"Mây đen" phủ bóng quan hệ Nga-Ukraine: Rạn nứt chưa thể hàn gắn?

Sau khi Tổng thống Nga Vladimir Putin ký sắc lệnh đơn giản hóa việc cấp hộ chiếu cho cư dân khu vực Donbass vào ngày 24-4-2019, Tổng thống Ukraine Vladimir Zelensky đã đáp trả bằng cách tương tự khi cho phép cư dân Nga có thể nhận hộ chiếu Ukraine, qua đó làm dấy lên nguy cơ xung đột Nga-Ukraine, vốn đang căng thẳng sau sự kiện 3 tàu Hải quân Ukraine bị Cơ quan An ninh Nga bắt giữ tại eo biển Kerch vào ngày 25-11-2018.
>>Mỹ viện trợ quân sự 250 triệu USD cho Ukraine
>>Nga “phản pháo” sau tuyên bố của tổng thống Ukraine về Crimea
>>Ukraine đặt ưu tiên việc lấy lại các vùng lãnh thổ đã bị sáp nhập

Mây đen phủ bóng quan hệ Nga-Ukraine: Rạn nứt chưa thể hàn gắn? - 1

Tổng thống Nga Putin (trái) và Tổng thống đắc cử Ukraine Zelensky có những động thái "ăn miếng, trả miếng" thời gian gần đây, đẩy căng thẳng Nga-Ukraine leo thang. (Nguồn: Wion)

Tình anh em rạn nứt

Ngày 18-3-2014, sau một cuộc trưng cầu ý dân, Tổng thống Nga Vladimir Putin và lãnh đạo bán đảo Crimea đã ký kết một hiệp định sáp nhập bán đảo này vào lãnh thổ Nga. 5 năm sau, mảnh đất ở vùng Biển Đen này vẫn còn là hố sâu ngăn cách trong mối quan hệ giữa Nga - Ukraine.

Sự kiện Crimea 2014 đã phá vỡ hoàn toàn tình hữu nghị giữa hai nước Nga-Ukraine. Đúng như lời của chuyên gia Dmitry Trenin - Giám đốc Trung tâm Carnegie Moscow, sau cuộc khủng hoảng Ukraine, quan hệ Nga-Ukraine ngày càng tồi tệ, không bao giờ có thể quay trở lại như trước đây.

Cũng trong năm 2014, Chính phủ Ukraine đã triệu hồi Đại sứ ở Nga, sau đó từ chối chấp nhận Đại sứ mới của Nga ở Ukraine. Diễn biến trên đã làm cho kim ngạch giữa hai nước đang từ 18,5 tỷ USD giảm xuống còn 10 tỷ USD.

Ở khu vực Donbass cách xa miền Đông Ukraine, xung đột kéo dài hơn 5 năm giữa binh sỹ Ukraine và lực lượng thân Nga khiến hơn 10.000 người thiệt mạng. Thậm chí, có chính khách Ukraine từng kêu gọi người dân Ukraine không nên đến Nga xem World Cup 2018. Trong khi đó, Kiev vốn dự định tẩy chay World Cup trên truyền hình, nhưng đài truyền hình quốc gia Ukraine đã mua bản quyền phát sóng.

Cuộc khủng hoảng Crimea cũng khiến tranh chấp ở biển Azov trở nên gay gắt hơn trong thời gian gần đây. Sau khi Nga đưa vào sử dụng cầu vượt eo biển Kerch vào tháng 5-2018, thống kê của Ukraine cho thấy, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 7-2018, lực lượng biên phòng trực thuộc Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) đã bắt giữ và kiểm tra 93 chiếc thuyền chuẩn bị đi qua eo biển Kerch tới các cảng của Ukraine.

Tờ New York Times của Mỹ cho rằng, công trình được người Nga gọi là "cầu Putin" chính là điểm tựa để Nga tăng cường quyền kiểm soát đối với Crimea. Sự kiện xảy ra hôm 25-11-2018 chứng minh chiến lược xây dựng cây cầu đúng là đã được sử dụng cho mục đích đó, vì Nga chỉ cần cho một chiếc tàu neo đậu dưới cây cầu này là có thể phong tỏa eo biển Kerch, từ đó biến biển Azov thành nội hải của mình.

Mây đen phủ bóng quan hệ Nga-Ukraine: Rạn nứt chưa thể hàn gắn? - 2

Tàu chiến Nga đi qua eo biển Kerch. (Nguồn: RT)

Mối quan hệ Nga-Ukraine thời gian gần đây liên tục đi xuống, thậm chí cựu Tổng thống Ukraine từng tuyên bố chấm dứt Hiệp ước quan hệ hợp tác hữu nghị Nga-Ukraine ký năm 1997; Ukraine ngừng nhập khẩu khí đốt từ Nga, chuyển sang nhập khẩu khí đốt của châu Âu; giáo hội Ukraine tuyên bố tách khỏi Giáo hội Chính thống giáo Nga, tìm cách độc lập tự chủ.

Một điểm nữa có thể khoét sâu hố ngăn cách trong quan hệ giữa Nga và Ukraine chính là cuộc bầu cử Tổng thống Ukraine khi Tân Tổng thống Vladimir Zelensky giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử hồi tháng 4-2019, đã đẩy mạnh thực hiện chính sách "bài Nga", khiến quan hệ Nga - Ukraine tiếp tục "căng như dây đàn".

Sắc lệnh đổ thêm dầu vào lửa

Mới đây, ngày 24-4-2019, Tổng thống Vladimir Putin đã ký sắc lệnh đơn giản hóa việc cấp hộ chiếu Nga cho cư dân vùng Donbass, khiến vết rạn nứt giữa hai nước Nga-Ukraine ngày càng khó hàn gắn. Hành động này được giới chuyên gia nhận định như "đổ thêm dầu vào lửa.

Sau hơn 1 tháng triển khai sắc lệnh đã có hàng vạn người thuộc Cộng hòa Donetsk và Lugansk, miền Đông Ukraine nộp đơn đăng ký. Ngày 8-6-2019, người đứng đầu chính quyền nước Cộng hòa Nhân dân Donetsk tự xưng (DPR), ông D. Pushilin cho biết, trong vòng hơn 1 tháng qua, các cơ quan chức năng của DPR đã tiếp nhận khoảng hơn 7.000 đơn xin nhập quốc tịch Nga (bắt đầu tiếp nhận từ ngày 3-5-2019). Trong số đó, đã có hơn 6.000 hồ sơ đã được phê duyệt và gửi đến cơ quan chức năng của Nga để xử lý.

Trước động thái mới của Nga, dư luận Ukraine phản ứng gay gắt, cụ thể:

(1) Chính giới Ukraine phản ứng gay gắt với hành động của Nga, tuyên bố sẽ không chấp nhận các hộ chiếu này; cáo buộc Nga đang thực hiện chiến lược "Nga hóa", "xâm lược mềm" các khu vực có đông người gốc Nga như đã từng xảy ra tại Abkhazia, Nam Ossetia (Gruzia), Pridnestrovie (Moldova) và Crimea (năm 2014); chỉ trích Nga sử dụng sắc lệnh này để cản trở việc thực hiện Thỏa thuận Minsk và chia cắt đất nước Ukraine.

(2) Phái đoàn Ukraine tại Liên hợp quốc (LHQ) đã gửi thư đề nghị Tổng thư ký LHQ cho lưu hành rộng rãi Tuyên bố của Bộ Ngoại giao Ukraine với nội dung phản đối quyết định đơn phương của Nga, đồng thời đề nghị các đối tác quốc tế không công nhận, không chấp nhận các giấy tờ Nga cấp cho công dân Ukraine tại vùng "đang bị Nga chiếm đóng" và tăng cường trừng phạt nga.

(3) Ngoại trưởng Ukraine P. Klimkin ngày 13-5 tuyên bố: "Ukraine sẽ từ chối tuân thủ thỏa thuận Minsk nếu EU giảm nhẹ các biện pháp trừng phạt chống Nga" để phản đối việc Nga bắt đầu cấp hộ chiếu cho cư dân DPR và LPR. Trong khi, Thủ tướng Ukraine Groisman đã phê chuẩn Nghị quyết áp đặt các lệnh trừng phạt kinh tế mới đối với Nga vào ngày 15-5, theo đó cấm nhập khẩu từ Nga một số loại hàng hóa nhất định và áp dụng nhiều loại thuế đặc biệt đối với hàng hóa Nga từ 1-8 tới.

(4) Trong bài phát biểu tuyên thệ nhậm chức ngày 20-5-2019, tân Tổng thống Ukraine Zelensky đã chỉ trích mạnh mẽ động thái trên của Nga, đồng thời đưa ra cam kết sẽ ưu tiên việc bảo vệ và lấy lại lòng tin của người dân ở miền Đông Ukraine đối với chính quyền, trong đó có việc đảm bảo phúc lợi tốt nhất về an sinh xã hội cho người dân.

Ông Zelensky cũng tiến hành một số hành động thể hiện thái độ cứng rắn trong vấn đề miền Đông Ukraine như kêu gọi Mỹ thắt chặt các biện pháp trừng phạt chống Nga, khẳng định Washington "vẫn là đối tác chính của Ukraine trong việc vượt qua sự xâm lược của Nga" và bất ngờ thăm một số đơn vị quân đội Ukraine đóng ở Luhansk để cổ vũ, khích lệ tinh thần binh sỹ, khẳng định quyết tâm giành lại lãnh thổ miền Đông Ukraine khỏi sự chiếm đóng của lực lượng ly khai…

Có thể thấy, vết rạn nứt chính trị trong quan hệ Nga-Ukraine đã nảy sinh từ sau khi Nga sáp nhập Crimea năm 2014 và cuộc xung đột giữa Chính phủ Ukraine và lực lượng ly khai bùng nổ ở Donbass đã khiến hơn 13.000 người thiệt mạng và mối quan hệ văn hóa giữa hai nước cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Tuy nhiên, những điều này cũng không thể xóa bỏ di sản văn hóa chung của người Nga và người Ukraine như văn học Nga, các bộ phim thời Liên Xô và "hậu Xô Viết", những bài hát và chương trình truyền hình, trong đó có cả những chương trình dài tập đã đưa Vladimir Zelensky trở thành một diễn viên hài nổi tiếng.

Danh hài Zelensky và đoàn nghệ thuật của mình từng khá thường xuyên tới Nga lưu diễn và ông cũng xuất hiện trong bộ phim hài do Nga-Ukraine hợp tác sản xuất với tên gọi "Tình yêu trong một thành phố lớn". Giờ đây, người ta lại chờ đợi một luồng gió mới đem đến "tình yêu trong mối quan hệ giữa Nga và Ukraine", dù đó chỉ là hy vọng rất mong manh. 

Theo Nhất Tuệ

An ninh thủ đô

MỚI NHẤT
Pháp cảnh báo Mỹ không kéo NATO vào chiến dịch quân sự ở vùng Vịnh
Pháp cảnh báo Mỹ không kéo NATO vào chiến dịch quân sự ở vùng Vịnh

(Dân trí) - Các quan chức Pháp được cho là đã yêu cầu Mỹ không kéo NATO vào các chiến dịch quân sự ở vùng Vịnh và giữ nguyên thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2015.

Thứ năm, 27/06/2019 - 08:08

Chàng trai trẻ nhận “mưa” lời khen vì đón trúng bé gái rơi từ tầng 2
Chàng trai trẻ nhận “mưa” lời khen vì đón trúng bé gái rơi từ tầng 2

(Dân trí) - Một thanh niên người Algeria đã được mệnh danh là người hùng sau khi kịp thời giơ hai tay “hứng” một em bé 2 tuổi ngã xuống từ ban công tầng 2. Hành động xuất thần của anh đã giúp ngăn chặn một vụ tai nạn có thể rất thương tâm.

Thứ năm, 27/06/2019 - 07:32

Các công ty Trung Quốc ra nước ngoài làm ăn, tránh thương chiến Mỹ - Trung
Các công ty Trung Quốc ra nước ngoài làm ăn, tránh thương chiến Mỹ - Trung

(Dân trí) - Các công ty Trung Quốc đã tìm tới các quốc gia có chi phí thấp hơn trong khu vực như Myanmar, Philippines và Việt Nam để mở nhà máy, nhằm tránh các tác động mạnh từ chiến tranh thương mại Mỹ - Trung.

Thứ năm, 27/06/2019 - 07:15

Phó Tổng thống Philippines cảm ơn tàu Việt Nam cứu 22 ngư dân trên Biển Đông
Phó Tổng thống Philippines cảm ơn tàu Việt Nam cứu 22 ngư dân trên Biển Đông

(Dân trí) - Phó Tổng thống Philippines Leni Robredo gửi lời cảm ơn tới các ngư dân Việt Nam vì đã kịp thời cứu 22 ngư dân Philippines sau vụ va chạm với tàu Trung Quốc trên Biển Đông.

Thứ năm, 27/06/2019 - 04:58

Ấn tượng dàn vũ khí Nga khai hỏa tại triển lãm quân sự
Ấn tượng dàn vũ khí Nga khai hỏa tại triển lãm quân sự

(Dân trí) - Các xe tăng, tên lửa và vũ khí Nga đã đồng loạt phô diễn sức mạnh tại Diễn đàn kỹ thuật quân sự quốc tế “Army-2019”.

Thứ năm, 27/06/2019 - 04:07

Thủ tướng Đức Merkel run bần bật lần thứ 2 chỉ trong hơn một tuần
Thủ tướng Đức Merkel run bần bật lần thứ 2 chỉ trong hơn một tuần

(Dân trí) - Thủ tướng Đức Angela Merkel thêm một lần nữa làm dấy lên nghi vấn rằng sức khỏe của bà có thể không được tốt khi run lẩy bẩy lần thứ 2 chỉ trong vòng 9 ngày.

Thứ năm, 27/06/2019 - 03:50

Cuộc sống mưu sinh nguy hiểm của người Campuchia tại công trường xây dựng Trung Quốc
Cuộc sống mưu sinh nguy hiểm của người Campuchia tại công trường xây dựng Trung Quốc

(Dân trí) - Nhiều người Campuchia đã bất chấp rủi ro để làm việc tại các công trường xây dựng do người Trung Quốc làm chủ với hy vọng có thể kiếm được mức thu nhập đủ sống.

Thứ năm, 27/06/2019 - 02:46

Quân nhân hộ tống Tổng thống Brazil dự G20 bị bắt vì mang 39 kg ma túy
Quân nhân hộ tống Tổng thống Brazil dự G20 bị bắt vì mang 39 kg ma túy

(Dân trí) - Một quân nhân Brazil đã bị bắt khi đang tháp tùng Tổng thống Jair Bolsonaro tới dự hội nghị thượng đỉnh G20 tại Nhật Bản vì bị phát hiện mang theo gần 40 kg ma túy.

Thứ năm, 27/06/2019 - 01:46

Nga: Máy bay chở 50 người gặp nạn, bốc cháy ngùn ngụt
Nga: Máy bay chở 50 người gặp nạn, bốc cháy ngùn ngụt

(Dân trí) - Một máy bay chở khoảng 50 người của Nga đã cháy rụi vì đâm vào nhà máy xử lý nước thải khi hạ cánh khẩn cấp trên đường băng. Ít nhất 2 phi công đã thiệt mạng.

Thứ năm, 27/06/2019 - 01:40

Tiết lộ nội dung cuộc gặp giữa ông Trump và ông Putin bên lề G20
Tiết lộ nội dung cuộc gặp giữa ông Trump và ông Putin bên lề G20

(Dân trí) - Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến sẽ gặp nhau bên lề hội nghị thượng đỉnh G20 để bàn bạc về hàng loạt vấn đề mà 2 bên đang cùng quan tâm.

Thứ năm, 27/06/2019 - 11:33

Tổng thống Duterte nói tàu Trung Quốc không cố ý đâm chìm tàu Philippines
Tổng thống Duterte nói tàu Trung Quốc không cố ý đâm chìm tàu Philippines

(Dân trí) - Tổng thống Rodrigo Duterte một lần nữa nhắc lại rằng vụ va chạm giữa tàu cá Philippines và tàu Trung Quốc tại Biển Đông không phải là vụ việc cố ý.

Thứ năm, 27/06/2019 - 11:24

Việt Nam - Mozambique: Xúc tiến hợp tác đầu tư, thương mại và du lịch
Việt Nam - Mozambique: Xúc tiến hợp tác đầu tư, thương mại và du lịch

(Dân trí) - Ngày 26/6, Diễn đàn xúc tiến đầu tư thương mại và du lịch Việt Nam - Mozambique đã được tổ chức tại thủ đô Maputo. Sự kiện được coi là hoạt động quảng bá rất có ý nghĩa nhằm thúc đẩy kết nối doanh nghiệp, đẩy mạnh trao đổi thương mại đầu tư du lịch giữa Maputo và các thành phố lân cận của Mozambique với Hà Nội và nhiều địa phương của Việt Nam.

Thứ năm, 27/06/2019 - 10:18

ĐÁNG QUAN TÂM
Nga cảnh báo dùng phương án quân sự với NATO nếu an ninh bị đe dọa
Nga cảnh báo dùng phương án quân sự với NATO nếu an ninh bị đe dọa

(Dân trí) - Nga cảnh báo có thể sẽ phải dùng tới biện pháp quân sự để đáp trả nếu an ninh của nước này bị ảnh hưởng.

Thứ năm, 27/06/2019 - 09:59

Ông Trump: Nếu Mỹ bị tấn công, Nhật Bản chỉ việc xem qua tivi
Ông Trump: Nếu Mỹ bị tấn công, Nhật Bản chỉ việc xem qua tivi

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục than phiền về liên minh quân sự không công bằng với Nhật Bản và cho rằng nếu Washington bị tấn công, Tokyo cũng không bắt buộc phải giúp đỡ.

Thứ năm, 27/06/2019 - 08:59

Mỹ tranh cãi nảy lửa vì bức ảnh "sốc" chụp cha con di dân chết đuối úp mặt
Mỹ tranh cãi nảy lửa vì bức ảnh "sốc" chụp cha con di dân chết đuối úp mặt

(Dân trí) - Bức ảnh cha con di dân người El Salvador chết đuối úp mặt trên sông khi tìm đường vào Mỹ đã châm ngòi cho cuộc tranh luận dữ dội về chính sách nhập cư của Tổng thống Donald Trump. Ông Trump mặt khác lại cho rằng đảng Dân chủ là bên có lỗi trong chuyện này.

Thứ năm, 27/06/2019 - 08:01

Ngoại trưởng Iran cảnh báo ông Trump: “Bây giờ không phải thế kỷ 18”
Ngoại trưởng Iran cảnh báo ông Trump: “Bây giờ không phải thế kỷ 18”

(Dân trí) - Ngoại trưởng Iran đã “phản pháo” lời đe dọa của Tổng thống Donald Trump về nguy cơ xóa sổ quốc gia Trung Đông bằng vũ lực áp đảo nếu tấn công các lợi ích của Mỹ.

Thứ năm, 27/06/2019 - 07:53

Venezuela phá âm mưu ám sát Tổng thống Maduro
Venezuela phá âm mưu ám sát Tổng thống Maduro

(Dân trí) - Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro cho biết các lực lượng an ninh đã đập tan âm mưu đảo chính của phe đối lập, bao gồm kế hoạch ám sát lãnh đạo.

Thứ năm, 27/06/2019 - 07:08

Ông Trump nói về kịch bản chiến tranh với Iran
Ông Trump nói về kịch bản chiến tranh với Iran

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump cho biết Mỹ không muốn xảy ra chiến tranh với Iran, nhưng nếu kịch bản này diễn ra, đó không phải là một cuộc chiến kéo dài.

Thứ tư, 26/06/2019 - 09:52

Tổng thống Trump dọa áp thuế bổ sung với Trung Quốc
Tổng thống Trump dọa áp thuế bổ sung với Trung Quốc

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ áp thuế bổ sung với hàng hóa Trung Quốc nếu ông không đạt được thỏa thuận thương mại với Chủ tịch Tập Cận Bình.

Thứ tư, 26/06/2019 - 08:47

Những bài toán gai góc của ông Trump khi tới thượng đỉnh G20
Những bài toán gai góc của ông Trump khi tới thượng đỉnh G20

(Dân trí) - Giới quan sát cho rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump đến Nhật Bản với những bài toán gai góc, khi các chính sách đối ngoại của ông đang bộc lộ những điểm trừ nhất định.

Thứ tư, 26/06/2019 - 08:17

Nước Mỹ chờ đón màn "đấu khẩu" giữa 20 ứng viên tổng thống đảng Dân chủ
Nước Mỹ chờ đón màn "đấu khẩu" giữa 20 ứng viên tổng thống đảng Dân chủ

(Dân trí) - Cuộc đua vào “ghế nóng” tại Nhà Trắng đã bắt đầu sôi động khi 20 ứng cử viên tổng thống của đảng Dân chủ sẽ có cuộc tranh luận trực tiếp đầu tiên trên truyền hình trong 2 đêm, 26 và 27/6 giờ Mỹ. Đây được xem là “lần xuất quân” rất quan trọng của các ứng viên nhằm tìm kiếm tấm vé đối đầu đương kim Tổng thống Donald Trump.

Thứ tư, 26/06/2019 - 05:13

Câu chuyện đau lòng về giấc mơ Mỹ sau bức ảnh cha con di dân chết úp mặt
Câu chuyện đau lòng về giấc mơ Mỹ sau bức ảnh cha con di dân chết úp mặt

(Dân trí) - Bức ảnh gây chấn động chụp hai cha con bị chết đuối tại biên giới Mỹ - Mexico đã cho thấy mặt trái đau đớn của làn sóng di cư trong hành trình đi đến “miền đất hứa”.

Thứ tư, 26/06/2019 - 05:04

Triều Tiên tuyên bố không “khuỵu gối” trước hành động thù địch của Mỹ
Triều Tiên tuyên bố không “khuỵu gối” trước hành động thù địch của Mỹ

(Dân trí) - Triều Tiên đã cáo buộc Mỹ đang cố gắng khiến họ phải “khụyu gối” trước những lệnh trừng phạt và tuyên bố sẽ không đầu hàng trước hành động thù địch của Washington.

Thứ tư, 26/06/2019 - 02:59

Tướng Iran nói Mỹ không dám xâm phạm lãnh thổ sau vụ bắn rơi máy bay
Tướng Iran nói Mỹ không dám xâm phạm lãnh thổ sau vụ bắn rơi máy bay

(Dân trí) - Chỉ huy lực lượng không gian vũ trụ Iran tuyên bố Mỹ sẽ không dám xâm phạm lãnh thổ Iran sau vụ bắn rơi máy bay không người lái gây căng thẳng cho quan hệ song phương gần đây.

Thứ tư, 26/06/2019 - 02:18