"Maidan 2" ở Ukraine: Cuộc chiến của giới tài phiệt chính trị

Trong năm qua, chính phủ Ukraine đã tranh thủ được sự giúp đỡ của các giới tài phiệt chính trị đầy quyền lực trong cuộc chiến chống lại lực lượng đòi độc lập ở miền đông. Nhưng tuần trước, một cuộc chiến mới đã nổ ra, khiến chính phủ Ukraine rơi vào thế đối đầu với giới tài phiệt hàng đầu của nước này.
>>Ukraine: Đến lượt Thủ tướng Yatsenyuk mất chức?
>>Phương Tây tạm ngừng hỗ trợ tài chính cho Ukraine do tham nhũng

Cụ thể, ngày 25/3, lực lượng cảnh sát Ukraine đã tiến hành bắt giữ 2 quan chức cấp cao thuộc cơ quan tình trạng khẩn cấp ngay tại một cuộc họp chính phủ được phát sóng trực tiếp trên truyền hình do tình nghi dính líu tới hoạt động tham nhũng cấp cao. Trước đó cùng ngày, Tổng thống Ukraine Petro Poroshenko đã cách chức Tỉnh trưởng tỉnh Dnipropetrovsk ở miền Đông nước này, ông Ihor Kolomoysky – một ông trùm kinh doanh - sau một cuộc tranh cãi gay gắt giữa nhà tỷ phú với chính phủ.
 
Ông Kolomoisky đã tài trợ cho các tiểu đoàn tiễu phạt của Kiev và đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn chặn sự mở rộng của lực lượng đòi ly khai ở miền đông. Tuy nhiên, sau khi ông Kolomoisky triển khai lực lượng quân sự riêng của mình ở Kiev nhằm ngăn chặn việc chính phủ điều tiết lợi ích kinh doanh của mình, Tổng thống Ukraine đã không có sự lựa chọn, buộc phải sa thải ông.
 
Tổng thống Ukraine Petro Poroshenko (trái) và ông Ihor Kolomoysky (Ảnh: AFP)
Tổng thống Ukraine Petro Poroshenko (trái) và ông Ihor Kolomoysky (Ảnh: AFP)

Sự kiện trên là một cuộc xung đột lớn chưa từng có giữa chính phủ và các tập đoàn đầu sỏ chính trị tại Ukraine. Nó có thể là mặt trận quan trọng nhất trong cuộc đấu tranh cho tương lai của Ukraine. Sergii Leshchenko, một cựu nhà báo điều tra và hiện là một thành viên theo chủ nghĩa cải cách của Quốc hội nước này, gọi đó là giai đoạn hai của phong trào Maidan: "Maidan đã loại bỏ [cựu tổng thống Viktor] Yanukovych, nhưng chưa loại bỏ được hệ thống đầu sỏ chính trị". Điều này có thể đồng nghĩa với việc cuộc chiến với giới đầu sỏ chính trị diễn ra tại một thời điểm khi Ukraine khó có thể xảy ra tình trạng bất ổn.

Giới đầu sỏ chính trị của Ukraine đã tích lũy được khối tài sản của họ thông qua các hợp đồng tư nhân “mờ ám” trong những năm 1990. Ông Kolomoisky nắm giữ lĩnh vực dầu khí, hàng không, ngân hàng, và các phương tiện truyền thông. Năm ngoái, ông này bắt đầu tài trợ cho các tiểu đoàn tình nguyện viên để bổ sung cho đội quân vốn đang rệu rã của Ukraine. Nhờ đó, ông Kolomoisky tiếp tục duy trì được đế chế kinh doanh của mình. Ngân hàng PrivatBank của ông ta đã treo thưởng 10.000 USD nếu bắt được tay súng ly khai và trang bị một số xe thiết giáp cho quân đội Ukraine sử dụng. Vào tháng 3 năm ngoái, ông này được bổ nhiệm làm tỉnh trưởng tỉnh Dnipropetrovsk.
 
Những tỷ phú khác về mặt chính thức có vai trò ít hơn ông Kolomoisky trong chính phủ Ukraine, nhưng họ vẫn có ảnh hưởng lớn đối với giới lãnh đạo của đất nước. Việc sở hữu phương tiện truyền thông cho phép họ có vai trò chi phối trong việc bổ nhiệm những chức vụ quan trọng. Một hệ thống bầu cử đại diện tỷ lệ theo danh sách đảng khép kín cho phép người của họ có thể lọt vào quốc hội mà không bị thách thức. Kết quả là, doanh nghiệp và chính phủ không chỉ đơn thuần là cùng tồn tại, họ thường liên kết rất chặt chẽ với nhau.

Tuy nhiên, một thách thức trong mối quan hệ cộng sinh này đã xuất hiện, dẫn đến sự giận dữ từ ông Kolomoisky, liên quan đến cổ phần của ông này trong công ty dầu khí nhà nước UkrNafta. Mọi việc bắt đầu khi Hội đồng Ban Giám sát của công ty dầu khí Ukrtransnafta bãi miễn "tay chân" của ông Koloimoisy là Alexander Lazorenko khỏi vị trí Chủ tịch Hội đồng quản trị trong khi Quốc hội Ukraine thông qua dự thảo luật về các công ty cổ phần ngày 19/3, từ đó hạn chế dần quyền kiểm soát của tài phiệt này đối với công ty xăng dầu lớn nhất Ukraine là Ukrnafta. Vài ngày sau một nhóm người có vũ trang, dường như là những người trung thành với ông Kolomoisky, trên một chiếc xe quân sự không biển số, đến và thiết lập rào chắn kim loại xung quanh trụ sở của UkrNafta.

Danh sách một số nhà tài phiệt lớn tại Ukraine (Ảnh: Economist)
Danh sách một số nhà tài phiệt lớn tại Ukraine (Ảnh: Economist)

Các nhà cải cách của Ukraine đã muốn loại bỏ giới tài phiệt chính trị kể từ khi phong trào Maidan nổ ra, nhưng thành công rất hạn chế. Các nhà hoạt động chống tham nhũng cho biết mức độ hối lộ trong đấu thầu của chính phủ đã giảm từ khoảng 40% xuống 10%. Tuy nhiên, đằng sau vẻ bề ngoài của các chương trình cải cách, tham nhũng vẫn tiếp tục diễn ra. Mức độ tham nhũng chỉ giảm đi ở những lĩnh vực mà phương Tây gây áp lực. Ví dụ, năm ngoái, Mỹ đã gửi một tín hiệu bằng cách cáo buộc ông Dmitry Firtash, một nhà tài phiệt người Ukraine nhận hối lộ.

Bà Viktoriya Voytsitska, một thành viên mới trong Quốc hội Ukraine ủng hộ dự luật về các công ty cổ phần cho rằng thay đổi thực sự chỉ diễn ra khi có một "sự cài đặt lại hệ thống, nếu không chúng tôi sẽ chỉ nuôi dưỡng cuộc chiến của những nhà tài phiệt”. Giới tài phiệt đầu sỏ chính trị tại Ukraine không ngừng cạnh tranh với nhau để giành cổ phần trong “chiếc bánh” kinh tế. Ông Pinchuk và ông Kolomoisky hiện đang tranh tụng nhau tại một tòa án ở London (Anh). Tổng thống Poroshenko, cũng là một nhà tài phiệt, đã bổ nhiệm những đối tác kinh doanh và bạn bè của mình vào các vị trí trong chính phủ. Ông cũng đã không giữ lời hứa trong một chiến dịch vận động tranh cử rằng sẽ bán công ty bánh kẹo Roshen của mình.

Rõ ràng là trường hợp diễn ra tại Ukrtransnafta chỉ là một hình ảnh thu nhỏ của cuộc chiến giữa các nhà tài phiệt chính trị tại Ukraine. Ông Kolomoisky gọi nỗ lực của chính phủ nhằm thay thế người quản lý trung thành của mình tại công ty trên là một "cuộc tấn công đột kích". Nhà quản lý mới của công ty, một cựu sĩ quan trong lực lượng an ninh Ukraine, được bổ nhiệm thay thế mà không có một cuộc cạnh tranh công khai nào. Ông này có mối quan hệ với một thành viên của quốc hội vốn là một trong những đối thủ cạnh tranh kinh doanh của ông Kolomoisky.

Theo Yulia Mostovaya, biên tập viên của tờ Zerkalo Nedeli, có lẽ ông Kolomoisky đã được bồi thường một cách bí mật và các thỏa thuận ngầm có thể bao gồm một suất tái cấp vốn cho ngân hàng PrivatBank hoặc cam kết có sự quản lý trung lập tại UkrNafta và Ukrtransnafta. Nếu Kolomoisky không nhận bất kỳ lợi ích nào, thỏa thuận hòa bình với tổng thống Poroshenko có thể bị phá vỡ và ông ta sẽ tìm cách “phản công”.

Tuy nhiên, theo ông Volodymyr Fesenko thuộc một nhóm chuyên gia cố vấn có trụ sở tại Kiev, quá trình “loại bỏ giới tài phiệt” ở Ukraine sẽ “phức tạp và đau đớn”, nhưng ít nhất nó đã bắt đầu diễn ra.

Theo Công Thuận/Economist/baotintuc.vn

MỚI NHẤT
Máy bay Đức bay vòng quanh sân bay 90 phút không dám hạ cánh
Máy bay Đức bay vòng quanh sân bay 90 phút không dám hạ cánh

Ngày 29-3, chuyến bay LH1644 của hãng hàng không Lufthansa, Đức, đã lượn lờ trên bầu trời thành phố Gdansk của Ba Lan trong khoảng 90 phút một cách đầy bí ẩn.

Thứ hai, 30/03/2015 - 09:49

Nhật Bản gấp rút đóng mới đội tàu bảo vệ quần đảo Senkaku
Nhật Bản gấp rút đóng mới đội tàu bảo vệ quần đảo Senkaku

Cục Bảo an biển Nhật Bản - đơn vị chủ lực trong hoạt động bảo vệ quần đảo Senkaku - cho biết đang gấp rút đóng mới các tàu tuần tra để xây dựng một đội tàu chuyên hoạt động tại khu vực quanh quần đảo Senkaku (Trung Quốc gọi là Điếu Ngư).

Thứ hai, 30/03/2015 - 09:05

Máy bay chở chuyên gia Mỹ, Ukraine giám sát không phận Nga
Máy bay chở chuyên gia Mỹ, Ukraine giám sát không phận Nga

Người đứng đầu Trung tâm Giảm nhẹ Nguy cơ Hạt nhân Nga thông báo rằng máy bay giám sát chở các chuyên gia Mỹ và Ukraine sẽ bay trên không phận Nga và Belarus từ ngày 30/3-4/4.

Thứ hai, 30/03/2015 - 08:40

Báo Đức: Bạn gái cũ của cơ phó đang mang thai
Báo Đức: Bạn gái cũ của cơ phó đang mang thai

(Dân trí) - Bạn gái cũ của cơ phó Andreas Lubitz, người đã cố tình cho chiếc máy bay chở 150 người đâm xuống núi, được cho là đang mang thai đứa con của anh này. Hai người từng có kế hoạch kết hôn nhưng mới chia tay gần đây.

Thứ hai, 30/03/2015 - 07:32

Xác định được ADN của 78 nạn nhân máy bay Đức
Xác định được ADN của 78 nạn nhân máy bay Đức

(Dân trí) - 5 ngày sau khi chuyến bay Germanwings mang số hiệu 4U9525 lao xuống dãy An-pơ làm 150 người thiệt mạng, các nhà điều tra thông báo họ đã xác định được ADN của 78 người, đồng thời phủ nhận thông tin đã tìm thấy các phần thi thể của viên cơ phó.

Thứ hai, 30/03/2015 - 07:30

Cơ trưởng máy bay Đức: "Hãy mở cái cửa chết tiệt này ra"
Cơ trưởng máy bay Đức: "Hãy mở cái cửa chết tiệt này ra"

(Dân trí) - Dữ liệu ghi âm từ hộp đen chuyến bay 4U9525 đã cho thấy những nỗ lực tuyệt vọng của cơ trưởng nhằm vào bên trong buồng lái để giành lại quyền kiểm soát máy bay, trong khi phi cơ đang lao xuống với tốc độ cao.

Thứ hai, 30/03/2015 - 06:40

Tìm thấy phần thi thể viên phi công bị nghi gây ra thảm kịch máy bay
Tìm thấy phần thi thể viên phi công bị nghi gây ra thảm kịch máy bay

Ngày 29/3, tại hiện trường vụ tai nạn chiếc máy bay Airbus A320 của hãng hàng không Đức Germanwings, người ta đã phát hiện phần thi thể của phi công phụ Andreas Lubitz, đối tượng bị nghi gây ra thảm kịch. Người này có vấn đề về sức khỏe tâm thần nhưng đã che giấu.

Thứ hai, 30/03/2015 - 06:20

Nga và Trung Quốc thảo luận "Vành đai kinh tế con đường tơ lụa"
Nga và Trung Quốc thảo luận "Vành đai kinh tế con đường tơ lụa"

(Dân trí) - Phó Thủ tướng thứ nhất của Nga, ông Igor Shuvalov ngày 29/3 cho biết triển vọng hợp tác giữa nước này và Trung Quốc về việc triển khai Vành đai kinh tế con đường tơ lụa sẽ được thảo luận bởi lãnh đạo hai nước trong chuyến thăm Nga vào tháng Năm tới của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Thứ hai, 30/03/2015 - 05:58

Bế mạc Diễn đàn châu Á Bác Ngao 2015
Bế mạc Diễn đàn châu Á Bác Ngao 2015

Theo phóng viên TTXVN tại Trung Quốc, ngày 29/3, sau 4 ngày làm việc, Diễn đàn châu Á Bác Ngao 2015 (BFA) đã bế mạc tại tỉnh Hải Nam, miền Nam Trung Quốc.

Thứ hai, 30/03/2015 - 05:30

Hãng Lufthansa có thể đối mặt với số tiền bồi thường vô cùng lớn
Hãng Lufthansa có thể đối mặt với số tiền bồi thường vô cùng lớn

Theo các chuyên gia, Lufthansa có thể đối mặt với một số tiền bồi thường vô cùng lớn trong vụ tai nạn máy bay tại Pháp vừa qua khiến 150 người thiệt mạng và sẽ khó tránh nghĩa vụ pháp lý.

Thứ hai, 30/03/2015 - 05:00

Việt Nam chính thức đăng ký tham gia Hệ thống bố trí lực lượng thường trực Liên Hợp Quốc
Việt Nam chính thức đăng ký tham gia Hệ thống bố trí lực lượng thường trực Liên Hợp Quốc

Nhận lời mời của LHQ, Đoàn đại biểu Bộ Quốc phòng Việt Nam do Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng dẫn đầu đã tham dự Hội nghị Lãnh đạo quốc phòng các quốc gia thành viên Liên hợp quốc (LHQ) về gìn giữ hòa bình được tổ chức tại trụ sở LHQ ở New York, Hoa Kỳ từ ngày 27 đến 28-3.

Thứ hai, 30/03/2015 - 03:30

Hai quan chức thân cận với Chủ tịch Trung Quốc được thăng cấp
Hai quan chức thân cận với Chủ tịch Trung Quốc được thăng cấp

(Dân trí) - Hai quan chức thân cận với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vừa được bổ nhiệm vào các vị trí then chốt ở Bộ công an nước này. Trước đó, một quan chức thân cận khác với ông Tập cũng được thăng chức Giám đốc công an Bắc Kinh.

Chủ nhật, 29/03/2015 - 06:41

ĐÁNG QUAN TÂM
Hình ảnh thế giới “tắt đèn” vì tương lai xanh
Hình ảnh thế giới “tắt đèn” vì tương lai xanh

(Dân trí) - Cùng nhìn lại khoảnh khắc tháp Eiffel, cầu Cảng Sydney, tháp đôi Petronas… và hơn 700 địa điểm nổi danh thế giới lần lượt “chìm vào bóng tối” vì một tương lai chung của toàn nhân loại.

Chủ nhật, 29/03/2015 - 05:51

Những hình ảnh thế giới nổi bật tuần qua
Những hình ảnh thế giới nổi bật tuần qua

(Dân trí) - Máy bay Đức rơi tại Pháp trong nghi án tự sát của cơ phó, lễ tang nhà sáng lập Singapore Lý Quang Diệu, liên quân Ả rập không kích phiến quân tại Yemen, hỏa hoạn gây sập nhà tại New York là những hình ảnh quốc tế nổi bật tuần qua.

Chủ nhật, 29/03/2015 - 05:25

Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long xúc động tại lễ tang cha
Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long xúc động tại lễ tang cha

(Dân trí) - Phát biểu mở đầu lễ tang cấp nhà nước của cha mình, ông Lý Quang Diệu, thủ tướng Singapore Lý Hiển Long đã không khỏi xúc động khi nói đến sự quan tâm mà cha mình dành cho 3 anh em, ngay cả khi họ đã trưởng thành.

Chủ nhật, 29/03/2015 - 05:22

Singapore bắn 21 phát đại bác vĩnh biệt Lý Quang Diệu
Singapore bắn 21 phát đại bác vĩnh biệt Lý Quang Diệu

(Dân trí) - Singapore đã thực hiện nghi lễ bắn 21 phát đại bác tại khu Padang để vĩnh biệt cố lãnh đạo Lý Quang Diệu trong tang lễ ông vào hôm nay 28/3.

Chủ nhật, 29/03/2015 - 04:51

"Đường lưỡi bò" của TQ đe dọa 70% vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam
"Đường lưỡi bò" của TQ đe dọa 70% vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam

(Dân trí) - Tờ Defense News ngày 28/3 dẫn lời ông Hoàng Anh Tuấn, Viện trưởng Viện nghiên cứu Chiến lược ngoại giao thuộc Học viện Ngoại giao Việt Nam, nói rằng việc Trung Quốc ngang nhiên tuyên bố chủ quyền đối với trên 80% Biển Đông đang đe dọa 70% vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam.

Chủ nhật, 29/03/2015 - 04:29

OSCE tố quân đội Ukraine bắn phá dữ dội ngôi làng thuộc tỉnh Donetsk
OSCE tố quân đội Ukraine bắn phá dữ dội ngôi làng thuộc tỉnh Donetsk

Trong báo cáo thường nhật ngày 28/3, các quan sát viên thuộc Sứ mệnh giám sát đặc biệt (SMM) của Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE) cho biết đã ghi nhận việc quân đội Ukraine bắn phá dữ dội vào làng Shirokino thuộc tỉnh Donetsk, nằm gần thành phố chiến lược Mariupol.

Chủ nhật, 29/03/2015 - 04:20

Công tố viên: Hành động của cơ phó đâm máy bay là ngộ sát
Công tố viên: Hành động của cơ phó đâm máy bay là ngộ sát

Sputnik đưa tin, công tố viên, luật sư Marcel Brice Robin ngày 28/3 nhận định hành động của cơ phó trên chuyến bay mang số hiệu 4U 9525 bị rơi ở miền Nam nước Pháp hôm 24/3 có thể được xem là "ngộ sát."

Chủ nhật, 29/03/2015 - 04:15

Máy bay Canada va vào cột điện cao thế, văng khỏi đường băng
Máy bay Canada va vào cột điện cao thế, văng khỏi đường băng

Trong điều kiện thời tiết xấu, một phi cơ của hãng Air Canada đã phải tiếp đất đột ngột và đi lệch ra khỏi đường băng tại sân bay Halifax.

Chủ nhật, 29/03/2015 - 03:20

Hàng nghìn địa điểm nổi tiếng tắt đèn hưởng ứng "Giờ Trái Đất"
Hàng nghìn địa điểm nổi tiếng tắt đèn hưởng ứng "Giờ Trái Đất"

Hưởng ứng sự kiện "Giờ Trái Đất 2015", từ 8h30 tối 28/3 (giờ địa phương), trụ sở Liên hợp quốc (LHQ) đặt tại thành phố New York, Mỹ, và Empire State Building - tòa nhà chọc trời biểu tượng của thành phố lớn nhất nước Mỹ này - đã cùng nhiều địa điểm nổi tiếng tại đây tắt đèn trong một giờ đồng hồ.

Chủ nhật, 29/03/2015 - 03:20

Singapore cử hành quốc tang cố Thủ tướng Lý Quang Diệu
Singapore cử hành quốc tang cố Thủ tướng Lý Quang Diệu

(Dân trí) - Trước sự chứng kiến của lãnh đạo tới từ nhiều nước trên thế giới, cùng các thành viên gia đình, quan chức, chính phủ Singapore ngày 29/3 đã long trọng cử hành quốc tang cố thủ tướng Lý Quang Diệu, người qua đời ở tuổi 91.

Chủ nhật, 29/03/2015 - 02:32

Vị thế Việt Nam trong tầm nhìn chiến lược của Lý Quang Diệu
Vị thế Việt Nam trong tầm nhìn chiến lược của Lý Quang Diệu

Quan hệ giữa Việt Nam và Singapore đã phát triển vượt bậc trên nhiều phương diện trong những năm gần đây, với điểm nhấn là việc hai nước ký thỏa thuận nâng cấp quan hệ lên đối tác chiến lược vào năm 2013.

Chủ nhật, 29/03/2015 - 02:30

170 lãnh đạo thế giới tới Singapore vĩnh biệt ông Lý Quang Diệu
170 lãnh đạo thế giới tới Singapore vĩnh biệt ông Lý Quang Diệu

(Dân trí) - Khoảng 170 nhà lãnh đạo đến từ 27 nước và vùng lãnh thổ, cùng các tổ chức trên khắp thế giới đã tụ hội về Singapore, tiễn biệt nhà sáng lập đảo quốc sư tử Lý Quang Diệu.

Chủ nhật, 29/03/2015 - 01:36