Chuyên gia nhận định những bước đi tiếp theo của Trung Quốc trên Biển Đông

Dân trí Các chuyên gia quốc tế đã đưa ra nhận định về những bước đi tiếp theo của Trung Quốc trên Biển Đông sau nhiều năm theo đuổi yêu sách chủ quyền phi lý tại khu vực này.
>>Trung Quốc tính xây dựng hệ thống định vị tại Biển Đông
>>Mỹ kiềm tỏa chiến thuật “vùng xám” của Trung Quốc trên Biển Đông
>>Tình báo Mỹ: Trung Quốc tiếp tục quân sự hóa Biển Đông

Chuyên gia nhận định những bước đi tiếp theo của Trung Quốc trên Biển Đông - 1

Ảnh vệ tinh chụp ngày 10/11/2016 cho thấy các tổ hợp được cho là vũ khí do Trung Quốc triển khai trái phép trên đá Chữ Thập tại quần đảo Trường Sa của Việt Nam. (Ảnh: CSIS/AMTI)

Sự bành trướng đáng kinh ngạc của Trung Quốc tại khu vực Biển Đông rộng gần 3,5 triệu km2 và ngay sau đó là các động thái quân sự hóa trái phép trong vài năm qua đã tạo nên một môi trường an ninh phức tạp. Giai đoạn khởi đầu của sự phức tạp đó được định hình dựa trên sự mở rộng và mối quan tâm địa chính trị, đặc biệt trong nhiệm kỳ thứ hai của cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama.

Theo Scott N. Romaniuk, nhà nghiên cứu về an ninh toàn cầu và vai trò quân sự của Trung Quốc tại Viện Trung Quốc thuộc đại học Alberta, và Tobias Burgers, nghiên cứu sinh tại Viện Otto-Suhr ở Berlin (Đức), mặc dù có quan điểm cho rằng căng thẳng trong khu vực sẽ không tăng nhiệt vì Trung Quốc đã dừng các hành động mở rộng lãnh thổ trái phép về phía nam, song môi trường an ninh phức tạp trong khu vực có thể sẽ bước vào giai đoạn căng thẳng dâng cao và phức tạp mới trong năm 2019.

Các nhà nghiên cứu cho rằng giai đoạn mới có thể sẽ diễn ra khi Trung Quốc đẩy mạnh củng cố những gì mà nước này đã ngang nhiên giành được trên Biển Đông thông qua một loạt biện pháp, bao gồm việc sử dụng sức mạnh quân sự và chính trị, những lời đe dọa cứng rắn từ các cuộc tuần tra quân sự và bước nhảy vọt trong việc triển khai các máy bay trinh sát, các tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường và hàng loạt khí tài quân sự.

Mặc dù Trung Quốc đang ở trong giai đoạn “im hơi lặng tiếng” khi tạm dừng chiếm thêm các thực thể trên Biển Đông, song cách hành xử của Bắc Kinh vẫn không che giấu được mục tiêu hòng đạt được sự bá quyền trong khu vực.

Theo hai nhà nghiên cứu, Trung Quốc hiện vẫn chưa đạt được mức độ kiểm soát như nước này mong muốn đối với tuyến hàng hải quan trọng chiến lược trên Biển Đông. Trong bối cảnh các quốc gia và vùng lãnh thổ khác cũng tuyên bố chủ quyền đối với các thực thể trên Biển Đông, yêu sách do Trung Quốc đưa ra phải đối mặt với nhiều sức ép. Ngay cả những thực thể mà Bắc Kinh đã kiểm soát cũng vẫn bị đe dọa.

Việc Trung Quốc lớn tiếng chỉ trích những hành động mà nước này cho là khiêu khích của Mỹ trên Biển Đông là dấu hiệu mạnh mẽ cho thấy các thực thể do Trung Quốc ngang nhiên chiếm đóng trên Biển Đông và các lợi ích của Bắc Kinh tại khu vực này vẫn bị đe dọa. Hai chuyên gia dự đoán, nếu các mối đe dọa bên ngoài vẫn còn hiện hữu, Trung Quốc có thể sẽ còn tiếp tục tiến hành các hoạt động lấn chiếm và bồi đắp trên Biển Đông.

Hai nhà nghiên cứu Romaniuk và Burgers nhận định sau chiến dịch xây đảo ban đầu kéo dài gần 10 năm, giai đoạn tiếp theo trong kế hoạch bành trướng của Trung Quốc trên Biển Đông là củng cố và tăng cường năng lực quân sự tại những thực thể mà Bắc Kinh đã ngang nhiên chiếm được như đóng quân trên nhiều đảo nhỏ từng không có người ở, bao gồm bãi cạn Scarborough chiến lược - nơi nằm cách đảo chính Luzon của Philippines chỉ 225km.

Việc thiết lập các căn cứ quân sự đã góp phần hình thành “tam giác chiến lược” của Trung Quốc.  Mặc dù Bắc Kinh đã thực hiện hàng loạt động thái phi pháp như xây dựng các căn cứ không quân, triển khai các hệ thống trinh sát và hệ thống vận chuyển vũ khí, song tác động của những nỗ lực mang tính hệ thống này chưa đủ để tạo ra sự thay đổi đáng kể trên Biển Đông.

Chuyên gia nhận định những bước đi tiếp theo của Trung Quốc trên Biển Đông - 2

Máy bay trinh sát Mỹ phát hiện các tháp radar, nhà chứa máy bay và các tòa nhà cao 5 tầng xuất hiện trên đá Chữ Thập tại Biển Đông (Ảnh: New York Times)

Trong những năm gần đây, Trung Quốc đã mở rộng các bãi đá ngầm và san hô hiện có lên tới hàng nghìn hecta, tuy vậy hiện diện quân sự và khả năng sẵn sàng tác chiến của Trung Quốc vẫn chưa đủ để nước này có thể giành quyền kiểm soát đối với toàn bộ Biển Đông. Quá trình này sẽ kéo dài hơn so với dự tính.

Hai chuyên gia dự đoán sự kết hợp của 3 yếu tố có khả năng làm gia tăng hoạt động quân sự hóa trên Biển Đông trong thời gian tới: Thứ nhất là việc Trung Quốc trước đây mở rộng và ngày nay củng cố các thực thể trên Biển Đông, bất chấp xung đột với tuyên bố chủ quyền của các nước khác. Thứ hai là việc Mỹ tuyên bố duy trì nguyên tắc tự do hàng hải và tuân thủ luật pháp quốc tế trên Biển Đông. Thứ ba là việc Bắc Kinh “nuốt lời” khi từng hứa không tiếp tục phát triển các thực thể trên Biển Đông.

Trung Quốc lâu nay vẫn lấy cớ thực hiện các chiến dịch dân sự và cứu hộ để biện minh cho hoạt động xây dựng các cơ sở quân sự cũng như triển khai vũ khí trên Biển Đông, bao gồm các máy bay chiến đấu hiện đại, các tên lửa đất đối không, tên lửa đạn đạo chống hạm, công nghệ gây nhiễu. Trong khi đó, Chủ tịch Tập Cận Bình trước đây từng đảm bảo rằng Trung Quốc sẽ không quân sự hóa các thực thể tại vùng biển này.

Bắc Kinh từng đánh tín hiệu rằng các sứ mệnh gìn giữ hòa bình trong tương lai của Liên Hợp Quốc với sự tham gia của quân đội Trung Quốc sẽ cần tới các căn cứ quân sự trên Biển Đông. Tuy nhiên, đây thực chất là chìa khóa để Trung Quốc tăng cường năng lực chống tiếp cận/chống xâm nhập.

Theo dự đoán của các chuyên gia, trong bối cảnh không đủ khả năng theo kịp Mỹ về tất cả khía cạnh trong năng lực quân sự, ít nhất về mặt chất lượng, Trung Quốc có thể nhận ra rằng việc mở rộng hiện diện quân sự ra ngoài lãnh thổ là điều cần thiết để phô diễn sức mạnh. Đầu tư quân sự của Trung Quốc tiếp tục tăng và nước này chỉ có một “mặt trận” duy nhất để tập trung lực lượng, đó là Biển Đông.

Các chuyên gia nhận định những vụ việc như bắt giữ giám đốc tài chính Huawei, tập đoàn viễn thông khổng lồ của Trung Quốc, hay cuộc chiến thương mại dai dẳng với Mỹ có thể thu hút sự chú ý của dư luận, từ đó tạo ra “vỏ bọc” hữu ích để Bắc Kinh triển khai hoạt động trên Biển Đông. Những vấn đề gây xao lãng có thể trao cho Trung Quốc khoảng thời gian quý báu để nước này thiết lập ảnh hưởng quân sự mạnh mẽ hơn tại các thực thể sẵn có trên Biển Đông, thay vì tìm cách tăng cường các dự án lấn chiếm thêm.

Ngoài ra, Trung Quốc cũng có thể tính đến những biện pháp khác để khẳng định yêu sách phi lý ở phía nam, bao gồm thắt chặt quan hệ với các nước trong khu vực.

Brunei đã tăng cường liên kết kinh tế với Trung Quốc thông qua các thỏa thuận tài chính và thương mại. Nhờ vậy, Trung Quốc không chỉ bảo đảm được các lợi ích của mình, mà còn có thêm một đồng minh mà Bắc Kinh đang rất cần trong vấn đề Biển Đông. Đồng minh này có thể giữ im lặng hoặc xoay chiều theo lợi ích chiến lược của Trung Quốc.

Ngoài Brunei, Philippines cũng tăng cường quan hệ với Trung Quốc sau khi bị lôi cuốn bởi những lời hứa hẹn về lợi ích của Vành đai và Con đường. Chiến lược này của Trung Quốc không chỉ là công cụ chính trị mà còn là sáng kiến kinh tế phục vụ cho lợi ích của Bắc Kinh.

Thành Đạt

Theo Diplomat

MỚI NHẤT
"Pháo đài bay" B-52 của Mỹ diễn tập trên biển Hoa Đông
"Pháo đài bay" B-52 của Mỹ diễn tập trên biển Hoa Đông

(Dân trí) - Hai máy bay ném bom B-52H Stratofortress của Không quân Mỹ gần đây đã bay lượn ở khu vực biển Hoa Đông để thực hiện sứ mệnh huấn luyện cùng với Hải quân Mỹ và Lực lượng phòng không Nhật Bản.

Thứ năm, 28/03/2019 - 08:49

Thủ tướng Anh sẵn sàng từ chức để Brexit được thông qua
Thủ tướng Anh sẵn sàng từ chức để Brexit được thông qua

(Dân trí) - Thủ tướng Anh Theresa May sẵn sàng từ chức để thỏa thuận Anh rời liên minh EU (Brexit) được thông qua. Tuy nhiên, đề nghị này cũng không thể làm lay chuyển những người phản đối bà tại quốc hội và khiến chính trường Anh rơi vào tình trạng bế tắc chưa từng có.

Thứ năm, 28/03/2019 - 08:10

Tổng thống Trump: Google cam kết không hợp tác với quân đội Trung Quốc
Tổng thống Trump: Google cam kết không hợp tác với quân đội Trung Quốc

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump đã có cuộc gặp với lãnh đạo cấp cao của Google và thảo luận về nghi vấn hợp tác giữa hãng công nghệ khổng lồ này với quân đội Trung Quốc.

Thứ năm, 28/03/2019 - 08:08

Lãnh đạo Đài Loan nói về kế hoạch mua vũ khí của Mỹ
Lãnh đạo Đài Loan nói về kế hoạch mua vũ khí của Mỹ

(Dân trí) - Lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn cho biết Mỹ phản ứng tích cực với đề nghị mua vũ khí từ phía hòn đảo để nâng cao khả năng phòng thủ, trong bối cảnh áp lực từ Trung Quốc ngày càng gia tăng.

Thứ năm, 28/03/2019 - 07:51

Ngoại trưởng Mỹ tuyên bố trừng phạt Triều Tiên tới khi phi hạt nhân hóa
Ngoại trưởng Mỹ tuyên bố trừng phạt Triều Tiên tới khi phi hạt nhân hóa

(Dân trí) - Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo tuyên bố Washington sẽ tiếp tục áp đặt các lệnh trừng phạt với Triều Tiên cho tới khi Bình Nhưỡng phi hạt nhân hóa hoàn toàn.

Thứ năm, 28/03/2019 - 07:14

Ông Trump cảnh báo Nga rút khỏi Venezuela, tuyên bố để ngỏ mọi phương án
Ông Trump cảnh báo Nga rút khỏi Venezuela, tuyên bố để ngỏ mọi phương án

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 27/3 kêu gọi Nga rút khỏi Venezuela và tuyên bố để ngỏ mọi phương án để điều đó xảy ra. Moscow đã lên tiếng bác bỏ đề nghị này.

Thứ năm, 28/03/2019 - 07:01

Cao nguyên Golan: Ông Trump đi bước sai lầm lớn với Israel, Mỹ
Cao nguyên Golan: Ông Trump đi bước sai lầm lớn với Israel, Mỹ

Quyết định của ông Trump công nhận Cao nguyên Golan thuộc chủ quyền Israel không chỉ đem lại rủi ro về an ninh cho nhà nước Do Thái mà còn hủy hoại quyền lợi của Mỹ ở Trung Đông.

Thứ tư, 27/03/2019 - 10:08

Nghi phạm cầm đầu vụ tấn công đại sứ quán Triều Tiên tại Tây Ban Nha
Nghi phạm cầm đầu vụ tấn công đại sứ quán Triều Tiên tại Tây Ban Nha

(Dân trí) - Người đàn ông bị Tây Ban Nha cáo buộc “đạo diễn” vụ đột nhập liều lĩnh vào đại sứ quán Triều Tiên ở Madrid là nhà hoạt động nhân quyền sống ở Mỹ và từng bị Trung Quốc bắt giữ khi giúp đỡ một nhóm người đào tẩu Triều Tiên.

Thứ tư, 27/03/2019 - 10:01

"Chúng tôi mong đợi đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng dự thượng đỉnh APEC"
"Chúng tôi mong đợi đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng dự thượng đỉnh APEC"

(Dân trí) - Đại sứ Chile tại Việt Nam Jaime Chomali Garib cho biết Chile mong đợi đón tiếp Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng tới tham dự thượng đỉnh APEC tại Chile vào tháng 11 năm nay.

Thứ tư, 27/03/2019 - 09:15

Triều Tiên chỉ trích kế hoạch chiến tranh của Mỹ
Triều Tiên chỉ trích kế hoạch chiến tranh của Mỹ

(Dân trí) - Truyền thông nhà nước Triều Tiên đã lên tiếng chỉ trích Mỹ về kế hoạch chuẩn bị cho cuộc chiến sinh hóa nhằm vào Bình Nhưỡng.

Thứ tư, 27/03/2019 - 08:37

Cựu cộng sự của ông Trump bị tố “rửa tiền thông qua công ty Trump”
Cựu cộng sự của ông Trump bị tố “rửa tiền thông qua công ty Trump”

Doanh nhân Felix Sater, người từng là đối tác làm ăn của Tổng thống Mỹ Donald Trump, bị cáo buộc rửa hàng tỉ USD tiền ăn cắp thông qua dự án Trump Tower Moscow.

Thứ tư, 27/03/2019 - 05:10

Syria yêu cầu Hội đồng Bảo an họp khẩn vụ Cao nguyên Golan
Syria yêu cầu Hội đồng Bảo an họp khẩn vụ Cao nguyên Golan

Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) dự kiến sẽ triệu tập một cuộc họp vào ngày 27-3 (giờ Mỹ) để bàn về tương lai của các lực lượng gìn giữ hòa bình LHQ ở Cao nguyên Golan.

Thứ tư, 27/03/2019 - 05:04

ĐÁNG QUAN TÂM
Ấn Độ tuyên bố trở thành cường quốc vũ trụ
Ấn Độ tuyên bố trở thành cường quốc vũ trụ

(Dân trí) - Thủ tướng Narenda Modi hôm nay tuyên bố Ấn Độ đã trở thành cường quốc vũ trụ vì nước này có thể bắn hạ thành công vệ tinh ở quỹ đạo thấp.

Thứ tư, 27/03/2019 - 04:23

Ông Kim Jong-un tái xuất sau cuộc bầu cử quốc hội nhiều bất ngờ
Ông Kim Jong-un tái xuất sau cuộc bầu cử quốc hội nhiều bất ngờ

(Dân trí) - Xuất hiện lần đầu tiên trước công chúng sau cuộc bầu cử quốc hội hồi đầu tháng này, Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong-un đã tham gia một cuộc họp với các sĩ quan quân đội tại thủ đô Bình Nhưỡng.

Thứ tư, 27/03/2019 - 03:53

Australia: Kỹ sư đòi bồi thường 1,2 triệu USD vì bị sếp “xì hơi” vào người
Australia: Kỹ sư đòi bồi thường 1,2 triệu USD vì bị sếp “xì hơi” vào người

(Dân trí) - Một kỹ sư người Australia đã đâm đơn kiện công ty cũ của mình với cáo buộc rằng một người sếp cũ đã có hành động nhấc mông và “xì hơi” về phía ông 5-6 lần/ngày khiến cho ông cảm thấy áp lực và căng thẳng.

Thứ tư, 27/03/2019 - 03:10

Máy bay quân sự Nga phô diễn sức mạnh tại triển lãm hàng không
Máy bay quân sự Nga phô diễn sức mạnh tại triển lãm hàng không

(Dân trí) - Dàn máy bay quân sự của Nga và nhiều nước trên thế giới đã đổ về Malaysia để tham dự triển lãm hàng không - hàng hải lớn nhất Đông Nam Á tại Malaysia.

Thứ tư, 27/03/2019 - 03:02

Đằng sau động thái vừa tiến đã lùi của Mỹ, Triều Tiên
Đằng sau động thái vừa tiến đã lùi của Mỹ, Triều Tiên

Mỹ tuyên bố trừng phạt Triều Tiên rồi rút lại. Triều Tiên rút rồi lại đưa các quan chức đến văn phòng liên lạc chung liên Triều.

Thứ tư, 27/03/2019 - 02:42

Đảng thân Thaksin tuyên bố lập liên minh tranh quyền lập chính phủ mới ở Thái Lan
Đảng thân Thaksin tuyên bố lập liên minh tranh quyền lập chính phủ mới ở Thái Lan

(Dân trí) - Đảng Pheu Thai thân cựu Thủ tướng Thaksin Shinawatra hôm nay 27/3 tuyên bố giành đa số ghế trong Hạ viện Thái Lan và thành lập liên minh gồm 7 đảng nhằm tranh quyền lập chính phủ nhiệm kỳ tiếp theo.

Thứ tư, 27/03/2019 - 02:29

Chỉ mua 1 dãy số trong 30 năm, người đàn ông Australia trúng liền 2 giải độc đắc
Chỉ mua 1 dãy số trong 30 năm, người đàn ông Australia trúng liền 2 giải độc đắc

(Dân trí) - Một người đàn ông Australia đã liền một lúc trúng 2 giải xổ số độc đắc vì mua 2 tờ vé giống y hệt nhau với dãy số mà anh đã đánh trong suốt 30 năm qua.

Thứ tư, 27/03/2019 - 12:28

Nền tảng quan trọng trong tiến trình phát triển quan hệ Việt Nam-Hoa Kỳ
Nền tảng quan trọng trong tiến trình phát triển quan hệ Việt Nam-Hoa Kỳ

Sáng 26-3 theo giờ Washington, Hội thảo “Khắc phục hậu quả chiến tranh: Chặng đường hòa giải và hợp tác tương lai giữa Việt Nam và Hoa Kỳ” đã khai mạc tại thủ đô Washington DC, Hoa Kỳ.

Thứ tư, 27/03/2019 - 12:03

Vì sao Nga triển khai S-400 lên vùng Bắc cực hoang vắng?
Vì sao Nga triển khai S-400 lên vùng Bắc cực hoang vắng?

Vì sao Nga triển khai các hệ thống vũ khí hiện đại như hệ thống phòng không tầm xa S-400, hệ thống phòng không tầm gần Tor-M2DT và các tên lửa chống hạm Bastion lên vùng Bắc cực? Lý do là bởi họ coi đây là nguồn tăng trưởng kinh tế quan trọng trong tương lai, trong lúc một số cường quốc khác cũng đã bắt đầu nhòm ngó vùng cực bắc trái đất.

Thứ tư, 27/03/2019 - 11:54

Venezuela trưng bằng chứng lưới điện quốc gia bị phá hoại
Venezuela trưng bằng chứng lưới điện quốc gia bị phá hoại

(Dân trí) - Giới chức Venezuela đã đưa ra các hình ảnh, video chứng minh lưới điện quốc gia đã bị tấn công chủ ý khiến Venezuela rơi vào tình trạng mất điện diện rộng liên tục trong thời gian dài gần đây.

Thứ tư, 27/03/2019 - 11:24

Tình báo Ukraine nghi Nga dự định đưa vũ khí hạt nhân tới Crimea
Tình báo Ukraine nghi Nga dự định đưa vũ khí hạt nhân tới Crimea

(Dân trí) - Tình báo Ukraine cho biết Nga đã lên kế hoạch triển khai vũ khí hạt nhân tới bán đảo Crimea và sẵn sàng đưa vào hoạt động.

Thứ tư, 27/03/2019 - 10:36

Robot chiến đấu - sát thủ máu lạnh trên chiến trường
Robot chiến đấu - sát thủ máu lạnh trên chiến trường

Robot chiến đấu được coi là cuộc cách mạng công nghệ thứ ba, sau thuốc súng và vũ khí hạt nhân.

Thứ tư, 27/03/2019 - 10:24