Hai "gọng kìm" trong chính sách đối ngoại của Trung Quốc

Dân trí Việc Trung Quốc khởi xướng thành lập Ngân hàng Đầu tư hạ tầng Châu Á (AIIB) và sáng kiến “Con đường tơ lụa thế kỷ 21” (OBOR), hai gọng kìm trong chính sách đối ngoại của nước này, liệu có giúp Bắc Kinh đối trọng với Mỹ tại Châu Á-Thái Bình Dương?
>>Nga sẽ tham gia ngân hàng AIIB do Trung Quốc khởi xướng
>>Con đường tơ lụa mới và tham vọng bành trướng của Trung Quốc

 


Lễ ký kết thỏa thuận thành lập Ngân hàng Đầu tư hạ tầng Châu Á (Ảnh: The Diplomat)

Lễ ký kết thỏa thuận thành lập Ngân hàng Đầu tư hạ tầng Châu Á (Ảnh: The Diplomat)

Trung Quốc khởi xướng thành lập AIIB nhằm đối trọng lại Ngân hàng Thế giới (WB) và Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) trong khi đưa ra sáng kiến “con đường tơ lụa” nhằm tranh giành sự ảnh hưởng với Mỹ tại khu vực Châu Á-Thái Bình Dương, theo trang mạng Diplomat.

Tính đến tháng 9 năm nay, đã có 51 nước cam kết gia nhập AIIB, không bao gồm Mỹ và Nhật Bản. Ngân hàng AIIB sẽ chính thức đi vào hoạt động vào cuối năm nay. Trong lịch sử Trung Quốc đã từng tham gia và ủng hộ Hiệp định Bretton Woods, nhưng Trung Quốc lại bất nhẫn trước các định chế tài chính đa phương như WB và Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF). Lý do là nước này cho rằng sự chậm cải tổ WB và IMF đã cản trở Bắc Kinh và các nền kinh tế mới nổi đóng vai trò lớn hơn trong nền kinh tế và thể chế chính trị toàn cầu.

Với sự ra đời của ngân hàng AIIB, Trung Quốc có tham vọng có thể trực tiếp nâng cao vị thế trên chính trường quốc tế với tư cách là một cường quốc.

Bắc Kinh cũng đưa ra sáng kiến “Con đường tơ lụa thế kỷ 21” (viết tắt OBOR) với một tham vọng chính trị lớn hơn. AIIB đóng vai trò rót vốn cho các dự án thuộc OBOR. AIIB sẽ hoạt động với vốn ban đầu là 50 tỷ USD và sẽ nâng gấp đôi lên 100 tỷ USD. Trong khi đó, số vốn đầu tư thuộc OBOR có thể lên đến 1.400 tỷ USD, gấp 12 lần kế hoạch Marshall có quy mô chỉ khoảng 120 tỷ USD trong lịch sử. Cả AIIB và OBOR sẽ giúp nâng cao thương mại, dịch vụ và lao động xuyên biên giới của Trung Quốc.

Với hai công cụ AIIB và OBOR, Trung Quốc hy vọng sẽ tăng cường vị thế và hình ảnh của một cường quốc có trách nhiệm. Các nhà phân tích cho rằng AIIB và OBOR thể hiện tham vọng chính trị và là những bước đi quan trọng của Chủ tịch Tập Cận Bình nhằm hiện thực hóa “Giấc mơ Trung Quốc”.

Tuy nhiên, Trung Quốc đang trong quá trình chuyển đổi mô hình nền kinh tế từ chỗ dựa vào xuất khẩu chuyển sang cầu tiêu dùng nội địa và đầu tư. Quá trình trên được đẩy mạnh ngay sau cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu năm 2008, vốn làm suy yếu các nền kinh tế phương Tây, thị trường xuất khẩu chính của Trung Quốc. Kết quả là, Trung Quốc buộc phải chuyển dòng đầu tư sang các quốc gia đang phát triển. Theo nghiên cứu gần đây của Ủy ban quốc gia về Quan hệ Mỹ-Trung Quốc cho hay, từ năm 2002 đến năm 2014, các công ty Trung Quốc đã rót gần 46 tỷ USD vào các thương vụ sáp nhập tại Mỹ, chủ yếu là trong năm năm gần đây và giải quyết công ăn việc làm cho 80.000 người Mỹ.

Trong nhiều năm qua, Mỹ và các đồng minh Châu Âu đã hối thúc Trung Quốc thực hiện những trách nhiệm quốc tế. Tuy nhiên, khi Trung Quốc thực thi trách nhiệm quốc tế thì Mỹ lại tỏ ra hoài nghi về những ý đồ đằng sau và thậm chí lo ngại về sự ảnh hưởng của Bắc Kinh. Trong thương mại toàn cầu, Tổng thống Mỹ Obama không muốn để Trung Quốc áp “luật chơi thương mại”.

Về chính sách đối ngoại, Trung Quốc đang trong quá trình chuyển giao và Chủ tịch Tập Cận Bình đang tỏ ra là một lãnh đạo “mạnh mẽ và cứng rắn”. Tuy vậy, chính quyền của ông Tập đang vấp phải một loạt những thách thức trong nước như nạn tham nhũng tràn lan, khoảng cách giàu nghèo gia tăng, vấn đề dân số già và môi trường đang suy thoái. Theo Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường, khoảng 200 triệu người dân Trung Quốc đang sống trong nghèo đói.

Nhiều nhà phân tích cho rằng Ngân hàng AIIB và OBOR là đòn đáp trả trực tiếp để đối trọng lại với chính sách của chính quyền Obama chuyển trục sang châu Á. Thậm chí một số còn tự tin thái quá rằng Trung Quốc có thể thay đổi trật tự thế giới. Đây có thể chỉ dừng ở những nhận xét, nhưng còn quá nhiều vấn đề đối nội cấp bách cần Bắc Kinh giải quyết.

Chưa hết thách thức

Bắc Kinh sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc thực hiện sáng kiến lập ra Ngân hàng AIIB và con đường tơ lụa thế kỷ 21 (OBOR).

Thứ nhất, cả Mỹ và Nhật Bản chưa tham gia AIBB. Mặc dù AIIB có thể hoạt động tốt mà không cần sự tham gia của cả Mỹ và Nhật Bản. Tuy nhiên, sự góp mặt của Mỹ và Nhật Bản sẽ trở nên quan trọng vì sẽ giúp tăng vị thế tín nhiệm của AIIB. Chính vì vậy mà Trung Quốc coi AIIB là diễn đàn để cải thiện quan hệ với Nhật Bản và Mỹ. Bắc Kinh xem ra sẽ nỗ lực hơn nữa để thuyết phục Mỹ và Nhật Bản cùng tham gia AIIB.

Thứ hai, vấn đề an ninh cũng rất quan trọng. Theo sáng kiến OBOR, Trung Quốc sẽ xây dựng 81.000km đường sắt cao tốc, hơn cả tổng chiều dài của đường sắt toàn cầu hiện nay, và sẽ trải dài tại 65 quốc gia. Câu hỏi đặt ra là ai sẽ đứng ra bảo vệ các công trình này? Ví thử hành lang kinh tế Kashgar-Gwadar nối liền miền Tây Trung Quốc với Pakistan bằng đường bộ và đường ống vận chuyển khí đốt, và hành lang này sẽ chạy qua những vùng dễ bị tấn công nhất, nơi xảy ra các cuộc xung đột.

Một thách thức khác nữa là nền kinh tế Trung Quốc đang suy giảm cùng với dự trữ ngoại hối giảm sút thì việc rót vốn vào AIIB và sáng kiến OBOR sẽ thực sự là một vấn đề đáng lưu tâm.

Trong khi đó, một số nhà phân tích lại phân tích rằng AIIB và TPP bổ trợ cho nhau. Hiệp định TPP vừa mới đạt được sẽ thiết lập các quy chế giao dịch thương mại mới trong khi AIIB lại hỗ trợ WB và ADB tương hỗ về tài chính cho hạ tầng tại các nền kinh tế mới nổi tại châu Á.

Vũ Duy

Theo The Diplomat

 

Hai "gọng kìm" trong chính sách đối ngoại của Trung Quốc - 2

 

MỚI NHẤT
Ai Cập chính thức ký hợp đồng mua tàu chiến Mistral của Pháp
Ai Cập chính thức ký hợp đồng mua tàu chiến Mistral của Pháp

Ngày 10/10, các quan chức Ai Cập đã chính thức đặt bút ký vào bản hợp đồng mua hai tàu chiến Mistral mà Pháp sản xuất cho Nga song sau đó không bàn giao do liên quan đến cuộc khủng hoảng tại Ukraine.

Chủ nhật, 11/10/2015 - 05:00

Nổ gas tại Trung Quốc, 17 người chết
Nổ gas tại Trung Quốc, 17 người chết

Ít nhất 17 người chết sau khi một vụ nổ gas xảy ra tại một nhà hàng ở miền đông Trung Quốc vào trưa 10 -10.

Thứ bảy, 10/10/2015 - 05:10

Trung Quốc bất ngờ bắt tin tặc theo yêu cầu của Mỹ
Trung Quốc bất ngờ bắt tin tặc theo yêu cầu của Mỹ

Tờ Washington Post ngày 9-10 dẫn thông tin từ các quan chức Mỹ cho biết, chính phủ Trung Quốc đã lặng lẽ bắt một số tin tặc theo yêu cầu của chính phủ Mỹ. Các vụ bắt giữ diễn ra 1 hoặc 2 tuần trước chuyến thăm Mỹ của Chủ tịch Tập Cận Bình vào cuối tháng trước.

Thứ bảy, 10/10/2015 - 05:00

Nổ lớn liên tiếp rung chuyển thủ đô của Thổ Nhĩ Kỳ, 20 người chết
Nổ lớn liên tiếp rung chuyển thủ đô của Thổ Nhĩ Kỳ, 20 người chết

(Dân trí) - Hai vụ nổ lớn liên tiếp đã xảy ra tại một cuộc tuần hành hòa bình ở thủ đô Ankara của Thổ Nhĩ Kỳ vào sáng nay 10/10 giờ địa phương, khiến ít nhất 20 người thiệt mạng.

Thứ bảy, 10/10/2015 - 04:16

IS: Mối nguy chồng chất
IS: Mối nguy chồng chất

Tổng Thư ký Tổ chức Hiệp ước An ninh tập thể Nikolai Bordyuzha thừa nhận IS đang tạo ra nguy hiểm trên lãnh thổ nước Nga

Thứ bảy, 10/10/2015 - 04:00

Triều Tiên tổ chức duyệt binh lớn chưa từng có
Triều Tiên tổ chức duyệt binh lớn chưa từng có

(Dân trí) - Triều Tiên hôm nay (10/10) đã tổ chức lễ duyệt binh lớn chưa từng có tại Quảng trường Kim Nhật Thành kể từ khi nhà lãnh đạo Kim Jong-un lên cầm quyền (năm 2011), nhân kỷ niệm lần thứ 70 ngày thành lập Đảng Lao động Triều Tiên.

Thứ bảy, 10/10/2015 - 03:38

Liên minh Nga - Iran: Sự kết hợp hoàn hảo
Liên minh Nga - Iran: Sự kết hợp hoàn hảo

(Dân trí) - Trong chuyến thăm Mátxcơva cuối tháng 7, Tướng Qassem Soleimani - Tư lệnh lực lượng đặc nhiệm Quds của Iran - đã bắn tín hiệu muốn hợp tác với Nga trong vấn đề Syria. Sau cuộc gặp bí mật với Bộ trưởng Quốc phòng Sergei Shoigu và hội kiến với Tổng thống Putin, một liên minh mới đã hình thành.

Thứ bảy, 10/10/2015 - 01:36

"Sởn gai ốc" với màn máy bay hạ cánh sát nóc ô tô
"Sởn gai ốc" với màn máy bay hạ cánh sát nóc ô tô

(Dân trí) - Tài xế và những người đi đường tại sân bay quốc tế Juan Santamaria của Costa Rica mới đây đã được dịp sởn gai ốc, khi một chiếc Airbus A340 của Iberia tưởng như đã lao vào hàng rào sân bay khi hạ cánh vì gió mạnh.

Thứ bảy, 10/10/2015 - 01:26

Ba thuyền viên Việt Nam mất tích ngoài khơi biển Nhật Bản
Ba thuyền viên Việt Nam mất tích ngoài khơi biển Nhật Bản

Theo phóng viên TTXVN tại Tokyo, ngày 9/10, Lực lượng Bảo vệ Bờ biển (JCG) Nhật Bản thông báo 3 thuyền viên Việt Nam mất tích ngoài khơi bờ biển tỉnh Hokkaido, phía Bắc Nhật Bản.

Thứ bảy, 10/10/2015 - 12:20

Ứng dụng đọc báo "lên ngôi" trong kỷ nguyên số
Ứng dụng đọc báo "lên ngôi" trong kỷ nguyên số

Trên mặt trận tin tức trong cuộc cạnh tranh giành giật người dùng thiết bị di động, các ông lớn công nghệ Mỹ đang phát triển nhiều phương thức mới có khả năng truyền hỏa tốc tin tức đến tay độc giả.

Thứ bảy, 10/10/2015 - 12:00

NASA công bố kế hoạch “định cư” lâu dài trên Sao Hỏa
NASA công bố kế hoạch “định cư” lâu dài trên Sao Hỏa

(Dân trí) - Cơ quan hàng không vũ trụ NASA (Mỹ) vừa công bố bản kế hoạch định cư chi tiết trên Sao Hỏa, nhằm đưa con người lên hành tinh Đỏ sinh sống và làm việc, hoàn toàn độc lập với Trái Đất trong 25 năm tới.

Thứ bảy, 10/10/2015 - 10:35

Mỹ: Thêm 2 vụ xả súng tại trường đại học, 2 người chết
Mỹ: Thêm 2 vụ xả súng tại trường đại học, 2 người chết

(Dân trí) - Chỉ trong vòng vài giờ trong sáng 9/10, hai vụ xả súng đã xảy ra tại hai trường đại học của bang Texas và Arizona, làm 2 người thiệt mạng và nhiều người khác bị thương

Thứ bảy, 10/10/2015 - 10:29

ĐÁNG QUAN TÂM
Syria: Ván cờ chưa có nước “chốt hạ”
Syria: Ván cờ chưa có nước “chốt hạ”

Nhiều nhà bình luận quốc tế cho rằng, với việc đưa lực lượng không quân can dự vào cuộc không kích tại Syria, Tổng thống Nga Putin đã đánh một canh bạc lớn...

Thứ bảy, 10/10/2015 - 10:00

Trung Quốc khánh thành 2 ngọn hải đăng phi pháp ở Trường Sa
Trung Quốc khánh thành 2 ngọn hải đăng phi pháp ở Trường Sa

(Dân trí) - Báo chí Trung Quốc đưa tin, Bộ Giao thông nước này đã hoành thành việc xây dựng 2 ngọn hải đăng phi pháp tại quần đảo Trường Sa, thuộc chủ quyền của Việt Nam, để đưa vào sử dụng.

Thứ bảy, 10/10/2015 - 09:03

Máy bay Nga ngoài tầm với IS, Nga chuẩn bị đường lùi
Máy bay Nga ngoài tầm với IS, Nga chuẩn bị đường lùi

Máy bay Nga nằm ngoài tầm với của vũ khí phòng không mà IS đang sở hữu, còn trên mặt đất IS vẫn tung hoành bất chấp Nga không kích.

Thứ bảy, 10/10/2015 - 09:00

Nga-Mỹ vừa bắn vừa đấu khẩu
Nga-Mỹ vừa bắn vừa đấu khẩu

Sự kiện pháo hạm Nga từ biển Caspian bắn tên lửa hành trình sang Syria cách xa 1.500 km đã trở thành đầu đề bình luận của báo chí quốc tế.

Thứ bảy, 10/10/2015 - 08:00

Nga tiêu diệt 2 chỉ huy IS cùng 300 phiến quân
Nga tiêu diệt 2 chỉ huy IS cùng 300 phiến quân

(Dân trí) - Không quân Nga hôm qua đã tiến hành 67 cuộc xuất kích, tấn công 60 mục tiêu riêng rẽ của khủng bố ở phía bắc Syria. Hai chỉ huy cấp cao của nhóm Nhà nước Hồi giáo IS và 300 phiến quân đã bị tiêu diệt trong các cuộc không kích.

Thứ bảy, 10/10/2015 - 07:52

Khám phá sức mạnh Hạm đội Caspi của Nga
Khám phá sức mạnh Hạm đội Caspi của Nga

(Dân trí) - Hạm đội Caspi là một bộ phận của lực lượng Hải quân Nga, đồn trú tại thành phố Cảng Astrakhan và hoạt động tại vùng biển Caspi. Được thành lập từ năm 1722, Hạm đội Caspi là đội tàu hình thành lâu đời nhất của Hải quân Nga.

Thứ bảy, 10/10/2015 - 06:56

Đô đốc Mỹ xác nhận phương án tuần tra khắp châu Á-Thái Bình Dương
Đô đốc Mỹ xác nhận phương án tuần tra khắp châu Á-Thái Bình Dương

Theo Reuters, ngày 9/10, Tư lệnh Bộ Chỉ huy Thái Bình Dương của Mỹ (PACOM), Đô đốc Harry Harris tuyên bố Mỹ cần phải tiến hành các chuyến tuần tra để đảm bảo quyền tự do đi lại trên khắp khu vực châu Á-Thái Bình Dương.

Thứ bảy, 10/10/2015 - 06:30

Anh phát động chiến dịch bỏ phiếu ủng hộ việc rời khỏi EU
Anh phát động chiến dịch bỏ phiếu ủng hộ việc rời khỏi EU

Chiến dịch vận động bỏ phiếu ủng hộ việc Anh tách khỏi Liên minh châu ÂU (EU) mang tên "Vote Leave" đã được phát động ngày 8-10.

Thứ bảy, 10/10/2015 - 06:00

Siêu tên lửa Nga dùng đánh IS khiến thế giới choáng váng
Siêu tên lửa Nga dùng đánh IS khiến thế giới choáng váng

Thế giới hầu như không biết nhiều về thứ vũ khí mới nhất của ông Putin cho tới khi nó bắt đầu được dùng trong cuộc tấn công IS ở Syria.

Thứ bảy, 10/10/2015 - 04:00

Đội tàu chiến bí mật của Nga làm IS khiếp đảm
Đội tàu chiến bí mật của Nga làm IS khiếp đảm

Hàng loạt tên lửa hành trình bất ngờ dội vào các mục tiêu IS tại Syria được phóng từ một nơi không ngờ tới: Biển Caspian - nơi Hải quân Nga duy trì hoạt động với một lực lượng nhỏ, nhưng khá hiện đại.

Thứ bảy, 10/10/2015 - 02:00

Đồ họa mục tiêu của IS bị Nga phá hủy tại Syria
Đồ họa mục tiêu của IS bị Nga phá hủy tại Syria

Nga bắt đầu chiến dịch không kích tại Syria từ ngày 30/9 /2015 theo đề nghị từ Tổng thống Syria Bashar al-Assad. Trong hơn 1 tuần qua, chiến dịch Nga không kích IS ở Syria đã phá hủy một loạt cơ sở hạ tầng, vũ khí, phương tiện chiến tranh, gây tâm lý hoang mang cho các chiến binh IS.

Thứ bảy, 10/10/2015 - 01:00

Tanzania bắt “nữ vương ngà voi” Trung Quốc
Tanzania bắt “nữ vương ngà voi” Trung Quốc

Sau nhiều năm nổi tiếng là trùm buôn lậu ngà voi khắp châu Phi, được tán tụng là “Nữ vương ngà voi”, một nữ doanh nhân Trung Quốc của hội tam hoàng nhánh châu Phi bị chính quyền Tanzania bắt giữ và ra hầu tòa.

Thứ bảy, 10/10/2015 - 12:30