Bùi Việt Hoa - Người viết sử thi Việt trên đất Phần Lan

Mới đây, trong chuyến thăm Việt Nam, ông Mauri Raveala - Chủ tịch Hội Hữu nghị Phần Lan - Việt Nam đã nhắc đến một người phụ nữ Việt có công dịch cuốn sử thi Kalevala nổi tiếng của Phần Lan - TS. Bùi Việt Hoa.

Bùi Việt Hoa - Người viết sử thi Việt trên đất Phần Lan - 1

Những tác phẩm là nhịp cầu văn hóa kết nối Việt Nam và Phần Lan.

Là một dịch giả, nhà ngôn ngữ học, trong suốt 20 năm qua, TS. Bùi Việt Hoa vẫn miệt mài với công việc truyền bá, giao lưu văn hóa và thúc đẩy tình hữu nghị giữa Việt Nam và Phần Lan...

Từ tình yêu với ngôn ngữ

TS. Bùi Việt Hoa theo học ngành Văn học Hungary tại Đại học Tổng hợp Budapest vào những năm 1980 và ngôn ngữ Phần Lan cũng được bà chọn làm ngành thứ hai trong thời gian này. Vào dịp kỷ niệm 150 năm Kalevala ra đời, sử thi Phần Lan đã được giới thiệu cho độc giả dưới rất nhiều hình thức tại Hungary. Điều này khiến bà tò mò và quyết định tìm cơ hội sang Phần Lan để tìm hiểu kỹ hơn về đất nước mà bà dành rất nhiều sự cảm mến.

Năm 1986, bà được nhận học bổng sang Phần Lan tham dự khóa học về Ngôn ngữ, văn hóa và văn học Phần Lan tại Đại học Tổng hợp Helsinki. Cuối khóa học, bà đã được khuyến khích dịch sử thi Kalevala ra tiếng Việt.

Là người am hiểu sâu sắc về văn hóa, văn học của Phần Lan, chính tình yêu với ngôn ngữ của đất nước này là động lực thúc đẩy Bùi Việt Hoa hoàn thành tác phẩm dịch Kalevala - bộ sử thi được đánh giá đã nâng tầm văn học Phần Lan và góp phần phát triển ngôn ngữ Phần Lan. Với việc chuyển ngữ thành công cuốn sử thi Phần Lan bằng tiếng Việt, bà được nhận giải thưởng của Hội Nhà văn Việt Nam cho sách dịch hay nhất trong năm 1995 và giải thưởng của Hội Kalevala tại Phần Lan. Nhưng năm sau đó, bà còn cho ra mắt cuốn Cối xay thần Xampo - phiên bản Kalevala bằng văn xuôi dành cho thiếu nhi.

Năm 2002, Bùi Việt Hoa bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ ngữ văn tại Đại học Tổng hợp Budapest với đề tài Sử thi Mường Đẻ đất đẻ nước và Kalevala. Luận án đã so sánh sự tương đồng và khác biệt nổi bật giữa nguồn tư liệu văn học dân gian của hai nước. Đặc biệt, trong thời gian dịch Kalevala sang tiếng Việt, bà đã nhiều lần được sang thăm các làng thơ Viena - nơi phần lớn nguồn tư liệu làm nên sử thi Phần Lan được sưu tập.

Bùi Việt Hoa - Người viết sử thi Việt trên đất Phần Lan - 2

TS. Bùi Việt Hoa.

... đến sứ mệnh làm nhịp cầu văn hóa

Không chỉ dừng lại ở công việc dịch thuật, từ những năm 1990, Bùi Việt Hoa đã cùng một số trí thức Việt Nam thành lập Nhóm những người bạn Kalevala. Một trong những mục tiêu của Nhóm là sáng tạo ra một sử thi Việt Nam dựa trên hình mẫu của Kalevala. Để thực hiện được mục tiêu này, Nhóm đã hợp tác với Quỹ Juminkeko tại Phần Lan và dự án sử thi Con cháu Mon Mân ra đời vào năm 2002 với sự tài trợ kinh phí của Bộ Ngoại giao Phần Lan và sự hỗ trợ của Viện Văn học Việt Nam.

Dự án sử thi được đánh giá là hoàn toàn có khả năng thực hiện vì Việt Nam có nền văn học dân gian giàu có còn hiện hữu cho đến ngày nay. Phần Lan là địa điểm được chọn làm nơi thực hiện các phần việc chính của dự án. Ở đây có Viện lưu trữ văn học dân gian lớn nhất trên thế giới, cũng như Viện nghiên cứu và so sánh sử thi thế giới là Viện Kalevala. Bên cạnh đó thành viên của dự án đã có các chuyến sưu tầm văn học dân gian ở Việt Nam và việc minh họa sử thi được thực hiện tại Việt Nam.

Lấy cảm hứng từ Kalevala của tác giả Elias Lonnrot, sử thi Con cháu Mon Mân được biên soạn dựa trên các sử thi cũng như nhiều nguồn văn học dân gian của các dân tộc sống trên đất Việt Nam. Công trình kéo dài từ năm 2002-2008 kể về sự ra đời của con người cùng thế giới và phần anh hùng ca ca ngợi những con người sáng lập và xây dựng đất nước, đánh đuổi kẻ thù xâm lăng… Đáng chú ý, tác phẩm được thực hiện theo phương pháp người sưu tầm cũng là người kể chuyện, gắn kết các bài thơ và được dịch ra tiếng Anh đã góp phần quảng bá văn hóa Việt Nam và giúp văn học dân gian Việt Nam được thế giới biết đến nhiều hơn.

Khi viết Con cháu Mon Mân, TS. Bùi Việt Hoa cùng những người bạn của mình mong muốn các dân tộc trên đất nước Việt Nam đều tìm được ở trong đó những điều thân thuộc của riêng mình. Bên cạnh mục tiêu tập tuyển các giá trị văn học truyền miệng của các dân tộc, dự án muốn bảo tồn và đề cao vai trò và vị thế của các dân tộc thiểu số trong xã hội Việt Nam, cũng như đưa ra một cách tiếp cận mới cho ngành nghiên cứu sử thi ở Việt Nam.

Hiện tại, Bùi Việt Hoa là hội viên Hội Văn học Phần Lan, Hội Kalevala (Phần Lan) và Hội Nhà văn Việt Nam. Cùng với việc tham gia Dự án Nhịp cầu văn hóa của Quỹ Juminkeko, bà cũng là dịch giả của một số tác phẩm văn học dân gian Việt Nam, văn học Phần Lan và Hungary và tác giả của nhiều bài viết nhằm thúc đẩy giao lưu văn hóa giữa hai nước.

Đặc biệt, là thành viên của Hội Hữu nghị Phần Lan - Việt Nam, bà cùng các đồng nghiệp thường xuyên tổ chức các hoạt động gây quỹ ủng hộ Việt Nam, các buổi nói chuyện chuyên đề quảng bá văn hóa, đất nước, con người Việt Nam, tổ chức đón Tết Nguyên đán, Tết Trung thu cùng các gia đình bà con kiều bào Việt và tham vấn cho các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp Phần Lan mong muốn sang thăm, làm việc, tìm hiểu cơ hội hợp tác, làm ăn với các đối tác Việt Nam.

Theo Hà Anh

Thế giới & Việt Nam

MỚI NHẤT
Địa chỉ hỗ trợ tin cậy của người Việt tại Nhật Bản trong Covid-19
Địa chỉ hỗ trợ tin cậy của người Việt tại Nhật Bản trong Covid-19

Hội người Việt Nam tại Nhật Bản đã có những hoạt động thiết thực hỗ trợ cộng đồng người Việt Nam tại đây trong bối cảnh dịch Covid-19 tiếp tục lây lan.

Thứ ba, 28/04/2020 - 10:09

Những món quà nghĩa tình Kiên Giang gửi tới người Campuchia gốc Việt
Những món quà nghĩa tình Kiên Giang gửi tới người Campuchia gốc Việt

Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Preah Sihanouk đã trao 124 suất quà gồm gạo, khẩu trang và cồn sát khuẩn cho các hộ gia đình người Campuchia gốc Việt nghèo thuộc tỉnh Koh Kong.

Thứ hai, 27/04/2020 - 06:38

Những bao gạo mang nghĩa tình đồng bào
Những bao gạo mang nghĩa tình đồng bào

Tại Australia, một số bà con gặp khó khăn đã may mắn được cộng đồng giúp đỡ bằng việc cho ở nhờ hoặc cung cấp thực phẩm.

Thứ sáu, 24/04/2020 - 04:50

Doanh nghiệp Việt Nam giúp đồng bào tại Campuchia phòng chống Covid-19
Doanh nghiệp Việt Nam giúp đồng bào tại Campuchia phòng chống Covid-19

Chiều 19/4, nhóm doanh nghiệp nhỏ Việt Nam tại Campuchia đã tặng quà giúp các gia đình người Campuchia gốc Việt phòng chống Covid-19.

Thứ hai, 20/04/2020 - 06:17

Hàn Quốc trục xuất 6 người Việt vi phạm quy định cách ly Covid-19
Hàn Quốc trục xuất 6 người Việt vi phạm quy định cách ly Covid-19

(Dân trí) - Hàn Quốc đã ra lệnh trục xuất 7 người nước ngoài vi phạm quy định tự cách ly ngăn dịch Covid-19, trong đó có 6 người Việt.

Thứ hai, 20/04/2020 - 11:41

Tư vấn trực tuyến về dịch Covid-19 cho cộng đồng người Việt tại Nga
Tư vấn trực tuyến về dịch Covid-19 cho cộng đồng người Việt tại Nga

Hơn 38.000 lượt xem và hơn 300 lượt chia sẻ trong 3 giờ tư vấn trực tuyến về phòng, chống dịch Covid-19 cho cộng đồng người Việt tại Nga.

Thứ bảy, 18/04/2020 - 05:17

Bác sĩ gốc Việt tử vong vì Covid-19 tại Canada
Bác sĩ gốc Việt tử vong vì Covid-19 tại Canada

(Dân trí) - Một bác sĩ gốc Việt đã trở thành bác sĩ đầu tiên qua đời vì Covid-19 tại Quebec, Canada, giới chức nước này cho biết.

Thứ sáu, 17/04/2020 - 03:34

Báo Mỹ ca ngợi các tiệm làm móng của người Việt tặng đồ bảo hộ chống dịch
Báo Mỹ ca ngợi các tiệm làm móng của người Việt tặng đồ bảo hộ chống dịch

(Dân trí) - Truyền thông Mỹ gần đây đã đăng tải nhiều bài viết ca ngợi sự đóng góp của người Việt nhằm chống lại đại dịch Covid-19, trong đó có việc may khẩu trang, đồ bảo hộ để tặng cho các bệnh viện.

Thứ hai, 13/04/2020 - 11:18

Hàn Quốc trục xuất 3 sinh viên Việt trốn cách ly Covid-19
Hàn Quốc trục xuất 3 sinh viên Việt trốn cách ly Covid-19

(Dân trí) - Chính quyền Hàn Quốc thông báo sẽ trục xuất 3 sinh viên Việt khỏi nước này vì vi phạm quy định tự cách ly ngăn dịch Covid-19 lây lan.

Thứ năm, 09/04/2020 - 04:50

Phong trào may tặng khẩu trang phòng Covid-19 của người Việt tại Đức
Phong trào may tặng khẩu trang phòng Covid-19 của người Việt tại Đức

Phong trào may tặng khẩu trang phòng Covid-19 là hoạt động ý nghĩa và nhân văn đang được cộng đồng người Việt tại Đức thực hiện.

Thứ hai, 06/04/2020 - 02:57

Australia khuyên người nước ngoài về nước nếu không thể tự lo được trước Covid-19
Australia khuyên người nước ngoài về nước nếu không thể tự lo được trước Covid-19

Thủ tướng Australia đề nghị những người nước ngoài nếu không thể tự lo cho bản thân trong dịch Covid-19 nên về nước để nhận được sự chăm sóc cần thiết.

Thứ bảy, 04/04/2020 - 05:05

Cộng đồng người Việt Nam tại Lào chung tay chống dịch Covid-19
Cộng đồng người Việt Nam tại Lào chung tay chống dịch Covid-19

Cộng đồng người Việt tại Lào đã chấp hành nghiêm các qui định của chính quyền và ngành chức năng sở tại trong việc phòng chống Covid-19.

Thứ hai, 30/03/2020 - 08:02

ĐÁNG QUAN TÂM
Người Việt ở Mỹ may khẩu trang tặng các bệnh viện phòng chống Covid-19
Người Việt ở Mỹ may khẩu trang tặng các bệnh viện phòng chống Covid-19

Người Việt ở Mỹ tự làm khẩu trang vải để cung cấp cho các bệnh viện với tinh thần “bảo vệ cho các bác sỹ chính là bảo vệ cho chính mình".

Thứ ba, 24/03/2020 - 02:08

Covid-19: Nghĩa cử của người Việt ở Đức
Covid-19: Nghĩa cử của người Việt ở Đức

Nhiều kiều bào vẫn còn khẩu trang, thuốc tẩy trùng dự trữ, bán không hết trước đó, mang đến các bệnh viện để phòng chống dịch. Đây là những nghĩa cử đẹp, nâng cao hình ảnh cộng đồng người Việt tại Đức

Thứ ba, 24/03/2020 - 11:03

Người Việt tại Séc may khẩu trang phát tặng chống dịch Covid-19
Người Việt tại Séc may khẩu trang phát tặng chống dịch Covid-19

(Dân trí) - Người Việt tại thủ đô Praha, Cộng hòa Séc đã may hàng nghìn khẩu trang để phát tặng cho các bệnh viện, cơ quan và người dân địa phương nhằm chung tay góp phần chống lại đại dịch Covid-19.

Thứ hai, 23/03/2020 - 04:10

Mỹ ngừng cấp xét thị thực tại Việt Nam do dịch Covid-19
Mỹ ngừng cấp xét thị thực tại Việt Nam do dịch Covid-19

(Dân trí) - Đại sứ quán Mỹ tại Hà Nội và Lãnh sự quán Mỹ tại TP HCM sẽ ngừng phỏng vấn cấp xét thị thực từ ngày 19/3 trước tình hình dịch Covid-19 diễn biến phức tạp.

Thứ năm, 19/03/2020 - 08:15

Hai người Việt đầu tiên chết vì Covid-19 là người Mỹ gốc Việt
Hai người Việt đầu tiên chết vì Covid-19 là người Mỹ gốc Việt

Tiểu bang Washington vừa có 2 người Mỹ gốc Việt tử vong vì Covid-19. Đây có thể là những người gốc Việt đầu tiên tử vong do virus này trên thế giới.

Thứ năm, 19/03/2020 - 06:56

Báo Ukraine đưa tin về hành động cao đẹp của người Việt tại Odessa
Báo Ukraine đưa tin về hành động cao đẹp của người Việt tại Odessa

Nhiều báo đia phương của Ukraine đã đưa tin về hành động quyên góp ủng hộ những người bị nạn trong vụ hỏa hoạn ngày 4/12/2019, khiến 16 người thiệt mạng và 32 người bị thương.

Thứ sáu, 13/03/2020 - 04:57

Ngày 8/3 của chị em phụ nữ Việt tại Nga
Ngày 8/3 của chị em phụ nữ Việt tại Nga

(Dân trí) - Buổi gặp mặt nhân Ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3 luôn được anh chị em trong Câu lạc bộ Saliut tại Mátxcơva, Liên bang Nga tổ chức vui vẻ, ấm cúng.

Thứ năm, 12/03/2020 - 07:10

Hàn Quốc chữa trị tận tình cho công dân Việt Nam nhiễm virus corona
Hàn Quốc chữa trị tận tình cho công dân Việt Nam nhiễm virus corona

(Dân trí) - Đại sứ Hàn Quốc tại Việt Nam Park Noh-wan cho biết công dân Việt Nam tại Hàn Quốc bị nhiễm virus corona đã được Hàn Quốc chăm sóc tận tình và hỗ trợ chi phí khám chữa bệnh.

Thứ sáu, 06/03/2020 - 05:22

Đức phá đường dây nghi đưa 155 người Việt nhập cư bất hợp pháp
Đức phá đường dây nghi đưa 155 người Việt nhập cư bất hợp pháp

(Dân trí) - Đức huy động lực lượng 700 cảnh sát đột kích một đường dây nghi đưa hơn 150 người Việt Nam nhập cư bất hợp pháp vào quốc gia châu Âu.

Thứ tư, 04/03/2020 - 08:04

Tàu hàng va chạm tàu cá tại Nhật Bản, 5 thủy thủ người Việt mất tích
Tàu hàng va chạm tàu cá tại Nhật Bản, 5 thủy thủ người Việt mất tích

(Dân trí) - Một vụ va chạm xảy ra giữa tàu hàng mang cờ Belize và tàu cá tại vùng biển Nhật Bản, khiến 13 thủy thủ mất tích trên biển, trong đó có 5 người Việt.

Chủ nhật, 01/03/2020 - 09:15

Một người Việt ở Daegu, Hàn Quốc nhiễm Covid-19
Một người Việt ở Daegu, Hàn Quốc nhiễm Covid-19

Cơ quan Quản lý và phòng chống dịch bệnh Hàn Quốc (KCDC) đã xác nhận với Đại sứ quán Việt Nam tại Hàn Quốc một trường hợp người Việt Nam tại thành phố Daegu, một trong hai tâm dịch Covid-19 ở Hàn Quốc, nhiễm virus SARS-CoV-2.

Thứ bảy, 29/02/2020 - 05:01

Nghĩa tình thầy thuốc Việt trên đất bạn Lào
Nghĩa tình thầy thuốc Việt trên đất bạn Lào

Có những thầy thuốc Việt Nam đã chấp nhận xa quê hương, xa gia đình, chọn Lào làm nơi sinh cơ lập nghiệp.

Thứ tư, 26/02/2020 - 08:47