Greenland cảnh báo lằn ranh đỏ khi Mỹ lên dây cót sáp nhập

Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen cảnh báo các giá trị dân chủ và toàn vẹn lãnh thổ sẽ là kim chỉ nam cho các cuộc đàm phán giữa Greenland và Mỹ về bất kỳ thỏa thuận nào trong tương lai liên quan đến hòn đảo Bắc Cực này.

“Chúng tôi có một số lằn ranh đỏ không thể vượt qua, nhưng từ góc nhìn của Greenland, chúng tôi sẽ cố gắng đạt được một thỏa thuận nào đó. Chúng tôi đã làm việc với Mỹ trong nhiều năm qua”, ông Nielsen phát biểu bên cạnh Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen tại Paris hôm 28/1.

Căng thẳng giữa châu Âu và Mỹ đã hạ nhiệt sau khi Tổng thống Donald Trump dường như nhượng bộ về khả năng sử dụng vũ lực để sáp nhập Greenland, vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch. 

“Đan Mạch là một quốc gia có chủ quyền và một trong những nguyên tắc và giá trị dân chủ cơ bản nhất là phải tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ. Và bên cạnh đó, đừng đe dọa đồng minh”, Thủ tướng Frederiksen phát biểu trong một hội nghị tại Viện Sciences Po ở Paris.

Ông Nielsen tiết lộ áp lực lớn khi các cuộc đàm phán với Mỹ diễn ra.

“Chúng tôi đang chịu áp lực, áp lực nghiêm trọng… với tư cách là các nhà lãnh đạo Greenland, chúng tôi phải đối mặt với những người đang sợ hãi và lo lắng”, ông nói.

“Hãy tưởng tượng bạn đang sống trong hòa bình, bạn là một đối tác trung thành, trung thành với liên minh… và sau đó một số đối tác của bạn nói về việc chiếm đoạt, mua sắm, và không loại trừ việc sử dụng vũ khí”, Thủ hiến Greenland nói thêm.

Thủ tướng Đan Mạch cũng cảnh báo châu Âu cần nhìn xa hơn Greenland và xem xét bức tranh lớn hơn về mối quan hệ đang thay đổi của Washington với lục địa này.

Bộ Ngoại giao Đan Mạch cho biết, các cuộc đàm phán giữa Mỹ, Greenland và Đan Mạch đã bắt đầu vào ngày 28/1, khi ba bên tìm cách giải quyết cuộc khủng hoảng ngoại giao liên quan đến những lời đe dọa của Tổng thống Donald Trump đối với vùng lãnh thổ Bắc Cực.

Theo Bộ Ngoại giao Đan Mạch, các quan chức cấp cao của Đan Mạch, Greenland và Hoa Kỳ đã gặp nhau để "thảo luận về cách thức có thể giải quyết những lo ngại của Mỹ về an ninh ở Bắc Cực trong khi vẫn tôn trọng các lằn ranh đỏ của Đan Mạch”.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 28/1 cho biết Washington hiện đã thiết lập một quy trình liên quan đến Greenland và sẽ có các cuộc họp với các quan chức từ Greenland và Đan Mạch về vấn đề này.

Tổng thống Trump nhiều lần tuyên bố việc kiểm soát Greenland, vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch, là "điều tuyệt đối cần thiết" đối với an ninh quốc gia của Mỹ. Tổng thống Trump cho rằng hòn đảo này bị "bao vây" bởi hạm đội Nga và Trung Quốc, và theo quan điểm của ông, Đan Mạch "không có khả năng" bảo vệ đầy đủ Greenland.

Ban đầu, ông Trump không loại trừ việc sử dụng lực lượng quân sự để giành quyền kiểm soát hòn đảo.

Giữa lúc căng thẳng leo thang, các đồng minh NATO của Đan Mạch đã triển khai lực lượng quân sự đến Greenland. Sau đó, Tổng thống Trump đã tuyên bố áp thuế đối với các quốc gia ủng hộ Đan Mạch.

Tình hình sau đó đã hạ nhiệt hơn, Ngày 21/1, sau cuộc gặp với Tổng thư ký NATO Mark Rutte tại Davos, Tổng thống Trump tuyên bố thành lập một khuôn khổ cho thỏa thuận tương lai về Greenland. Truyền thông đưa tin thỏa thuận khung này bao gồm nguyên tắc tôn trọng chủ quyền của Đan Mạch đối với hòn đảo, và thỏa thuận quốc phòng Đan Mạch - Mỹ năm 1951 sẽ được cập nhật.

Thỏa thuận này được cho là sẽ cấp cho Mỹ “các căn cứ có chủ quyền” trên đảo và quyền khai thác khoáng sản đất hiếm một cách nhanh chóng. Tuy nhiên, nội dung cuối cùng của thỏa thuận vẫn chưa được công bố và các bên vẫn tiếp tục thảo luận.