Lo ngại chiến lược đầu tư cảng nước ngoài “hai trong một” của Trung Quốc

Dân trí Ngày càng nhiều quốc gia trên thế giới, đặc biệt ở châu Âu, lo ngại về khả năng Trung Quốc sử dụng các khoản đầu tư vào các dự án cảng biển ở nước ngoài cho mục đích quân sự của Bắc Kinh.
>>"Ngoại giao bẫy nợ" của Trung Quốc tại châu Á - Thái Bình Dương
>>Mỹ lập “vòng vây” kiềm tỏa Vành đai và Con đường của Trung Quốc
>>Dự án Vành đai và Con đường: "Không phải bữa trưa miễn phí"

Tổng quan Sáng kiến Vành đai và Con đường của Trung Quốc

Công ty vận tải biển Cosco của Trung Quốc vận hành một phần cảng Piraeus ở Hy Lạp. (Ảnh: AFP)
Công ty vận tải biển Cosco của Trung Quốc vận hành một phần cảng Piraeus ở Hy Lạp. (Ảnh: AFP)

Với Sáng kiến Vành đai và Con đường trị giá hàng nghìn tỷ USD, Trung Quốc đang đẩy mạnh đáng kể các khoản đầu tư toàn cầu, đặc biệt trong lĩnh vực cơ sở hạ tầng biển. Vành đai và Con đường là sáng kiến gắn liền với vai trò của Chủ tịch Tập Cận Bình, được công bố từ năm 2013 với mục đích thúc đẩy thương mại và sự kết nối giữa các châu lục Á, Âu, Phi trên phạm vi toàn cầu.

Các công ty tiên phong của Trung Quốc như Cosco Shipping Ports và China Merchants Port Holdings đã đổ xô mua cổ phần hoặc ký hợp đồng xây dựng các cảng ở nước ngoài.

Công ty Cosco bắt đầu vận hành một cảng ở Piraeus, Hy Lạp từ năm 2008 khi chính phủ Hy Lạp đứng trên bờ vực vỡ nợ. Kể từ đó, Bắc Kinh ngày càng đóng vai trò quan trọng trong ngành công nghiệp cảng ở châu Âu.

Trung Quốc hiện giữ thị phần tại 3 cảng lớn nhất châu Âu gồm: cảng Euromax ở Rotterdam, Hà Lan với tỷ lệ sở hữu cổ phần là 35%, cảng Antwerp ở Bỉ với tỷ lệ 20% và cảng Hamburg ở Đức.

Dòng tiền đầu tư từ Trung Quốc đã giúp vực dậy một số cảng ở châu Âu. Tại Piraeus, khoản đầu tư của Trung Quốc hồi năm 2016 đã giúp tăng cường đáng kể hoạt động thương mại của cảng này. Cảng Piraeus đã vươn lên vị trí thứ 7 ở châu Âu trong năm 2017 nhờ số lượng container đầu vào, tăng một bậc so với một năm trước đó. Ngoài ra, lợi nhuận trước thuế của cảng Piraeus được ghi nhận tăng 92%.

Tâm lý lo ngại

Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường chỉ vào bản đồ vận tại biển tại cảng Piraeus trong chuyến thăm cảng năm 2014 (Ảnh: AFP)
Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường chỉ vào bản đồ vận tại biển tại cảng Piraeus trong chuyến thăm cảng năm 2014 (Ảnh: AFP)

Tuy nhiên không phải lúc nào Trung Quốc cũng gặp thuận lợi khi đầu tư vào các cảng ở nước ngoài với nguồn tài chính hào phóng.

Tại Israel, Trung Quốc đang xây dựng hai cảng mới ở Haifa và Ashdod. Giới học thuật Israel đã kêu gọi chính phủ nước này đánh giá xem nên để Trung Quốc can dự vào nền kinh tế ở mức độ nào mà không làm ảnh hưởng tới lợi ích an ninh của Israel.

Shaul Chorev, cựu đô đốc hải quân Israel và là chủ tịch của Ủy ban Năng lượng Nguyên tử Israel, là một trong số những người tin rằng chính phủ Israel nên tiến hành đánh giá về an ninh quốc gia đối với hợp đồng ký với Trung Quốc.

“Các nhà lãnh đạo Trung Quốc ngày càng tìm cách tăng cường sức mạnh về quân sự, ngoại giao, kinh tế nhằm thiết lập sự vượt trội trong khu vực cũng như mở rộng tầm ảnh hưởng quốc tế của Trung Quốc”, ông Chorev nhận định.

Theo cựu đô đốc Israel, Sáng kiến Vành đai và Con đường của Trung Quốc “nhằm mục đích phát triển quan hệ kinh tế mạnh mẽ với các nước khác, gắn lợi ích của họ với lợi ích của Trung Quốc và ngăn chặn sự đối đầu hoặc chỉ trích đối với cách tiếp cận của Trung Quốc trong một số vấn đề nhạy cảm”.

Theo nhà nghiên cứu Frans-Paul van der Putten tại Viện nghiên cứu Quan hệ Quốc tế Hà Lan, Liên minh châu Âu (EU) ngày càng lo ngại rằng Trung Quốc có thể lợi dụng sự đầu tư của nước này vào các cảng ở châu Âu để mở rộng ảnh hưởng chính trị tại các quốc gia thành viên EU.

“Bước tiến nhanh chóng của Trung Quốc vào lĩnh vực cảng ở châu Âu đã vấp phải làn sóng phản ứng. Đó là một trong những lý do khiến các chính phủ châu Âu ngày càng nghi ngờ về tầm ảnh hưởng kinh tế của Trung Quốc, và cũng là lý do một bộ khung về kiểm soát đầu tư nước ngoài trên toàn EU đang được thảo luận”, nhà nghiên cứu Van der Putten cho biết.

Chiến lược dài hạn

Sri Lanka đã cho Trung Quốc thuê cảng nước sau Hambantota trong 99 năm để trừ nợ do không có khả năng thanh toán tiền vay (Ảnh: AFP)
Sri Lanka đã cho Trung Quốc thuê cảng nước sau Hambantota trong 99 năm để trừ nợ do không có khả năng thanh toán tiền vay (Ảnh: AFP)

Theo cựu Tư lệnh Tác chiến Hải quân Mỹ Gary Roughead, không chỉ ở châu Âu, các hoạt động đầu tư cảng biển của Trung Quốc cũng đang gây ra tâm lý lo ngại tại Mỹ vì các hoạt động này được cho là đe dọa vấn đề bảo mật thông tin và an ninh mạng.

“Các đơn vị vận hành cảng biển của Trung Quốc có thể sẽ theo dõi chặt chẽ các hoạt động của tàu Mỹ, nắm bắt các hoạt động bảo trì, tiếp cận các trang thiết bị đến và đi ra từ khu vực sửa chữa, đồng thời trao đổi tự do với các thủy thủ trên tàu trong khoảng thời gian kéo dài”, đô đốc Roughead nói.

Theo đô đốc Chorev, việc Trung Quốc “tích hợp cả mục đích quân sự và dân sự” trong các dự án của nước này đã làm dấy lên nhiều quan ngại về các hệ lụy an ninh từ các chương trình phát triển cảng biển ở nước ngoài. Đây cũng là cách tiếp cận của Trung Quốc dưới thời Chủ tịch Tập Cận Bình.

Trung Quốc đang theo đuổi một tham vọng lớn khi kết hợp ngành công nghiệp quốc phòng và dân sự với hy vọng hai ngành này bổ sung và mang lại lợi ích cho nhau. Trung Quốc muốn sử dụng các nguồn lực và công nghệ dân sự cho mục đích quân sự nhằm thúc đẩy việc hiện đại hóa quân đội, bao gồm phát triển công nghệ máy bay không người lái, trí tuệ nhân tạo và hệ thống định vị Beidou nhằm đối trọng với hệ thống định vị toàn cầu của Mỹ. Tất cả sẽ được sử dụng cho cả 2 mục đích, vừa dân sự vừa quân sự.

Việc kết hợp quân sự - dân sự là một trong những mục tiêu do Trung Quốc đặt ra trong kế hoạch 5 năm lần thứ 13, giai đoạn từ 2016-2020. Chủ tịch Tập Cận Bình năm ngoái đã thành lập một ủy ban mới để phát triển kế hoạch kết hợp quân sự - dân sự trong lĩnh vực công nghệ.

Zhang Jie, nhà nghiên cứu tại Học viện Khoa học Xã hội Trung Quốc, từng viết trong một bài báo hồi năm 2015 về chiến thuật “dân sự trước, quân sự sau” của Bắc Kinh. Theo chiến thuật này, các cảng thương mại do Trung Quốc xây dựng sẽ được phát triển dần dần thành các “căn cứ hỗ trợ chiến lược” nhằm giúp Bắc Kinh “kiểm soát các tuyến hàng hải then chốt và bảo vệ an ninh biển”.

Theo báo cáo của Trung tâm Nghiên cứu Quốc phòng Cấp cao có trụ sở tại Washington (Mỹ), việc đầu tư vào các cảng biển là cách Trung Quốc mở rộng ảnh hưởng chính trị, kiềm chế các quốc gia nhận viện trợ và xây dựng cơ sở hạ tầng quân sự kết hợp dân sự nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động hải quân tầm xa của Bắc Kinh.

Thành Đạt

Theo SCMP

MỚI NHẤT
Mỹ - Trung nỗ lực suy đoán toan tính của nhau trên Biển Đông
Mỹ - Trung nỗ lực suy đoán toan tính của nhau trên Biển Đông

(Dân trí) - Các chiến lược gia tại Mỹ và Trung Quốc đều đang tìm cách suy đoán lập trường cũng như bước đi của bên còn lại trong vấn đề Biển Đông dựa trên những diễn biến thực tế.

Thứ tư, 26/09/2018 - 05:00

Tổng thống Venezuela "cảm ơn" Tổng thống Trump vì lệnh trừng phạt
Tổng thống Venezuela "cảm ơn" Tổng thống Trump vì lệnh trừng phạt

(Dân trí) - Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro đã “cảm ơn” người đồng cấp từ Mỹ Donald Trump vì đã ban hành lệnh trừng phạt lên quốc gia Nam Mỹ, nói rằng việc trừng phạt với ông Maduro "giống như trao huân chương".

Thứ tư, 26/09/2018 - 04:56

Báo Mỹ: Tên lửa hành trình hạt nhân Nga chưa thể rời bệ phóng thành công
Báo Mỹ: Tên lửa hành trình hạt nhân Nga chưa thể rời bệ phóng thành công

(Dân trí) - Tên lửa hành trình sử dụng năng lượng hạt nhân của Nga từng được tuyên bố có thể phóng tới bất cứ đâu trên thế giới dường như vẫn chưa thể hoạt động, hãng tin NPR dẫn phân tích của chuyên gia dựa vào ảnh chụp vệ tinh một bãi phóng của Nga.

Thứ tư, 26/09/2018 - 03:41

Trung Quốc, Thụy Điển bùng phát căng thẳng ngoại giao vì khách du lịch
Trung Quốc, Thụy Điển bùng phát căng thẳng ngoại giao vì khách du lịch

(Dân trí) - Một sự cố liên quan tới khách du lịch Trung Quốc và cảnh sát Thụy Điển đã diễn biến theo chiều hướng xấu, khiến căng thẳng ngoại giao giữa 2 quốc gia leo thang tới mức không ngờ.

Thứ tư, 26/09/2018 - 03:13

Tỉ phú Trung Quốc dính cáo buộc cưỡng bức nữ sinh viên tại Mỹ
Tỉ phú Trung Quốc dính cáo buộc cưỡng bức nữ sinh viên tại Mỹ

Tỉ phú Trung Quốc Lưu Cường Đông sáng lập tập đoàn bán lẻ điện tử JD.com lớn thứ hai sau Alibaba dính cáo buộc cưỡng hiếp nữ sinh viên Trung Quốc học tại Mỹ.

Thứ tư, 26/09/2018 - 02:42

Khả năng Israel "bắt bài" rồng lửa S-300 của Nga tại Syria
Khả năng Israel "bắt bài" rồng lửa S-300 của Nga tại Syria

(Dân trí) - Hệ thống phòng thủ tên lửa S-300 do Nga triển khai tới Syria có thể gây khó khăn cho các cuộc không kích của Israel, song Tel Aviv được cho là có đủ khả năng để chặn đứng “rồng lửa” của Moscow.

Thứ tư, 26/09/2018 - 02:29

Syria: Israel sẽ phải dè chừng S-300
Syria: Israel sẽ phải dè chừng S-300

(Dân trí) - Giới chức Syria cho rằng, Israel sẽ phải dè chừng và tính toán kỹ hơn trước khi quyết định tấn công Syria sau khi Nga chuyển hệ thống phòng không S-300 cho Damascus trong thời gian tới.

Thứ tư, 26/09/2018 - 02:18

Mỹ sắp lần đầu đưa "chim sắt" đắt đỏ F-35 thực chiến
Mỹ sắp lần đầu đưa "chim sắt" đắt đỏ F-35 thực chiến

(Dân trí) - F-35B, máy bay chiến đấu đắt đỏ nhất thế giới của quân đội Mỹ, được cho là sắp tham gia vào nhiệm vụ tác chiến đầu tiên tại chiến trường Afghanistan.

Thứ tư, 26/09/2018 - 11:55

Thủ tướng Hàn Quốc đến Hà Nội viếng Chủ tịch nước Trần Đại Quang
Thủ tướng Hàn Quốc đến Hà Nội viếng Chủ tịch nước Trần Đại Quang

(Dân trí) - Tổng thống Moon Jae-in đã chỉ đạo Thủ tướng Lee Nak-yon dẫn đoàn Hàn Quốc tới Hà Nội tham dự lễ viếng Chủ tịch nước Trần Đại Quang và chia buồn với chính phủ và nhân dân Việt Nam, báo chí Hàn Quốc đưa tin.

Thứ tư, 26/09/2018 - 11:36

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ rời phòng họp khi ông Trump phát biểu tại Liên Hợp Quốc
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ rời phòng họp khi ông Trump phát biểu tại Liên Hợp Quốc

(Dân trí) - Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan được cho là đã đứng dậy và rời phòng họp ngay khi Tổng thống Mỹ Donald Trump bắt đầu phát biểu tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc ngày 25/9. Tuy nhiên, một phóng viên Thổ Nhĩ Kỳ sau đó đã giải thích về hành động này của ông Erdogan.

Thứ tư, 26/09/2018 - 11:20

Lãnh đạo thế giới bật cười khi Tổng thống Trump "khoe thành tích" tại Liên Hợp Quốc
Lãnh đạo thế giới bật cười khi Tổng thống Trump "khoe thành tích" tại Liên Hợp Quốc

(Dân trí) - Các nhà lãnh đạo thế giới đã đồng loạt bật cười khi lắng nghe bài phát biểu của Tổng thống Mỹ Donald Trump tại kỳ họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, trong đó ông khoe thành tựu của chính quyền trong 2 năm dẫn dắt nước Mỹ.

Thứ tư, 26/09/2018 - 11:09

Nga phô diễn uy lực của "sát thủ diệt hạm" Kh-35
Nga phô diễn uy lực của "sát thủ diệt hạm" Kh-35

(Dân trí) - Bộ Quốc phòng Nga ngày 24/9 đã công bố một đoạn video cho thấy sức công phá của tên lửa diệt hạm Kh-35U, một trong những tên lửa mới nhất của Moscow, được phóng đi từ máy bay chiến đấu Su-34.

Thứ tư, 26/09/2018 - 10:34

ĐÁNG QUAN TÂM
Tổng thống Mỹ, Iran "đấu khẩu" tại Liên Hợp Quốc
Tổng thống Mỹ, Iran "đấu khẩu" tại Liên Hợp Quốc

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump và người đồng cấp Iran Hassan Rouhani đã chỉ trích lẫn nhau trong bài phát biểu tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc diễn ra ngày 25/9 tại New York.

Thứ tư, 26/09/2018 - 08:47

Cựu Thủ tướng Pháp tuyên bố tranh cử thị trưởng ở Tây Ban Nha
Cựu Thủ tướng Pháp tuyên bố tranh cử thị trưởng ở Tây Ban Nha

(Dân trí) - Cựu Thủ tướng Pháp Manuel Valls công bố ông sẽ chạy đua vào ghế thị trưởng thành phố Barcelona, thủ phủ vùng Catalonia của Tây Ban Nha.

Thứ tư, 26/09/2018 - 08:38

Israel vẫn không kích mục tiêu tại Syria bất chấp S-300 của Nga
Israel vẫn không kích mục tiêu tại Syria bất chấp S-300 của Nga

(Dân trí) - Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố Israel sẽ vẫn tiếp tục các chiến dịch không kích nhằm vào các mục tiêu tại Syria bất chấp việc Nga tuyên bố sẽ đưa hệ thống phòng không S-300 tới Syria.

Thứ tư, 26/09/2018 - 08:15

Ca ngợi ông Kim Jong-un, Tổng thống Trump vẫn giữ lệnh trừng phạt Triều Tiên
Ca ngợi ông Kim Jong-un, Tổng thống Trump vẫn giữ lệnh trừng phạt Triều Tiên

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump đã dành lời khen cho nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un, song khẳng định Mỹ vẫn duy trì các lệnh trừng phạt Bình Nhưỡng cho tới khi phi hạt nhân hóa.

Thứ tư, 26/09/2018 - 07:47

Trung Quốc không cho tàu chiến Mỹ cập cảng Hong Kong
Trung Quốc không cho tàu chiến Mỹ cập cảng Hong Kong

(Dân trí) - Trung Quốc đã từ chối cho một tàu chiến của Mỹ cập cảng ở Hong Kong trong bối cảnh căng thẳng thương mại và quân sự giữa hai nước.

Thứ tư, 26/09/2018 - 06:51

Tổng thống Trump: Nước Mỹ sẽ không còn bị lợi dụng
Tổng thống Trump: Nước Mỹ sẽ không còn bị lợi dụng

(Dân trí) - Trong bài phát biểu tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc ngày 25/9, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã lên tiếng chỉ trích các hoạt động giao thương toàn cầu thiếu công bằng và tuyên bố "nước Mỹ sẽ không còn bị lợi dụng".

Thứ tư, 26/09/2018 - 06:25

Nga gấp rút chuyển vũ khí cho Syria sau vụ máy bay bị bắn nhầm
Nga gấp rút chuyển vũ khí cho Syria sau vụ máy bay bị bắn nhầm

(Dân trí) - Nga đã ngay lập tức tăng cường hệ thống phòng thủ cho Syria sau khi hệ thống phòng không của Syria bắn nhầm máy bay trinh sát của Nga trong lúc đối phó với cuộc không kích của Israel hôm 17/9.

Thứ ba, 25/09/2018 - 09:59

Cố vấn an ninh Mỹ cảnh báo sự gây hấn của Trung Quốc trên Biển Đông
Cố vấn an ninh Mỹ cảnh báo sự gây hấn của Trung Quốc trên Biển Đông

(Dân trí) - Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ John Bolton đã cảnh báo những hành động “rất nguy hiểm” của Trung Quốc trên Biển Đông giữa lúc Bắc Kinh chỉ trích các cuộc tuần tra đảm bảo tự do hàng hải của các nước trên vùng biển này.

Thứ ba, 25/09/2018 - 09:33

Ấn Độ: Hành khách cố mở cửa máy bay trên không trung vì nhầm là nhà vệ sinh
Ấn Độ: Hành khách cố mở cửa máy bay trên không trung vì nhầm là nhà vệ sinh

(Dân trí) - Một hành khách Ấn Độ đã gây hoảng loạn cho những người đi cùng trên máy bay khi tìm cách mở cửa lên xuống máy bay vì tưởng nhầm đây là cửa nhà vệ sinh.

Thứ ba, 25/09/2018 - 09:32

Tổng thống Trump từ chối gặp lãnh đạo Iran tại Liên Hợp Quốc
Tổng thống Trump từ chối gặp lãnh đạo Iran tại Liên Hợp Quốc

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm nay cho biết, ông sẽ không gặp người đồng cấp Iran Hassan Rouhani khi các nguyên thủ thế giới nhóm họp ở New York. Tuy nhiên, ông vẫn để ngỏ khả năng cho một cuộc gặp trong tương lai bất chấp căng thẳng.

Thứ ba, 25/09/2018 - 08:48

Thủ tướng Thụy Điển bị phế truất
Thủ tướng Thụy Điển bị phế truất

(Dân trí) - Thủ tướng Thụy Điển Stefan Lofven hôm nay 25/9 đã bị Quốc hội nước này phế truất sau khi không đạt được số phiếu cần thiết trong cuộc bỏ phiếu tín nhiệm.

Thứ ba, 25/09/2018 - 08:08

Con gái 3 tháng tuổi của Thủ tướng New Zealand dự họp Liên Hợp Quốc
Con gái 3 tháng tuổi của Thủ tướng New Zealand dự họp Liên Hợp Quốc

(Dân trí) - Với việc mang theo con gái 3 tháng tuổi Neve Te Aroha tới tham gia Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, nữ Thủ tướng New Zealand Jacinda Ardern đã trở thành nữ nguyên thủ đầu tiên mang con tới sự kiện này.

Thứ ba, 25/09/2018 - 07:57