Những nhà báo "kích nổ quả bom thông tin" Hồ sơ Panama

Không chỉ gây chấn động thế giới với nguồn thông tin lớn gấp 1.000 lần mà WikiLeaks từng tiết lộ cách đây 6 năm, “Hồ sơ Panama” còn tác động đến thế giới ngầm, tài sản ngầm và ảnh hưởng mạnh đến chính trường thế giới. Và những người cung cấp cho công chúng những thông tin này không ai khác chính là các nhà báo đến từ Hiệp hội Báo chí điều tra quốc tế (ICIJ).
>>Vụ rò rỉ "Hồ sơ Panama": "Bom tấn" biến thành "địa chấn"
>>Vụ rò rỉ "Hồ sơ Panama" và những góc khuất

Dấu ấn ICIJ

Frederik Obermaier và Bastian Obermayer – cặp bài trùng tạo nên “quả bom thông tin” Hồ sơ Panama. Ảnh: Bild.
Frederik Obermaier và Bastian Obermayer – cặp bài trùng tạo nên “quả bom thông tin” Hồ sơ Panama. Ảnh: Bild.

Trong nhiều năm qua, ICIJ đã đóng vai trò quan trọng trong việc phanh phui các vụ bê bối lớn trên thế giới, góp phần đưa ra ánh sáng nhiều vụ trốn hoặc gian lận thuế. Bên cạnh đó, các vấn đề mà ICIJ tập trung điều tra còn có tội phạm xuyên quốc gia, tham nhũng và trách nhiệm giải trình của những người nắm quyền lực.

Ngay sau khi nắm được thông tin về một nguồn tài liệu đồ sộ mang tên “Hồ sơ Panama”, ICIJ đã đứng ra thành lập một đội điều tra với gần 400 phóng viên đến từ hơn 100 cơ quan báo chí trên khắp thế giới.

Đội phóng viên điều tra này được đặt trực tiếp dưới sự chỉ huy của Marina Walker, Phó Giám đốc ICIJ, một cựu phóng viên điều tra người Argentina. Marina Walker có hơn 20 năm trong nghề báo, từng phanh phui các vụ án tham nhũng về môi trường, khai khoáng, buôn lậu thuốc lá… và từng hợp tác trong vụ tung thông tin về các tài liệu trốn thuế trong Ngân hàng HSBC, chi nhánh tại Thụy Sĩ.

Bà cũng đã giành nhiều giải thưởng báo chí quốc tế ở 25 quốc gia trên thế giới, trong đó có giải thưởng George Polk của Đại học Long Island, giải phóng viên điều tra, biên tập viên điều tra, giải của CLB báo chí quốc tế, Hiệp hội các nhà báo chuyên nghiệp xã hội và giải thưởng của Ủy ban Châu Âu.

Hỗ trợ Marina Walker trong việc điều hành và lập kế hoạch tung tài liệu sao cho chuẩn, nhanh và hiệu quả là Giám đốc ICIJ Gerard Ryle.

Gerard Ryle là người Australia và từng kinh qua nhiều vị trí phóng viên, biên tập viên, chủ bút ở nhiều tờ báo khác nhau tại Australia và Ireland, trong đó có một loạt tờ báo nổi tiếng như The Sydney Morning Herlad, The Age. Ông có ít nhất 4 lần được vinh dự trao tặng các giải thưởng báo chí cao quý của Australia và từng là Phó Tổng biên tập tờ The Canberra Times và là tác giả của nhiều cuốn sách viết về nghề báo…

Cặp bài trùng người Đức

Tuy nhiên, ICIJ chỉ có vai trò tập hợp và giúp phát triển nguồn tài liệu còn việc thu thập và tiếp cận với nguồn thông tin này lại do hai phóng viên của tờ Suddeutsche Zeitung thực hiện. Đó là Frederik Obermaier và Bastian Obermayer.

Hai phóng viên này đã được người đưa tin vô danh tự nhận là “John Doe” cung cấp 2,6 terabyte dữ liệu chứa 11,5 triệu tài liệu của Công ty Luật Mossack Fonseca tại Panama, trong đó hé lộ về một mạng lưới công ty "ma" khổng lồ trên toàn thế giới, dường như lập ra để giúp giới nhà giàu trốn thuế, rửa tiền.

Frederik Obermaier từng học chuyên ngành khoa học chính trị, địa văn hóa và báo chí tại Eichstatt (Đức), Bogota (Colombia) và Sanaa (Yemen). Trước khi gia nhập tờ Suddeutsche Zeitung, Frederik Obermaier đã làm việc cho hãng DPA, tờ Franfurter Rundschau và 2 tạp chí Zeit Campus, Neonand Polityka của Phần Lan. Hãng Reuters cho biết, tại Suddeutsche Zeitung, Frederik Obermaier được phân công phụ trách mảng chính trị ở Trung Đông và các vấn đề về tình báo, chống khủng bố.

Năm 2010, anh từng xuất bản cuốn sách mang tên: “Quốc gia trên bờ vực: Thất bại của chính phủ và mối đe dọa chiến tranh ở Yemen”. Chưa hết, Frederik Obermaier còn là một thành viên của ICIJ và từng tham gia điều tra một số thông tin quốc tế. Anh cũng là nhân vật chính tiết lộ những công ty bí mật của tỷ phú Gunter Sachs trong vụ trốn thuế ở quần đảo Cook và là người phanh phui bê bối của Công ty Herbert Stepic của Đức khi CEO Reiffeisen phải từ chức tháng 5/2013.

Năm 2011, Frederik Obermaier từng đoạt giải thưởng của hãng CNN khi thực hiện loạt phóng sự về tổ chức FARC ở Colombia và được tạp chí Medium Magazin bình chọn là một trong 30 nhà báo tiêu biểu nhất trong 30 năm qua. Năm 2013, Frederik Obermaier tiếp tục nhận được giải thưởng Wachterpreis…

Còn Bastian Obermayer là phóng viên từng giành nhiều giải thưởng với các bài phóng sự về tội phạm chiến tranh thế giới thứ 2, những kẻ giết người hàng loạt, bê bối sex trong các trường học của nhà thờ.

Anh cũng là tác giả của nhiều cuốn sách từng làm mưa làm gió trên thị trường như “Chúa là màu vàng” nói về mối quan hệ làm ăn sai trái của 19 triệu thành viên của một CLB tên là ADAC; “Anh trai, anh đã làm gì” kể về bê bối lạm dụng tình dục bé trai ở nhà thờ và “Những bức thư gửi từ tiền tuyến – lính Đức kể về chiến tranh ở Afghanistan”… Với những đóng góp của mình, Bastian Obermayer đã được vinh danh trong giải thưởng Theodor-Wolf-Preis năm 2009, giải Henri-Nannen-Preis năm 2010 và Helmut-Schmidt-Preis năm 2013.

Và công nghệ trong nghề báo

Trong cuộc trả lời phỏng vấn hãng Politic hôm 5-4, Frederik Obermaier kể rằng, cuối năm 2014, trong một lần đang “lang thang” trên mạng Internet thì anh nhận được một tin nhắn của một người lạ. Người này tự xưng với anh là John Doe và hỏi anh có thích thú với những tài liệu mà anh ta đang nắm giữ hay không. Khi đó, sự nhạy cảm của một phóng viên điều tra khiến Frederik Obermaier khá thận trọng khi trả lời. Sau đó vài ngày, người này lại chủ động tiếp cận với anh qua các phòng chat hoặc gửi email.

Anh giới thiệu với John Doe về Bastian Obermayer và từ đó cả ba thường trao đổi thông qua các chương trình trò chuyện được mã hóa trên Signal, Threema rồi đến PGP, S/MIME. Khi bắt đầu tiếp nhận các nguồn tài liệu của “Hồ sơ Panama”, để bảo đảm an toàn nguồn tin của mình; Frederik Obermaier và Bastian Obermayer thường xóa ngay các đoạn hội thoại chat.

Sau này, hai nhà báo đã được ICIJ hỗ trợ thêm phần công nghệ là phần mềm của Công ty Nuix Pty của Australia. Nhờ có phần mềm này mà các nhà báo có thể sàng lọc một cách dễ dàng các dữ liệu có được và sắp xếp chúng theo trình tự từng chủ đề cần khai thác.

Theo Chi Anh

Công an nhân dân

MỚI NHẤT
Trung Đông: Hòa bình là mục tiêu xa vời?
Trung Đông: Hòa bình là mục tiêu xa vời?

Trung tâm bất ổn của Trung Đông hiện nay vẫn không thể là nơi nào khác ngoài Iraq. Thậm chí, vua Jordan Abdullah khi đề cập đến cuộc khủng hoảng tại đây còn so sánh nó với Chiến tranh thế giới thứ ba.

Chủ nhật, 10/04/2016 - 04:00

Quân đội Nga được tăng cường 700 hệ thống pháo đa nòng
Quân đội Nga được tăng cường 700 hệ thống pháo đa nòng

Ngày 8/4, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Nga Yuri Borisov cho biết, cơ quan này sẽ tiến hành mua khoảng 700 hệ thống pháo đa nòng thuộc 3 loại khác nhau của nhà máy Motovilikha vào năm 2020.

Chủ nhật, 10/04/2016 - 03:00

Mỹ phải nhờ ai ở châu Á để kiềm chế Trung Quốc bành trướng?
Mỹ phải nhờ ai ở châu Á để kiềm chế Trung Quốc bành trướng?

Trong số các đồng minh của Mỹ ở châu Á hiện nay, quốc gia nào là quan trọng nhất với chiến lược xoay trục của Washington hòng kiềm chế Trung Quốc?

Chủ nhật, 10/04/2016 - 01:00

Hỏa hoạn kinh hoàng trong đền thờ ở Ấn Độ, ít nhất 100 người chết
Hỏa hoạn kinh hoàng trong đền thờ ở Ấn Độ, ít nhất 100 người chết

(Dân trí) - Một vụ hỏa hoạn lớn do pháo nổ bên trong một ngôi đền thờ Hindu tại bang Kerala của Ấn Độ sáng nay (10/4) đã khiến hơn 100 người thiệt mạng, chính quyền địa phương cho biết.

Chủ nhật, 10/04/2016 - 12:17

Ông Sanders đánh bại Hillary Clinton trong bầu cử sơ bộ ở Wyoming
Ông Sanders đánh bại Hillary Clinton trong bầu cử sơ bộ ở Wyoming

(Dân trí) - Ứng viên Bernie Sanders ngày 9/4 đã tiếp tục ghi ấn tượng trong cuộc đua tìm kiếm tấm vé ứng cử tổng thống của đảng Dân chủ khi giành chiến thắng trong cuộc bầu cử sơ bộ tại Wyoming.

Chủ nhật, 10/04/2016 - 12:11

Nga, Syria liên tiếp tặng lời có cánh cho nhau
Nga, Syria liên tiếp tặng lời có cánh cho nhau

Sát cánh cùng nhau trong cuộc chiến chống IS, Nga và Syria cũng không ngần ngại dành tặng những lời có cánh cho nhau.

Chủ nhật, 10/04/2016 - 12:00

Trưng bày bức tranh khỏa thân trị giá 1,4 triệu USD của Donald Trump
Trưng bày bức tranh khỏa thân trị giá 1,4 triệu USD của Donald Trump

(Dân trí) - Bức tranh khỏa thân của ứng viên tổng thống đảng Cộng hòa Donald Trump đã được trưng bày ở London (Anh) sau khi gây tranh cãi tại Mỹ và bị các phòng tranh từ chối triển lãm.

Chủ nhật, 10/04/2016 - 10:38

Mỹ bất đắc dĩ mua thêm động cơ RD-180 của Nga
Mỹ bất đắc dĩ mua thêm động cơ RD-180 của Nga

18 động cơ RD-180 sẽ được Mỹ mua thêm để dùng cho các tên lửa mang vệ tinh quân sự trong vòng 6 năm tới vì chưa tạo được đẳng cấp với Nga.

Chủ nhật, 10/04/2016 - 10:00

Hàng trăm người dân Syria đã trở lại thành phố cổ Palmyra
Hàng trăm người dân Syria đã trở lại thành phố cổ Palmyra

Hàng trăm người dân hôm 9/4 đã trở về thành phố cổ Palmyra thuộc tỉnh Homs, miền Trung Syria.

Chủ nhật, 10/04/2016 - 09:00

Thế giới 360 độ tuần qua: Hồ sơ Panama rung chuyển chính trường
Thế giới 360 độ tuần qua: Hồ sơ Panama rung chuyển chính trường

(Dân trí) - “Hồ sơ Panama” đã làm rung chuyển chính trường thế giới tuần qua, với hàng loạt các lãnh đạo và cựu lãnh đạo thế giới bị nhắc tên, buộc Tổng thống Nga, Thủ tướng Anh, Tổng thống Argentina, Thủ tướng Iceland... phải lên tiếng.

Chủ nhật, 10/04/2016 - 08:44

Ba tùy chọn cho IS tại Syria!
Ba tùy chọn cho IS tại Syria!

Nếu như không ai hỗ trợ IS, lợi dụng IS thì tiêu diệt hay đánh tan lực lượng này không mấy khó khăn.

Chủ nhật, 10/04/2016 - 08:00

Xem lính Nga thử nghiệm khả năng chiến đấu của "siêu tăng" Armata T-14
Xem lính Nga thử nghiệm khả năng chiến đấu của "siêu tăng" Armata T-14

Báo Rossiuskava Gazeta vừa đăng tải một đoạn video ghi lại cảnh binh lính Nga thử nghiệm siêu xe tăng thế hệ mới Armata.

Chủ nhật, 10/04/2016 - 07:00

ĐÁNG QUAN TÂM
Những đại án rúng động
Những đại án rúng động

Vụ án tham nhũng của Từ Tài Hậu, Quách Bá Hùng… làm suy yếu sức mạnh quân đội Trung Quốc, khiến binh sĩ nhụt chí, hoang mang

Chủ nhật, 10/04/2016 - 05:00

Mỹ triển khai "pháo đài bay" B-52 diệt IS
Mỹ triển khai "pháo đài bay" B-52 diệt IS

(Dân trí) - Không quân Mỹ đã triển khai “pháo đài bay” B-52 tới Qatar để tham gia không kích nhóm Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) tại Iraq và Syria, trong động thái mới nhất cho thấy sự thay đổi thái độ của Nhà Trắng với cuộc chiến chống IS.

Thứ bảy, 09/04/2016 - 10:53

Ấn Độ đàm phán mua 40 máy bay “Quái vật ăn thịt” của Mỹ
Ấn Độ đàm phán mua 40 máy bay “Quái vật ăn thịt” của Mỹ

(Dân trí) - Ấn Độ đang đàm phán với Mỹ để mua 40 máy bay do thám không người Predator (Quái vật ăn thịt), một bước đi đầu tiên nhằm tiến tới việc sở hữu phiên bản được trang bị vũ khí của máy bay này và là một động thái có thể khiến các láng giềng, trong đó có Trung Quốc, nổi giận.

Thứ bảy, 09/04/2016 - 10:51

Mỹ chặn được Su-30SM nhưng bất lực trước S-300
Mỹ chặn được Su-30SM nhưng bất lực trước S-300

Chính quyền Hoa Kỳ vừa lên tiếng phản đối việc Nga bán máy bay chiến đấu Su-30SM và các hệ thống tên lửa phòng không S-300 cho Iran. Tuy nhiên, Washington chỉ có thể chặn được hợp đồng Su-30SM, còn S-300 thì không.

Thứ bảy, 09/04/2016 - 10:00

Những lần Tổng thống Nga Putin trổ tài ngoại ngữ
Những lần Tổng thống Nga Putin trổ tài ngoại ngữ

(Dân trí) - Tổng thống Nga Vladimir Putin tuần qua đã khiến khán giả và báo giới tại một diễn đàn ở St. Petersburg ngỡ ngàng khi tự nguyện làm phiên dịch cho một cựu quan chức Đức. Nhưng đây không phải lần đầu tiên vốn ngoại ngữ của ông được thể hiện.

Thứ bảy, 09/04/2016 - 09:48

Bộ trưởng quốc phòng Mỹ hủy thăm Trung Quốc giữa lúc Biển Đông căng thẳng
Bộ trưởng quốc phòng Mỹ hủy thăm Trung Quốc giữa lúc Biển Đông căng thẳng

(Dân trí) - Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ash Carter đã hủy chuyến thăm theo kế hoạch tới Bắc Kinh trong tháng này trong bối cảnh căng thẳng gia tăng giữa Mỹ và Trung Quốc xung quanh vấn đề biển Đông.

Thứ bảy, 09/04/2016 - 09:40

Nga lợi trăm đường vì hành xử chính nghĩa ở Syria
Nga lợi trăm đường vì hành xử chính nghĩa ở Syria

Tiến hành không kích IS ở Syria, không những uy tín của Nga được nâng cao mà Moskva còn từng bước hóa giải các mâu thuẫn với Mỹ, phương Tây.

Thứ bảy, 09/04/2016 - 08:00

Quan tham trước khi bị tử hình vẫn lộ thói ăn nhậu sa đọa
Quan tham trước khi bị tử hình vẫn lộ thói ăn nhậu sa đọa

Hồng Vĩnh Lâm, nguyên Cục trưởng Công an thành phố Huệ Châu, Quảng Đông bị phiên tòa chung thẩm kết án tử hình vì tội nhận hối lộ, trước khi thụ hình đã than thở: “Tôi đã ăn tất cả mọi thứ của ngon vật lạ, chỉ tiếc duy nhất một điều là chưa nếm thử loại rượu Luis XIII. Thế là từ nay không còn cơ hội để uống nữa”.

Thứ bảy, 09/04/2016 - 07:00

Clip bọt xốp mỏng dính chặn đứng đạn xuyên giáp
Clip bọt xốp mỏng dính chặn đứng đạn xuyên giáp

Với sáng chế về xe tăng trong Thế chiến I, áo giáp trở thành vũ khí mà lính chiến có thể "cưỡi" từ bên trong. Sau đó, đạn xuyên giáp ra đời, với uy lực có thể chọc thủng kim loại.

Thứ bảy, 09/04/2016 - 06:30

Sức mạnh hệ thống phòng thủ tên lửa Indonesia triển khai ở Biển Đông
Sức mạnh hệ thống phòng thủ tên lửa Indonesia triển khai ở Biển Đông

4 hệ thống tên lửa phòng không sẽ được Indonesia triển khai tại Natuna trong bối cảnh căng thẳng ở Biển Đông gia tăng.

Thứ bảy, 09/04/2016 - 06:00

Hillary Clinton “phá luật” khi vận động tranh cử
Hillary Clinton “phá luật” khi vận động tranh cử

(Dân trí) - Ứng cử viên tổng thống số một của Đảng Dân Chủ Hillary Clinton trong tuần này đã vi phạm nội quy cấm vận động tranh cử trên các hệ thống tàu điện ngầm ở Mỹ.

Thứ bảy, 09/04/2016 - 03:01

Vì sao Mỹ thay đổi hoàn toàn thái độ với IS?
Vì sao Mỹ thay đổi hoàn toàn thái độ với IS?

Mỹ thay đổi thái độ, tập trung lực lượng cùng Nga và quân Syria tấn công mạnh mẽ trên chiến trường khi IS đang đe dọa khủng bố toàn châu Âu.

Thứ bảy, 09/04/2016 - 03:00