hàn Quốc đã đồng loạt lên án vụ cô dâu Việt Nam bị chồng bạo hành và gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng bạo lực gia đình tại nước này.

Thứ ba, 09/07/2019 - 03:15

Tương lai nào cho Liên minh châu Âu - Ukraine?
Tương lai nào cho Liên minh châu Âu - Ukraine?

Đối với Tổng thống Ukraine Zelensky, hội nghị thượng đỉnh lần này có thể coi là điểm tham chiếu cho giai đoạn mới hội nhập Châu Âu của đất nước.

Thứ ba, 09/07/2019 - 02:39

Mỹ diễn tập tiêu diệt mục tiêu bằng hệ thống phòng không "cơn lốc lửa" tại Đông Âu’
Mỹ diễn tập tiêu diệt mục tiêu bằng hệ thống phòng không "cơn lốc lửa" tại Đông Âu’

(Dân trí) - Mỹ cùng quân đội các nước đồng minh và đối tác đã thực hiện cuộc tập trận phòng không tầm ngắn ở Ba Lan với hệ thống phòng thủ “cơn lốc lửa” AN/TWQ-1 Avenger và “kẻ hủy diệt” FIM-92 Stinger.

Thứ ba, 09/07/2019 - 02:31

Lãnh đạo Hong Kong thông báo dự luật dẫn độ “đã chết”
Lãnh đạo Hong Kong thông báo dự luật dẫn độ “đã chết”

(Dân trí) - Trưởng đặc khu hành chính Hong Kong tuyên bố dự luật dẫn độ gây tranh cãi “đã chết”, đồng thời thừa nhận nỗ lực của chính quyền trong việc thông qua dự luật đã “thất bại hoàn toàn”.

Thứ ba, 09/07/2019 - 10:38

Canh bạc có tính toán của Iran
Canh bạc có tính toán của Iran

Bộ Ngoại giao Iran tuyên bố vẫn để ngỏ cánh cửa ngoại giao nhằm cứu thỏa thuận hạt nhân nhưng không hy vọng vào cộng đồng quốc tế

Thứ ba, 09/07/2019 - 10:29

Em gái ông Kim Jong-un vào nhóm 9 người quyền lực nhất Triều Tiên?
Em gái ông Kim Jong-un vào nhóm 9 người quyền lực nhất Triều Tiên?

(Dân trí) - Dựa vào vị trí ngồi của bà Kim Yo-jong, em gái Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong-un trong một sự kiện quan trọng, giới quan sát phỏng đoán rằng bà Kim có thể mới được thăng chức và trở thành nhân vật quyền lực thứ 9 trong chính quyền Bình Nhưỡng.

Thứ ba, 09/07/2019 - 10:17

Hàn Quốc lập đội hỗ trợ khẩn cấp giúp đỡ cô dâu Việt bị bạo hành
Hàn Quốc lập đội hỗ trợ khẩn cấp giúp đỡ cô dâu Việt bị bạo hành

(Dân trí) - Bộ trưởng Bình đẳng giới Hàn Quốc đã tới thăm hỏi và cam kết hỗ trợ cô dâu Việt Nam bị chồng bạo hành vào cuối tuần trước.

Thứ ba, 09/07/2019 - 08:57

Mỹ đề nghị Đức đưa quân tới Syria “thế chân”, Berlin thẳng thừng từ chối
Mỹ đề nghị Đức đưa quân tới Syria “thế chân”, Berlin thẳng thừng từ chối

(Dân trí) - Đức đã từ chối yêu cầu từ phía đồng minh thân thiết Mỹ về việc triển khai lực lượng mặt đất tới Syria trong bối cảnh Mỹ đang thu hẹp hiện diện quân sự tại đây.

Thứ ba, 09/07/2019 - 08:15

Ukraine đề xuất mua thêm vũ khí Mỹ bất chấp Nga phản đối
Ukraine đề xuất mua thêm vũ khí Mỹ bất chấp Nga phản đối

(Dân trí) - Ukraine lần đầu tiên đề xuất mua thiết bị quân sự của Mỹ thông qua một chương trình đặc biệt của Bộ Quốc phòng Mỹ.

Thứ ba, 09/07/2019 - 07:42

Ông Trump công khai chỉ trích Thủ tướng May, tuyên bố “cạch mặt” Đại sứ Anh
Ông Trump công khai chỉ trích Thủ tướng May, tuyên bố “cạch mặt” Đại sứ Anh

(Dân trí) - Sau khi những nhận định tiêu cực của Đại sứ Anh tại Mỹ Kim Darroch về ông Donald Trump bị tiết lộ trên truyền thông, Tổng thống Mỹ đã chỉ trích dữ dội Thủ tướng Anh Theresa May vì bà ủng hộ nhà ngoại giao này. Ông chủ Nhà Trắng cũng tuyên bố Mỹ sẽ “cạch mặt” ông Darroch trong các hoạt động về sau.

Thứ ba, 09/07/2019 - 07:40

Mỹ chấp thuận bán lô vũ khí hơn 2 tỷ USD cho Đài Loan
Mỹ chấp thuận bán lô vũ khí hơn 2 tỷ USD cho Đài Loan

(Dân trí) - Bộ Ngoại giao Mỹ đã phê chuẩn kế hoạch bán vũ khí trị giá 2,2 tỷ USD cho Đài Loan, bất chấp sự phản đối của Trung Quốc.

Thứ ba, 09/07/2019 - 07:01

Thủ tướng Hàn Quốc lấy làm tiếc vụ cô dâu Việt bị chồng bạo hành
Thủ tướng Hàn Quốc lấy làm tiếc vụ cô dâu Việt bị chồng bạo hành

(Dân trí) - Thủ tướng Hàn Quốc Lee Nak-yon lấy làm tiếc về vụ cô dâu Việt Nam bị chồng bạo hành khiến dư luận bức xúc trong những ngày vừa qua.

Thứ hai, 08/07/2019 - 09:40

ĐÁNG QUAN TÂM
Thủy thủ tàu ngầm Nga hi sinh để ngăn "một thảm họa toàn cầu"
Thủy thủ tàu ngầm Nga hi sinh để ngăn "một thảm họa toàn cầu"

Một quan chức quân sự cấp cao của Nga được cho là đã tiết lộ thông tin trên khi phát biểu tại tang lễ của 14 thủy thủ thiệt mạng trong vụ tai nạn tàu ngầm ngày 1/7.

Thứ hai, 08/07/2019 - 06:48

Tổng thống Ukraine tuyên bố sẵn sàng gặp người đồng cấp Nga Putin
Tổng thống Ukraine tuyên bố sẵn sàng gặp người đồng cấp Nga Putin

(Dân trí) - Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy cho biết ông sẵn sàng gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin với sự tham gia của các quốc gia khác.

Thứ hai, 08/07/2019 - 06:40

Khi đi tù “sướng” như đi nghỉ dưỡng ở Na Uy
Khi đi tù “sướng” như đi nghỉ dưỡng ở Na Uy

(Dân trí) - Sau khi thay đổi mô hình nhà tù kiểu giam, nhốt và canh gác sang mô hình đào tạo và đồng hành, Na Uy đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong việc giảm thiểu tỷ lệ tái phạm và giúp các tù nhân tự tin tái hòa nhập cộng đồng.

Thứ hai, 08/07/2019 - 06:37

Ứng viên Tư lệnh Hải quân Mỹ đột ngột nghỉ hưu
Ứng viên Tư lệnh Hải quân Mỹ đột ngột nghỉ hưu

(Dân trí) - Phó đô đốc William Moran đã bất ngờ thông báo quyết định nghỉ hưu khỏi Hải quân Mỹ, chỉ chưa đầy 1 tháng trước khi ông nhậm chức Tư lệnh Hải quân mới theo đề cử của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Thứ hai, 08/07/2019 - 04:57

Người chồng Hàn Quốc khai từng đánh cô dâu Việt ít nhất 2 lần khác
Người chồng Hàn Quốc khai từng đánh cô dâu Việt ít nhất 2 lần khác

(Dân trí) - Cảnh sát Hàn Quốc đã bắt giữ nghi phạm trong vụ bạo hành cô dâu Việt Nam khiến dư luận bức xúc trong những ngày vừa qua.

Thứ hai, 08/07/2019 - 04:18

Lỗ hổng trong lá chắn tên lửa đắt đỏ của Mỹ sát biên giới Nga
Lỗ hổng trong lá chắn tên lửa đắt đỏ của Mỹ sát biên giới Nga

(Dân trí) - Một cơ quan chính phủ Mỹ thừa nhận rằng lá chắn tên lửa trị giá tỷ USD của nước này ở Đông Âu mới đang chỉ hoạt động một phần công suất sau nhiều lần bị trì hoãn và các trục trặc trong việc thi công cũng như thử nghiệm tên lửa đánh chặn.

Thứ hai, 08/07/2019 - 03:21

Mỹ muốn cấm máy bay không người lái của Trung Quốc
Mỹ muốn cấm máy bay không người lái của Trung Quốc

(Dân trí) - Các nghị sĩ Mỹ đang đề xuất cấm mua các máy bay không người lái do Trung Quốc chế tạo phục vụ quân sự vì lo sợ bị đánh cắp các dữ liệu nhạy cảm, Thời báo Phố Wall ngày 7/7 đưa tin.

Thứ hai, 08/07/2019 - 03:00

Iran cảnh báo "không tha thứ" vụ Anh bắt tàu chở dầu
Iran cảnh báo "không tha thứ" vụ Anh bắt tàu chở dầu

(Dân trí) - Bộ trưởng Quốc phòng Iran chỉ trích vụ Anh bắt tàu chở dầu Iran ở ngoài khơi Gibraltar gần đây là hành động không thể chấp nhận được và giống như một vụ cướp biển.

Thứ hai, 08/07/2019 - 02:51

Nga hé lộ về căn cứ cho người ở trên Mặt trăng
Nga hé lộ về căn cứ cho người ở trên Mặt trăng

(Dân trí) - Một cơ quan về vũ trụ Nga đã tiết lộ về kế hoạch của nước này nhằm xây dựng căn cứ trên Mặt trăng trong thời gian tới.

Thứ hai, 08/07/2019 - 01:50

Lãnh đạo cảnh sát Hàn Quốc cam kết điều tra vụ cô dâu Việt bị chồng bạo hành
Lãnh đạo cảnh sát Hàn Quốc cam kết điều tra vụ cô dâu Việt bị chồng bạo hành

(Dân trí) - Giám đốc Cơ quan Cảnh sát Quốc gia Hàn Quốc cho biết ông rất lấy làm tiếc về vụ cô dâu Việt Nam bị chồng bạo hành vào cuối tuần qua, và cam kết sẽ điều tra kỹ lưỡng vụ việc.

Thứ hai, 08/07/2019 - 10:56

5 điểm mấu chốt trong diễn biến mới nhất về căng thẳng hạt nhân Iran
5 điểm mấu chốt trong diễn biến mới nhất về căng thẳng hạt nhân Iran

Dưới đây là những điểm mấu chốt trong diễn biến mới nhất xoay quanh những căng thẳng liên quan đến vấn đề hạt nhân Iran.

Thứ hai, 08/07/2019 - 10:09

Iran khoe khí tài được mệnh danh là “bộ não của lực lượng vũ trang”
Iran khoe khí tài được mệnh danh là “bộ não của lực lượng vũ trang”

(Dân trí) - Tehran vừa công bố một hệ thống thông tin liên lạc chiến thuật mới được mệnh danh là “bộ não và dây thần kinh của lực lượng vũ trang”, trong bối cảnh căng thẳng giữa Mỹ và Iran chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Thứ hai, 08/07/2019 - 10:01