Những thành phố "không tồn tại"

Những thành phố này chính là bàn đạp trong cuộc đua chế tạo bom nguyên tử giữa Mỹ và trùm phát xít Đức Adolf Hitler.
>>Chiến dịch nghi binh ngoạn mục khiến phát xít Đức bị lừa bởi một xác chết
>>Cận vệ của Hitler kể lại vụ tự sát của trùm phát xít bên trong boong-ke

Có 3 thành phố ở Mỹ được xây dựng năm 1943 với tốc độ kỷ lục nhưng không hề có tên trên bản đồ và cùng chung mục đích chế tạo bom hạt nhân, một phần của dự án Manhattan.

Quy mô chưa từng có

Người dân Mỹ vừa mới được biết điều đó qua cuộc triển lãm "Secret Cities: The Architecture and Planning of the Manhattan Project" (tạm dịch: Những thành phố bí mật: Kiến trúc và Kế hoạch của dự án Manhattan), mở cửa hôm 3-5 tại Bảo tàng Xây dựng quốc gia ở Washington. Ba thành phố bí mật đó là Oak Ridge ở bang Tennessee, Los Alamos ở bang New Mexico và Hanford/Richland ở bang Washington. Chúng không tồn tại một cách công khai trong thế chiến II và không mấy người biết chuyện gì đang diễn ra ở đó, ngay cả cư dân xung quanh.

"Thoạt nhìn, chúng trông giống như mọi cộng đồng bình thường ở Mỹ" - ông Martin Moeller, người tổ chức cuộc triển lãm trên, nhận định với tờ The Guardian.

Thế nhưng, đây là bàn đạp trong cuộc đua chế tạo bom nguyên tử giữa Mỹ và trùm phát xít Đức Adolf Hitler. Cuối năm 1942, tức chưa đầy 1 năm sau khi Washington tham gia thế chiến II, Lực lượng Công binh đã âm thầm kiểm soát những vùng đất rộng lớn ở những khu vực xa xôi của 3 bang nói trên.

Số cư dân ít ỏi tại những nơi này được đưa đi chỗ khác và nhà cửa của họ bị phá bỏ. Không lâu sau đó, hàng ngàn công nhân trẻ từ nhiều nơi kéo đến, ban đầu lưu trú trong các lán trại tạm bợ được che chắn bởi hàng rào tự nhiên và an ninh. Lực lượng này nhanh chóng dựng lên hàng trăm tòa nhà, trong đó có những công trình công nghiệp với quy mô chưa từng có.

Mục đích của họ khi đó chỉ có một. Biết rằng Đức quốc xã theo đuổi vũ khí hạt nhân, Mỹ đã đầu tư nguồn nhân lực và vật lực khổng lồ nhằm chế tạo được quả bom hạt nhân đầu tiên trên thế giới. Chắc chắn là chẳng có lý do gì có thể cấp bách hơn thế.

"Mặc dù vậy, khi xây dựng những cộng đồng này, điều quan trọng là tạo ra nơi ăn ở trong môi trường thoải mái dành cho những người sẽ làm việc cho các khoa học gia và kỹ sư sẽ thực hiện công việc quan trọng này. Họ cần cảm thấy như ở nhà. Họ cần một cộng đồng "bình thường". Vì thế, trong tình hình khẩn cấp này, chính phủ Mỹ đã xây dựng các ngôi nhà đơn lẻ thay vì nhồi nhét tất cả vào những nhà tập thể và doanh trại" - ông Moeller, người đã đến Oak Ridge lần đầu tiên cách đây 3 thập kỷ, giải thích.


Ảnh chụp nhà máy Y-12 từ trên cao

Ảnh chụp nhà máy Y-12 từ trên cao


Bên trong nhà máy Y-12 tại TP Oak Ridge năm 1944 Ảnh: ED WESTCOTT

Bên trong nhà máy Y-12 tại TP Oak Ridge năm 1944 Ảnh: ED WESTCOTT

Văn hóa nguyên tử

Chỉ sau nửa năm xây dựng, Oak Ridge đã đi vào hoạt động, chủ yếu sản xuất nhiên liệu cho bom nguyên tử. Theo kế hoạch ban đầu, Oak Ridge chỉ đủ chỗ cho 13.000 dân nhưng đã tăng lên đến 75.000 ở cuối chiến tranh, trở thành địa điểm lớn nhất trong số 3 thành phố bí mật. Nếu tính cả 3 thành phố thì số dân là hơn 125.000 người, bao gồm các nhà khoa học, kỹ thuật viên và nhân viên hỗ trợ. Tại đây, bất kỳ ai từ 12 tuổi trở lên đều phải đeo thẻ căn cước. Những từ như "nguyên tử" hoặc "urani" bị cấm sử dụng để tránh gây nghi ngờ cho kẻ địch.

Khi Mỹ ném quả bom nguyên tử xuống TP Hiroshima - Nhật Bản năm 1945, khiến hàng chục ngàn người thiệt mạng, để ép buộc chiến tranh kết thúc, bí mật của Oak Ridge mới bị lộ. Đến khi chiến tranh khép lại, hầu hết gia đình da trắng đã rời đi và dân số tại các thành phố này giảm dần. Tuy nhiên, nhiều gia đình gốc Phi vẫn còn ở lại cho đến những năm đầu thập niên 1950.

Sau đó, cả 3 thành phố vẫn còn thuộc về khu phức hợp công nghiệp quân sự, tiếp tục chế tạo vũ khí hạt nhân trong suốt thời chiến tranh lạnh, cũng như tiến hành những nghiên cứu khoa học sâu rộng hơn. Riêng Oak Ridge ngày nay hoạt động nhiều trong ngành năng lượng tái tạo và là nơi đặt một phòng thí nghiệm quốc gia.

Đáng chú ý là văn hóa độc nhất hình thành trong những năm cô lập tại các địa phương này vẫn tồn tại đến giờ. Theo ông Moeller, những người dân ở đó đã tạo ra văn hóa riêng và điều thú vị là một số đoàn hát và ban nhạc nhỏ được thành lập trong thời chiến tranh lạnh vẫn còn tồn tại và hoạt động như những tổ chức văn hóa cộng đồng ở địa phương cho đến hôm nay. Ngoài ra, không thể không nhắc đến "văn hóa nguyên tử".

Tại một trong những địa điểm ăn trưa nổi tiếng nhất ở Oak Ridge, người ta thấy những bức tranh vẽ đám mây hình nấm treo trên tường. Biểu tượng của Trường Trung học Richland ở Richland cũng có một đám mây hình nấm.

Theo Ngô Sinh

Người lao động

MỚI NHẤT
Những điểm nhấn tiêu biểu trong lễ duyệt binh hoành tráng của Nga
Những điểm nhấn tiêu biểu trong lễ duyệt binh hoành tráng của Nga

(Dân trí) - Trong lễ duyệt binh kỷ niệm 73 năm ngày chiến thắng chủ nghĩa phát xít, Nga đã cho cả thế giới chiêm ngưỡng lực lượng hùng mạnh và tinh nhuệ cùng dàn khí tài hiện đại tiên tiến, xứng đáng là một trong những cường quốc quân sự hàng đầu thế giới.

Thứ tư, 09/05/2018 - 08:11

Triều Tiên thả 3 công dân Mỹ trước hội nghị thượng đỉnh
Triều Tiên thả 3 công dân Mỹ trước hội nghị thượng đỉnh

(Dân trí) - Triều Tiên hôm nay đã phóng thích 3 công dân Mỹ bị nước này giam giữ. Đây được coi là động thái tích cực mới nhất của Bình Nhưỡng để thể hiện thiện chí trước cuộc gặp thượng đỉnh giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un.

Thứ tư, 09/05/2018 - 07:49

Chuyến thăm “kín tiếng” của ông Kim Jong-un tới Trung Quốc
Chuyến thăm “kín tiếng” của ông Kim Jong-un tới Trung Quốc

(Dân trí) - Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã dành cho nhau những cử chỉ thân mật khi hai nhà lãnh đạo gặp mặt tại thành phố Đại Liên hồi đầu tuần.

Thứ tư, 09/05/2018 - 05:58

Israel báo động quân đội ở cao nguyên Golan đề phòng Iran
Israel báo động quân đội ở cao nguyên Golan đề phòng Iran

Quân đội Israel cho hay, các hệ thống tên lửa của họ đã được triển khai song song với lệnh sẵn sàng chiến đấu được đưa ra.

Thứ tư, 09/05/2018 - 05:47

Những hình ảnh ấn tượng trong lễ duyệt binh Ngày Chiến Thắng của Nga
Những hình ảnh ấn tượng trong lễ duyệt binh Ngày Chiến Thắng của Nga

(Dân trí) - Khoảng 13.000 quân nhân, hơn 150 khí tài quân sự và 73 máy bay đã tham gia vào lễ duyệt binh Ngày Chiến Thắng diễn ra hôm nay 9/5 tại Quảng trường Đỏ ở thủ đô Moscow của Nga.

Thứ tư, 09/05/2018 - 04:39

Vì sao ông Trump cương quyết rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran?
Vì sao ông Trump cương quyết rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran?

(Dân trí) - Giới quan sát cho rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump có nhiều hơn một lý do để đưa ra quyết định rút khỏi thỏa thuận hạt nhân với Iran, một quyết định gây phật ý các đồng minh châu Âu, cũng như dấy lên lo ngại về tình hình bất ổn gia tăng ở Trung Đông.

Thứ tư, 09/05/2018 - 04:30

Dàn vũ khí hùng hậu của Nga trong lễ duyệt binh
Dàn vũ khí hùng hậu của Nga trong lễ duyệt binh

(Dân trí) - Nhiều khí tài quân sự hiện đại đã tham gia lễ duyệt binh mừng Ngày Chiến thắng của Nga hôm nay 9/5, trong đó có nhiều loại vũ khí lần đầu ra mắt công chúng.

Thứ tư, 09/05/2018 - 04:25

Nga trình diễn hàng trăm khí tài trong lễ duyệt binh mừng ngày Chiến thắng
Nga trình diễn hàng trăm khí tài trong lễ duyệt binh mừng ngày Chiến thắng

(Dân trí) - Nga hôm nay kỷ niệm 73 năm Ngày Chiến thắng phát xít trong Cuộc Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại với một lễ duyệt binh quy mô lớn tại Quảng trường Đỏ ở thủ đô Moscow có sự tham gia của 12.500 quân nhân và hàng trăm khí tài quân sự.

Thứ tư, 09/05/2018 - 01:54

"Giải mã" chuyến thăm bất ngờ thứ hai của ông Kim Jong-un tới Trung Quốc
"Giải mã" chuyến thăm bất ngờ thứ hai của ông Kim Jong-un tới Trung Quốc

(Dân trí) - Chuyến thăm thứ hai của nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un tới Trung Quốc hồi đầu tuần đã cho thấy vai trò đặc biệt của Bắc Kinh đối với Bình Nhưỡng cũng như các cuộc đàm phán về chủ đề phi hạt nhân.

Thứ tư, 09/05/2018 - 12:46

Trung Quốc: Giáo viên gây phẫn nộ vì phạt học sinh uống nước đang sôi
Trung Quốc: Giáo viên gây phẫn nộ vì phạt học sinh uống nước đang sôi

(Dân trí) - Một cô giáo mầm non tại một tỉnh phía đông Trung Quốc đã gây phẫn nộ vì được cho là phạt các em nhỏ uống nước đang sôi, khiến các trẻ này bị chấn thương miệng và cổ họng.

Thứ tư, 09/05/2018 - 12:08

Luật sư riêng của ông Trump bị tố nhận 500.000 USD từ tài phiệt Nga
Luật sư riêng của ông Trump bị tố nhận 500.000 USD từ tài phiệt Nga

(Dân trí) - Ông Michael Cohen, luật sư riêng của Tổng thống Mỹ Donald Trump, đã bị tố nhận 500.000 USD từ tài phiệt Nga Viktor Vekselberg, người đang nằm trong danh sách trừng phạt của Mỹ với cáo buộc can thiệp vào cuộc bầu cử năm 2016.

Thứ tư, 09/05/2018 - 11:54

Ông Tập Cận Bình được bình chọn là nhân vật quyền lực nhất thế giới
Ông Tập Cận Bình được bình chọn là nhân vật quyền lực nhất thế giới

(Dân trí) - Theo bình chọn của tạp chí Forbes, lần đầu tiên Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình được coi là nhân vật quyền lực nhất thế giới năm 2018.

Thứ tư, 09/05/2018 - 11:48

ĐÁNG QUAN TÂM
Triều Tiên "nắn gân" Mỹ trước hội nghị thượng đỉnh
Triều Tiên "nắn gân" Mỹ trước hội nghị thượng đỉnh

(Dân trí) - Truyền thông nhà nước Triều Tiên vẫn lên tiếng chỉ trích Mỹ và đồng minh Nhật Bản vì các lệnh trừng phạt trước khi hội nghị thượng đỉnh giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ - Triều chuẩn bị diễn ra.

Thứ tư, 09/05/2018 - 11:28

Thông điệp Mỹ gửi Triều Tiên sau khi rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran
Thông điệp Mỹ gửi Triều Tiên sau khi rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran

(Dân trí) - Một cố vấn cấp cao của Tổng thống Mỹ Donald Trump cho hay quyết định rút khỏi thỏa thuận hạt nhân với Iran của Washington cũng nhằm gửi một thông điệp rõ ràng tới Triều Tiên rằng Mỹ sẽ không chấp nhận một thỏa thuận thiếu sót trong khuôn khổ cuộc gặp thượng đỉnh sắp tới giữa 2 nước.

Thứ tư, 09/05/2018 - 11:18

Vị khách đặc biệt trong lễ nhậm chức của ông Putin
Vị khách đặc biệt trong lễ nhậm chức của ông Putin

(Dân trí) - Cựu Thủ tướng Đức Gerhard Schroder là một trong những vị khách đặc biệt được vinh dự đứng hàng đầu và bắt tay Tổng thống Nga Vladimir Putin trong lễ nhậm chức của ông hôm 7/5.

Thứ tư, 09/05/2018 - 10:37

Triều Tiên có thể thả 3 công dân Mỹ ngay hôm nay
Triều Tiên có thể thả 3 công dân Mỹ ngay hôm nay

(Dân trí) - Triều Tiên có thể sẽ thả tự do cho 3 công dân Mỹ vào hôm nay 9/5 sau khi Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo tới thảo luận với giới chức Triều Tiên, Yonhap dẫn lời một quan chức thuộc Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc cho biết.

Thứ tư, 09/05/2018 - 10:29

Dàn vũ khí hùng hậu sắp phô diễn sức mạnh trong lễ diễu binh Nga
Dàn vũ khí hùng hậu sắp phô diễn sức mạnh trong lễ diễu binh Nga

(Dân trí) - Máy bay chiến đấu Su-57 hay tên lửa siêu thanh Kinzhal là hai trong số những khí tài quân sự được công chúng chờ đón trong lễ diễu binh mừng Ngày Chiến thắng của Nga hôm nay 9/5.

Thứ tư, 09/05/2018 - 08:54

Sau nhậm chức, Tổng thống Putin giải bài toán kinh tế thế nào?
Sau nhậm chức, Tổng thống Putin giải bài toán kinh tế thế nào?

(Dân trí) - Nền kinh tế Nga dường như đang gặp những khó khăn nhất định bởi các lệnh cấm vận từ phương Tây. Trong nhiệm kỳ thứ 4, Tổng thống Nga Vladimir Putin có thể sẽ phải vận dụng những chiến lược đa dạng nhằm đối phó với những tác động này.

Thứ tư, 09/05/2018 - 08:01

Syria bị tấn công tên lửa ngay sau khi Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran
Syria bị tấn công tên lửa ngay sau khi Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran

(Dân trí) - Hệ thống phòng không của Syria đã đánh chặn ít nhất 2 quả tên lửa nhằm vào khu vực lân cận thủ đô Damascus, chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran.

Thứ tư, 09/05/2018 - 07:36

Tân Ngoại trưởng Mỹ bất ngờ tới Triều Tiên
Tân Ngoại trưởng Mỹ bất ngờ tới Triều Tiên

(Dân trí) - Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo, người vừa nhậm chức hôm 2/5, hôm qua đã có chuyến thăm bất ngờ tới Triều Tiên nhằm sắp xếp hội nghị thượng đỉnh sắp tới giữa Tổng thống Donald Trump và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un.

Thứ tư, 09/05/2018 - 07:06

Đại sứ Nga tại Bồ Đào Nha đột tử
Đại sứ Nga tại Bồ Đào Nha đột tử

(Dân trí) - Đại sứ Nga tại Bồ Đào Nha Oleg Belous đã đột ngột qua đời tại thủ đô Lisbon ở tuổi 66, hãng thông tấn TASS đưa tin hôm nay.

Thứ tư, 09/05/2018 - 06:40

Ông Trump tuyên bố Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran
Ông Trump tuyên bố Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 8/5 chính thức tuyên bố Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân với Iran. Quyết định này làm dấy lên lo ngại sẽ khiến xung đột Trung Đông leo thang, làm phật lòng các đồng minh châu Âu và gây bất ổn giá dầu.

Thứ tư, 09/05/2018 - 06:39

Video máy bay nghi chở ông Kim Jong-un cất cánh tại Trung Quốc
Video máy bay nghi chở ông Kim Jong-un cất cánh tại Trung Quốc

(Dân trí) - Một máy bay VIP được cho là đã chở nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un tới thành phố Đại Liên trong chuyến công du tới Trung Quốc trong tuần này.

Thứ ba, 08/05/2018 - 10:16

Bãi biển nhân tạo, hồ bơi dưới lòng đất dành riêng cho giới siêu giàu London
Bãi biển nhân tạo, hồ bơi dưới lòng đất dành riêng cho giới siêu giàu London

(Dân trí) - Hàng nghìn dự án xây dựng tầng ngầm "khủng" dưới lòng đất London Anh dành riêng cho giới siêu giàu đã được cấp phép tại những khu vực sang trọng nhất, mang lại những tiện ích đẳng cấp như rạp chiếu phim, bể bơi, thậm chí bãi biển nhân tạo.

Thứ ba, 08/05/2018 - 09:19