Một năm sóng gió trên nhiều mặt trận của Trung Quốc

Dân trí Trung Quốc đã trải qua năm 2018 với nhiều sóng gió, từ những thách thức đối với Sáng kiến Vành đai và Con đường cho tới khó khăn của nền kinh tế và sự cảnh giác của cộng đồng quốc tế với Bắc Kinh.
>>Ẩn ý sau "ngoại giao limousine" của ông Tập Cận Bình khi công du châu Á
>>“Chuyện lạ” về bức tranh và quốc kỳ khi ông Tập Cận Bình thăm Philippines
>>Thông điệp ông Tập Cận Bình gửi Mỹ trước cuộc gặp ông Trump


Ngoại giao con thoi

Trong bối cảnh Trung Quốc ngày càng muốn khẳng định vị thế trên trường quốc tế, Chủ tịch Tập Cận Bình đã dẫn đầu những nỗ lực ngoại giao của Bắc Kinh thông qua hàng loạt chuyến thăm cấp cao trong năm 2018.

Một năm sóng gió trên nhiều mặt trận của Trung Quốc - Ảnh 1.

Ông Donald Trump và ông Tập Cận Bình đạt được thỏa thuận "đình chiến thương mại" trong tiệc tối kết hợp làm việc bên lề hội nghị G20 ở Argentina. (Ảnh: Reuters)

Năm 2018, mối quan hệ giữa Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Donald Trump xảy ra mâu thuẫn do các vấn đề thương mại song phương giữa hai nước.

Tổng thống Trump đã quyết định khơi mào cuộc chiến thương mại với ông Tập bằng cách áp thuế đối với 50 tỷ USD hàng nhập khẩu Trung Quốc hồi tháng 6 trước khi tung đòn áp thuế thứ hai nhắm tới 200 tỷ USD hàng hóa của Bắc Kinh. Sau đó, Trung Quốc cũng trả đũa bằng cách áp thuế lên 60 tỷ USD hàng hóa của Mỹ.

Ngoài thương mại, Mỹ và Trung Quốc cũng xung đột với nhau trên các mặt trận chiến lược. Mỹ áp lệnh trừng phạt đối với một đơn vị quân sự trọng yếu của Trung Quốc và hàng loạt cuộc chạm trán trên Biển Đông đã xảy ra, bao gồm một vụ áp sát nguy hiểm giữa hai tàu chiến vào cuối tháng 9.

Đầu tháng 9, ông Trump nói rằng ông Tập "không còn là bạn bè nữa", đồng thời chỉ trích việc Trung Quốc không gây sức ép với Triều Tiên. Ông chủ Nhà Trắng còn cáo buộc Bắc Kinh can thiệp vào bầu cử Mỹ.

Cuộc gặp duy nhất giữa ông Trump và ông Tập trong năm nay diễn ra bên lề hội nghị thượng đỉnh G20 ở Argentina khi cả hai ăn tối cùng nhau hôm 1/12. Sau cuộc gặp, hai nhà lãnh đạo nhất trí đình chiến thương mại trong vòng 90 ngày.

Sau nhiều năm căng thẳng trong quan hệ song phương, Chủ tịch Tập Cận Bình và Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đã gặp nhau trong chuyến thăm của ông Abe tới Bắc Kinh. Đây cũng là chuyến thăm đầu tiên của một nhà lãnh đạo Nhật Bản tới Trung Quốc trong 7 năm.

Mặc dù vẫn còn một số mâu thuẫn liên quan tới các tranh chấp hàng hải cũng như các vấn đề do lịch sử để lại, song hai nước vẫn ký một loạt các hợp đồng thương mại và nhiều thỏa thuận khác, bao gồm việc duy trì một đường dây nóng nhằm ngăn chặn các sự vụ trên biển Hoa Đông - nơi cả Nhật Bản và Trung Quốc đều tuyên bố chủ quyền.

Một năm sóng gió trên nhiều mặt trận của Trung Quốc - Ảnh 2.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un gặp gỡ ở Đại Liên (Trung Quốc) hôm 8/5. (Ảnh: Reuters)

Chủ tịch Tập Cận Bình đã gặp nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un tại Bắc Kinh hồi tháng 3. Đây là chuyến công du nước ngoài đầu tiên của ông Kim Jong-un kể từ khi lên nắm quyền vào năm 2011. Trong chuyến thăm bí mật này, ông Kim đã để ngỏ khả năng phi hạt nhân hóa cũng như ý định đàm phán với Mỹ.

Ông Tập và ông Kim gặp nhau lần hai vào đầu tháng 5 ở thành phố Đại Liên, đông bắc Trung Quốc để trao đổi về tiến trình hòa bình trên bán đảo Triều Tiên.

Hai nhà lãnh đạo Trung - Triều tiếp tục gặp nhau lần 3 vào ngày 19-20/6 ở Bắc Kinh ngay sau khi ông Kim Jong-un có cuộc gặp lịch sử với ông Donald Trump tại Singapore. Đây là dấu hiệu cho thấy Triều Tiên vẫn luôn trông cậy vào đồng minh Trung Quốc trong các cuộc đàm phán với Mỹ và Hàn Quốc.

Thủ tướng Malaysia Mahathir Mohamad đã có chuyến thăm kéo dài 5 ngày tới Bắc Kinh hồi tháng 8. Đây là chuyến thăm được kỳ vọng cao của nhà lãnh đạo Malaysia sau khi ông Mahathir dừng các dự án do Trung Quốc viện trợ, trị giá 22 tỷ USD, tại Malaysia sau khi đắc cử thủ tướng.

Vị thủ tướng 93 tuổi của Malaysia đã trở thành tâm điểm chú ý của dư luận khi cảnh báo về "phiên bản chủ nghĩa thực dân mới" trong cuộc họp báo với người đồng cấp Trung Quốc Lý Khắc Cường. Tuy nhiên, ông Mahathir vẫn khẳng định rằng chính sách thân thiện của Malaysia với Trung Quốc không thay đổi và nước này vẫn hoan nghênh các khoản đầu tư từ Bắc Kinh.

Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte đã trải thảm đỏ đón Chủ tịch Tập Cận Bình khi nhà lãnh đạo Trung Quốc tới thăm Manila vào giữa tháng 11. Chuyến thăm này đã thắt chặt quan hệ song phương giữa Trung Quốc - Philippines và được ông Tập ca ngợi là "cầu vồng sau cơn mưa". Hai nhà lãnh đạo đã ký hàng loạt thỏa thuận hợp tác trên mọi lĩnh vực nhân chuyến thăm này.

Sóng gió "bủa vây" Trung Quốc

Một năm sóng gió trên nhiều mặt trận của Trung Quốc - Ảnh 3.

Tuyến đường sắt Nairobi-Mombasa do Trung Quốc xây dựng tại châu Phi bị thua lỗ trầm trọng chỉ sau một năm vận hành. (Ảnh: SCMP)

2018 được đánh giá là một năm sóng gió với Trung Quốc cả ở trong nước lẫn quốc tế, trong đó đáng chú ý nhất là cuộc chiến thương mại với Mỹ.

2018 cũng được xem là một năm thách thức với Sáng kiến Vành đai và Con đường của Bắc Kinh khi hàng loạt quốc gia chỉ trích, thậm chí hủy bỏ những dự án trong khuôn khổ sáng kiến này. Nhiều nước nhận ra rằng các dự án của Trung Quốc đã bị đội giá lên gấp nhiều lần so với thực tế, không phục vụ cho nhu cầu phát triển thực sự của quốc gia tiếp nhận và đẩy những nước này vào bẫy nợ. Nói cách khác, các nước vay tiền Trung Quốc để phát triển dự án, còn Bắc Kinh mới là bên hưởng lợi.

Tại châu Phi, dự án đường sắt Nairobi-Mombasa đã bị thua lỗ nặng nề chỉ sau một năm đi vào hoạt động do hàng hóa vẫn được ưu tiên vận chuyển bằng xe tải trên đường bộ. Tại Sri Lanka, chính phủ nước này đã phải trao quyền quản lý cảng chiến lược Hambantota cho Trung Quốc trong 99 năm do không đủ khả năng trả nợ cho Bắc Kinh. Chính quyền Myanmar cũng đàm phán với Trung Quốc để giảm 80% quy mô dự án cảng nước sâu Kyauk Pyu, từ 7,2 tỷ USD theo giá ban đầu xuống còn 1,3 tỷ USD, nhằm tránh nguy cơ bị vỡ nợ.

Ngoài quyết định hủy các dự án do Trung Quốc hỗ trợ của tân Thủ tướng Malaysia, Thủ tướng Pakistan Imran Khan cũng xem xét lại dự án thuộc Hành lang Kinh tế Trung Quốc - Pakistan (CPEC) trị giá 60 tỷ USD vì lo ngại không đủ khả năng trả nợ Bắc Kinh. Trong khi đó, chính phủ mới của Maldives đã lên kế hoạch rút khỏi hiệp định thương mại tự do với Trung Quốc trong khi đang nợ Bắc Kinh khoản tiền tương đương 1/4 GDP.

Một năm sóng gió trên nhiều mặt trận của Trung Quốc - Ảnh 4.

Hàng loạt quốc gia không chấp thuận để "gã khổng lồ" Huawei của Trung Quốc tham gia dự án phát triển mạng 5G do lo ngại an ninh. (Ảnh: Reuters)

Trong năm qua, ngày càng nhiều nước phương Tây cảnh giác với các tập đoàn của Trung Quốc, đặc biệt là các tập đoàn nhà nước, do lo ngại vấn đề an ninh cũng như gián điệp thương mại. Các tập đoàn công nghệ lớn của Trung Quốc như ZTE hay Huawei đều vấp phải sự nghi ngại từ nhiều nước. Hàng loạt quốc gia đã không cho phép các tập đoàn này tham gia vào các dự án phát triển mạng 5G.

Nền kinh tế Trung Quốc cũng xuất hiện nhiều vấn đề bất ổn trong năm 2018. Mức nợ của Trung Quốc hiện ở mức cao, ước tính gấp 3 lần so với GDP, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ khủng hoảng. Ngoài ra, tốc độ tăng trưởng cũng chậm khi các số liệu sơ bộ cho thấy nhiều tỉnh không đạt được chỉ tiêu GDP hàng năm. Trong khi đó, sức ép giảm lạm phát tăng lên do nhu cầu của người tiêu dùng và các nhà đầu tư thấp hơn so với dự kiến.

Trong bối cảnh phải đối mặt với sự quay lưng của nhiều nước, trong đó có cả những đối tác thân cận, và cả những khó khăn từ trong nước, Chủ tịch Tập Cận Bình được cho là sẽ phải sử dụng các quân bài chiến lược một cách hiệu quả. Những thất bại từ Sáng kiến Vành đai và Con đường, những thách thức của nền kinh tế và cả những góc nhìn tiêu cực từ cộng đồng quốc tế đang đặt ra cho Trung Quốc một bài toán khó và cũng không dễ để có thể đoán được rằng Bắc Kinh sẽ làm gì trong thời gian tới.

Thành Đạt

Theo SCMP

MỚI NHẤT
Nga răn đe Ukraine khi lực lượng phòng không Kiev liên tục "khoe cơ bắp"
Nga răn đe Ukraine khi lực lượng phòng không Kiev liên tục "khoe cơ bắp"

Thời gian gần đây lực lượng phòng không Ukraine liên tục tiến hành các cuộc tập trận biểu dương lực lượng, đích nhắm của họ được nhận xét chính là Quân đội Nga.

Thứ tư, 26/12/2018 - 05:00

Moscow tiết lộ điều chưa nền quân đội nào làm được trừ Nga
Moscow tiết lộ điều chưa nền quân đội nào làm được trừ Nga

(Dân trí) - Một quan chức cấp cao Nga cho biết quân đội nước này trong năm 2018 đã đạt tỷ lệ hiện đại hóa trang bị và vũ khí mức độ chưa từng có tiền lệ trên thế giới.

Thứ tư, 26/12/2018 - 03:56

Chuyên gia “giải mã” chiến lược Trung Quốc quân sự hóa Vành đai Con đường
Chuyên gia “giải mã” chiến lược Trung Quốc quân sự hóa Vành đai Con đường

(Dân trí) - Các chuyên gia cho rằng Sáng kiến Vành đai và Con đường của Trung Quốc không chỉ đơn thuần là một chương trình phát triển cơ sở hạ tầng như nước này tuyên bố, mà là chiến lược để Bắc Kinh mở rộng ảnh hưởng quân sự toàn cầu.

Thứ tư, 26/12/2018 - 03:54

Giảng viên Mỹ viết về cuộc tìm kiếm không mệt mỏi 300.000 liệt sĩ Việt Nam mất tích
Giảng viên Mỹ viết về cuộc tìm kiếm không mệt mỏi 300.000 liệt sĩ Việt Nam mất tích

(Dân trí) - Nhiều năm sau khi chiến tranh kết thúc, các gia đình Việt Nam vẫn miệt mài tìm kiếm hài cốt của của khoảng 300.000 liệt sĩ mất tích khi tham gia chiến đấu trong chiến tranh, một giảng viên Mỹ viết.

Thứ tư, 26/12/2018 - 03:52

Nghi vấn 152 du khách Việt "mất tích" có chủ ý ở Đài Loan
Nghi vấn 152 du khách Việt "mất tích" có chủ ý ở Đài Loan

(Dân trí) - Hãng lữ hành Đài Loan phụ trách đón đoàn khách du lịch Việt Nam “mất tích” khi đến hòn đảo đã cung cấp một chi tiết cho thấy sự biến mất của 152 du khách Việt Nam dường như là hành động có chủ đích từ trước.

Thứ tư, 26/12/2018 - 02:54

Lời nhắn nhủ cuối cùng của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ bị cách chức
Lời nhắn nhủ cuối cùng của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ bị cách chức

(Dân trí) - Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ James Mattis đã gửi lời chúc Giáng sinh và những lời nhắn gửi chân thành đến tất cả binh sĩ Mỹ chỉ vài ngày trước khi ông bị buộc rời nhiệm sở.

Thứ tư, 26/12/2018 - 02:37

Bộ Ngoại giao thông tin việc 152 người Việt "mất tích" ở Đài Loan
Bộ Ngoại giao thông tin việc 152 người Việt "mất tích" ở Đài Loan

(Dân trí) - Theo Bộ Ngoại giao Việt Nam, các cơ quan chức năng Đài Loan đang điều tra, làm rõ vụ 152 người Việt "mất tích". Trước mắt, Đài Loan dừng cấp thị thực đoàn đối với công ty lữ hành để xảy ra sự việc này.

Thứ tư, 26/12/2018 - 02:18

Câu hỏi gây "bão" mạng của ông Trump với cô bé 7 tuổi
Câu hỏi gây "bão" mạng của ông Trump với cô bé 7 tuổi

(Dân trí) - Khi gọi điện chúc mừng Giáng sinh đến các em nhỏ, Tổng thống Donald Trump đã hỏi một cô bé 7 tuổi rằng làm sao cô bé vẫn còn tin ông già Noel có thật ở tuổi này. Câu hỏi đã kéo theo làn sóng tranh luận trên mạng xã hội.

Thứ tư, 26/12/2018 - 01:35

“Nước Mỹ trên hết” là điểm nhấn của chính quyền Tổng thống Trump 2018
“Nước Mỹ trên hết” là điểm nhấn của chính quyền Tổng thống Trump 2018

Năm 2018 sắp hết, chúng ta cùng nhìn lại nét chính trong chính sách Tổng thống Mỹ Trump năm này.

Thứ tư, 26/12/2018 - 11:41

Mỹ tiếp tục nã hỏa lực vào IS tại Syria sau tuyên bố rút quân
Mỹ tiếp tục nã hỏa lực vào IS tại Syria sau tuyên bố rút quân

(Dân trí) - Liên quân chống khủng bố do Mỹ đứng đầu tiếp tục các cuộc không kích và tấn công các tay súng cực đoan thuộc nhóm Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) sau khi Tổng thống Donald Trump quyết định sẽ rút lực lượng Washington ra khỏi quốc gia Trung Đông.

Thứ tư, 26/12/2018 - 10:50

Xe tăng, binh sĩ Thổ Nhĩ Kỳ đổ về biên giới với Syria
Xe tăng, binh sĩ Thổ Nhĩ Kỳ đổ về biên giới với Syria

(Dân trí) - Thổ Nhĩ Kỳ đã tăng cường lực lượng ở các khu vực phía nam giáp biên giới với Syria sau khi tuyên bố đẩy mạnh chiến dịch chống khủng bố ở Syria thay Mỹ.

Thứ tư, 26/12/2018 - 10:09

Du khách Mỹ suýt chết đuối quyên tiền 15.000 USD trả ơn nơi cứu mạng
Du khách Mỹ suýt chết đuối quyên tiền 15.000 USD trả ơn nơi cứu mạng

(Dân trí) - Một du khách Mỹ được may mắn cứu sống trên biển gần Bali, Indonesia đã ra sức quyên tiền để giúp xây dựng lại nhà cửa tại ngôi làng bị tàn phán bởi trận động đất mạnh 7 độ richter.

Thứ tư, 26/12/2018 - 09:50

ĐÁNG QUAN TÂM
Nga giáng thêm đòn trừng phạt Ukraine giữa lúc căng thẳng
Nga giáng thêm đòn trừng phạt Ukraine giữa lúc căng thẳng

(Dân trí) - Nga ngày 25/12 đã nới rộng các lệnh trừng phạt kinh tế với hơn 250 công dân và doanh nghiệp Ukraine trong khi căng thẳng giữa hai nước sau vụ đụng độ trên biển hồi tháng trước vẫn chưa hạ nhiệt.

Thứ tư, 26/12/2018 - 09:09

Syria bị tấn công tên lửa, một kho đạn nổ tung
Syria bị tấn công tên lửa, một kho đạn nổ tung

(Dân trí) - Hệ thống phòng không của Syria được cho là đã đánh chặn thành công một số tên lửa tấn công nhằm vào thủ đô Damascus ngày 25/12. Mặc dù vậy, vụ tấn công vẫn khiến một kho đạn ở Syria bị phá hủy, 3 binh sĩ bị thương.

Thứ tư, 26/12/2018 - 08:34

Đài Loan cử đội đặc nhiệm tìm kiếm 152 du khách Việt Nam "mất tích"
Đài Loan cử đội đặc nhiệm tìm kiếm 152 du khách Việt Nam "mất tích"

(Dân trí) - Chính quyền Đài Loan đã thành lập một đội đặc nhiệm nhằm tìm kiếm 152 du khách Việt Nam đã biến mất sau khi tới hòn đảo vào tuần trước.

Thứ tư, 26/12/2018 - 08:11

Số người chết tăng, Indonesia gặp khó khăn chồng chất sau sóng thần “quái vật”
Số người chết tăng, Indonesia gặp khó khăn chồng chất sau sóng thần “quái vật”

(Dân trí) - Ngoài 154 người mất tích chưa được tìm thấy, Indonesia gặp nhiều khó khăn trong việc giúp người dân khắc phục hậu quả nặng nề sau thảm họa sóng thần khiến 429 người thiệt mạng và hàng trăm người khác bị thương.

Thứ tư, 26/12/2018 - 08:00

Ông Putin mời vị khách đặc biệt 15 tuổi thăm chuyên cơ tổng thống
Ông Putin mời vị khách đặc biệt 15 tuổi thăm chuyên cơ tổng thống

(Dân trí) - Tổng thống Nga Vladimir Putin đã hoàn thành ước nguyện của một thiếu niên 15 tuổi một lần được tham quan và quay phóng sự trên chuyên cơ Ilyushin Il-96-300.

Thứ tư, 26/12/2018 - 07:44

Ông Trump: Chính phủ Mỹ đóng cửa đến khi quốc hội đồng ý xây tường biên giới
Ông Trump: Chính phủ Mỹ đóng cửa đến khi quốc hội đồng ý xây tường biên giới

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm qua 25/12 nói rằng, chính phủ Mỹ sẽ tiếp tục đóng cửa một phần cho tới khi đề nghị của ông về xây dựng tường biên giới ngăn người nhập cư được chấp nhận.

Thứ tư, 26/12/2018 - 06:53

Nhân chứng ám ảnh khoảnh khắc bị sóng thần “nuốt chửng” tại Indonesia
Nhân chứng ám ảnh khoảnh khắc bị sóng thần “nuốt chửng” tại Indonesia

(Dân trí) - Những người may mắn sống sót sau trận sóng thần tại Indonesia đã kể lại thời khắc kinh hoàng khi phải đối mặt với thảm họa cướp đi sinh mạng của hơn 400 người.

Thứ tư, 26/12/2018 - 12:07

Ecuador nuốt "trái đắng" vì đập thủy điện 1,7 tỷ USD Trung Quốc xây dựng
Ecuador nuốt "trái đắng" vì đập thủy điện 1,7 tỷ USD Trung Quốc xây dựng

(Dân trí) - Những dự án xây dựng cơ sở hạ tầng, trong đó có con đập 1,7 tỷ USD do Trung Quốc đầu tư và xây dựng ở Ecuador được kỳ vọng sẽ khiến nước này phát triển kinh tế và thoát nghèo, nhưng thực tế đã đẩy quốc gia Nam Mỹ vào tình trạng khó khăn hơn nhiều.

Thứ ba, 25/12/2018 - 08:55

Đại chiến Trung Đông sẽ xảy ra vào năm 2019?
Đại chiến Trung Đông sẽ xảy ra vào năm 2019?

Trung Đông tiếp tục là điểm nóng trên thế giới trong năm 2019 với các cuộc xung đột chưa có hồi kết và các cuộc leo thang quân sự mới.

Thứ ba, 25/12/2018 - 08:46

Nga bắt đầu thử nghiệm siêu ngư lôi hạt nhân “Thần biển”
Nga bắt đầu thử nghiệm siêu ngư lôi hạt nhân “Thần biển”

(Dân trí) - Ngư lôi chạy bằng năng lượng hạt nhân Poseidon của Nga được cho là đang bước vào quá trình thử nghiệm, hứa hẹn trở thành một siêu vũ khí mới mang lại sức mạnh răn đe cho Moscow.

Thứ ba, 25/12/2018 - 08:38

Thổ Nhĩ Kỳ sắp triển khai chiến dịch quân sự lớn ở Syria
Thổ Nhĩ Kỳ sắp triển khai chiến dịch quân sự lớn ở Syria

(Dân trí) - Ngay khi Mỹ vừa tuyên bố rút quân, Thổ Nhĩ Kỳ cho biết quân đội của nước này quyết tâm vượt qua phía đông sông Euphates ở miền bắc Syria sớm nhất có thể, Reuters dẫn lời Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ cho biết.

Thứ ba, 25/12/2018 - 08:32

Trung Quốc: Kẻ cướp lái xe buýt lao vào đám đông, ít nhất 5 người chết
Trung Quốc: Kẻ cướp lái xe buýt lao vào đám đông, ít nhất 5 người chết

(Dân trí) - Một người đàn ông đã khống chế một chiếc buýt, sau đó lái chiếc xe này lao vào một đám đông ở tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc. Vụ việc đã khiến ít nhất 5 người thiệt mạng và 21 người khác bị thương.

Thứ ba, 25/12/2018 - 05:09