Báo Nhật vạch "gót chân Asin" của Trung Quốc

Các nhà nghiên cứu cho rằng, một điểm yếu cơ bản và dài hạn của Trung Quốc là tài nguyên nước.
>>Ngoại trưởng Mỹ chỉ trích các dự án đập thủy điện của Trung Quốc trên sông Mekong
>>Những con đập của Trung Quốc và cuộc khủng hoảng trên dòng Mekong

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ngay lập tức có phản ứng trước thông báo của Trung Quốc về tốc độ tăng trưởng đang chậm lại. Ông bày tỏ trên Twitter: "Hàng rào thuế quan Mỹ đang có ảnh hưởng lớn đến các công ty muốn rời Trung Quốc để chạy sang các nước không bị đánh thuế". Ông Trump đã nhận diện các nền tảng cơ bản của kinh tế vĩ mô Trung Quốc là điểm yếu và tấn công vào đó.

Báo Nhật vạch gót chân Asin của Trung Quốc - 1

Trung Quốc đã cho xây dựng nhiều đập nước hơn bất kỳ quốc gia nào khác trên thế giới và đang có trong tay đập nước lớn nhất hành tinh - đập Tam Hiệp. Ảnh: ImagineChina

Nhiều quốc gia trên thế giới đã ngấm ngầm bắt tay nghiên cứu các lỗ hổng tiềm ẩn hay còn gọi là "gót chân Asin" của Trung Quốc. Trong tháng 4 vừa qua, một nhóm đại diện cho các cơ quan tình báo của một nước đồng minh Mỹ đã đến thăm Viện nghiên cứu Sáng kiến Châu Á Thái Bình Dương để trích dẫn một danh sách các yếu điểm của Trung Quốc và loại bỏ nhiều câu hỏi liên quan trước khi rời đi. Trong một chuyến thăm Washington sau đó trong cùng tháng, ông Yoichi Funabashi, Chủ tịch Viện nghiên cứu Sáng kiến Châu Á Thái Bình Dương và cũng là cựu tổng biên tập tờ báo Asahi Shimbun của Nhật đã trò chuyện với một quan chức thuộc Bộ Quốc phòng Mỹ về cùng chủ đề.

Ông Funabashi tiết lộ trên tạp chí Bungei Shunju rằng, nhiều vấn đề tiềm ẩn đã được đề cập tới trong những cuộc thảo luận nói trên, chẳng hạn như sự bùng nổ nợ ở khu vực tư nhân, việc biến các doanh nghiệp nhà nước trở thành "thây ma sống", nợ xấu gắn liền với sáng kiến Vành đai và con đường, "thế tiến thoái lưỡng nan Malacca" của Trung Quốc, các điểm bị bóp nghẹt trong chuỗi cung ứng chất bán dẫn và những sản phẩm khác khắp toàn cầu, chênh lệch giàu nghèo và các cơ hội ngày càng tăng, nạn tham nhũng của các đảng viên, tình trạng hủy hoại môi trường, những cuộc nổi dậy của nhóm dân tộc thiểu số và các hành động khủng bố liên quan.

Tuy nhiên, theo chuyên gia nghiên cứu Nhật, ngày càng có nhiều dấu hiệu cho thấy rõ ràng rằng, điểm yếu dài hạn và cơ bản nhất của Trung Quốc có thể tổng kết trong một từ: nước. Trung Quốc đã thất bại trong việc đảm bảo đủ số lượng và chất lượng nước cho các công dân, dẫn đến tình trạng "khan hiếm nghiêm trọng" nguồn tài nguyên này ở đại lục.

Liên Hợp Quốc xác định ba mức độ "căng thẳng về nước", bắt đầu khi nguồn cung cấp nước hàng năm tại một quốc gia giảm xuống còn 1.700 m3/người. Tình hình trở nên trầm trọng hơn khi mức nước cấp cho mỗi người hàng năm này giảm xuống còn 1.000m3, tiêu chí xác định tình trạng "khan hiếm nước". Những quốc gia với lượng nước hàng năm không đầy 500 m3 nước/người bị xếp vào nhóm "khan hiếm nước cực điểm". 8 trong số các tỉnh miền bắc của Trung Quốc hiện đang trải qua tình trạng khan hiếm nước cực điểm trong khi 11 tỉnh khác rơi vào nhóm khan hiếm nước.

Nguồn nước do sông Hoàng Hà cung cấp hiện chỉ bằng 1/10 so với những năm 1940. Trên khắp vùng lưu vực sông Hoàng Hà, nguồn tài nguyên này đã bị suy giảm một nửa trong 50 năm qua. Năm 1997, sông Hoàng Hà thậm chí khô cạn trong 226 ngày, cắt đứt kết nối với biển Bột Hải. Các nghiên cứu gần đây cho thấy, ô nhiễm đã khiến 1/10 nước của sông Hoàng Hà không còn phù hợp cho sử dụng trong nông nghiệp. Tình trạng biến đổi khí hậu chỉ làm tăng tốc độ khô cạn dần của dòng sông. Năm 2000, Thủ tướng Trung Quốc khi đó Chu Dung Cơ từng cảnh báo tốc độ khô cạn như vậy rốt cuộc sẽ buộc chính quyền trung ương phải di dời thủ đô khỏi Bắc Kinh.

Để đảm bảo nguồn cung cấp nước của Bắc Kinh, chính phủ Trung Quốc đã khởi động Dự án chuyển nước nam - bắc để dẫn nước từ sông Dương Tử về phía bắc. Tuyến Đông (1.156 km) được hoàn thành vào năm 2013 và tuyến trung tâm (1.432 km) được hoàn thiện vào năm 2014. Tuyến Đông chảy giữa các thành phố Hàng Châu và Bắc Kinh, khai thác kênh Đại Vận Hà, vốn là một sông nhân tạo được hình thành từ thời nhà Tùy và sau đó được khôi phục, rồi mở rộng vào thời nhà Minh. Thời xưa, Đại Vận Hà từng là một tuyến giao thông quan trọng cho việc vận chuyển ngũ cốc từ vùng Giang Nam đến Bắc Kinh như một hình thức nộp thuế. Ngày nay, nước được chuyển đến Bắc Kinh thông qua các đường ống dọc theo tuyến đường này. Trong khi Dự án chuyển nước nam - bắc có thể tạm thời giảm bớt mức độ nghiêm trọng của việc thiếu nước nhưng Bắc Kinh vẫn trong tình trạng khan hiếm nước cực điểm và các tỉnh lân cận sẽ tiếp tục đối mặt với tình trạng khan hiếm nước tương tự.

Nguồn cung cấp số nước trên - sông Dương Tử - cũng đang cảm thấy những hậu quả tiêu cực của dự án khổng lồ này. Ở nơi khởi nguồn của tuyến đường trung tâm tại tỉnh Hồ Bắc, gần 380.000 người đã phải di dời ra khỏi khu vực xung quanh hồ chứa nước Đan Giang Khẩu. Để ngăn chặn ô nhiễm nước, các nhà máy, nông trang và các làng nghề ngư nghiệp trong vùng cũng bị đóng cửa. Một số chính quyền địa phương đang bảo vệ nguồn cung cấp nước cho họ bằng cách xây dựng các con đập dọc theo các nhánh của dòng sông để ngăn nước bị tháo rút.

Tình trạng khủng hoảng nước của Trung Quốc bắt nguồn chủ yếu từ việc không thể ngăn chặn ô nhiễm nước và chất thải. Ban đầu, nước là tài nguyên quá rẻ. Thực tế, nước được phân phối miễn phí trong 30 năm đầu tiên cầm quyền của Đảng Cộng sản Trung Quốc. Chỉ sau khi thực hiện các cải cách kinh tế trong những năm 1980, chính phủ Trung Quốc mới bắt đầu thu phí sử dụng nước.

Kể từ thời cổ đại, quản lý sông nước đã là một vấn đề quản trị cơ bản ở Trung Quốc. Dưới triều đại nhà Thanh, việc sửa chữa, tu bổ kênh Đại Vận Hà đã bị ngưng sau trận lụt sông Hoàng Hà năm 1855 và cơ quan chuyên trách việc quản lý dòng sông cũng bị xóa bỏ. Vào thời điểm này, việc vận chuyển ngũ cốc từ Giang Nam đến Bắc Kinh đã được chuyển đổi sang bằng đường biển. Tuy nhiên, các biện pháp của chính quyền trung ương đã tước đi sinh kế của nhiều người làm việc trong lĩnh vực vận tải và giao nhận dựa vào kênh Đại Vận Hà cũng như các ngành công nghiệp liên quan. Bất ổn xã hội xuất phát từ điều đó đã góp phần dẫn tới cuộc nổi dậy Thái Bình Thiên Quốc được các nhà nghiên cứu đánh giá là lớn nhất trong lịch sử Trung Quốc cận đại và cũng là cuộc nổi dậy đẫm máu nhất thế kỷ XIX.

Quản lý sông và thủy lợi ở Trung Quốc luôn được đặc trưng bằng các dự án địa kỹ thuật quy mô lớn kèm các mục tiêu chính trị. Trong thế kỷ 21, Trung Quốc sẽ hướng tham vọng trong lĩnh vực này về phía Hindu Kush (dãy núi nằm giữa Afghanistan và Pakistan) và dãy Himalaya. Được mệnh danh là "nóc nhà thế giới", khu vực này là nơi khởi nguồn của các dòng sông lớn của Châu Á, không chỉ sông Dương Tử và sông Hoàng Hà, mà còn cả sông Ấn, sông Hằng và sông Mê Kông. Các cánh đồng băng tại đây lớn thứ ba trên thế giới, chỉ sau hai vùng cực của Trái đất.

Trong tương lai, các cuộc cạnh tranh khốc liệt về tài nguyên nước cũng như cuộc đua xây dựng các con đập sẽ không chỉ bao trùm những quốc gia trong vùng Himalaya như Trung Quốc, Ấn Độ, Pakistan, Nepal và Bhutan, mà còn cả các quốc gia ở hạ nguồn như Bangladesh, Myanmar, Thái Lan và Việt Nam.

Theo Tuấn Anh

Vietnamnet

MỚI NHẤT
Video "chim sắt" F-15 và F-35 của Mỹ dội 36 tấn bom vào các mục tiêu IS
Video "chim sắt" F-15 và F-35 của Mỹ dội 36 tấn bom vào các mục tiêu IS

(Dân trí) - Các máy bay chiến đấu F-15 và F-35 của Mỹ đã thả hơn 36 tấn bom xuống khu vực nghi là sào huyệt của nhóm khủng bố Nhà nước Hồi giáo tự xưng IS tại Iraq.

Thứ tư, 11/09/2019 - 10:12

Trung Quốc bất ngờ “xuống thang” trước ngày đàm phán với Mỹ
Trung Quốc bất ngờ “xuống thang” trước ngày đàm phán với Mỹ

(Dân trí) - Trung Quốc dự kiến sẽ mua thêm nông sản Mỹ với hy vọng có thể đạt được một thỏa thuận thương mại tốt hơn trước khi các nhà đàm phán hai nước gặp mặt vào tháng tới.

Thứ tư, 11/09/2019 - 09:49

Hình ảnh lần đầu công bố về hiện trường thảm khốc vụ khủng bố 11/9
Hình ảnh lần đầu công bố về hiện trường thảm khốc vụ khủng bố 11/9

(Dân trí) - 18 năm kể từ sự kiện khủng bố gây chấn động thế giới, một bác sĩ từng có mặt tại tòa tháp đôi Trung tâm Thương mại Thế giới ở New York vào ngày 11/9/2001 đã đăng tải những bức ảnh chưa từng công bố cho thấy mức độ thảm khốc của vụ tấn công vốn cướp đi sinh mạng gần 3.000 người.

Thứ tư, 11/09/2019 - 09:37

Triều Tiên tuyên bố thử hệ thống phóng đa tên lửa siêu lớn
Triều Tiên tuyên bố thử hệ thống phóng đa tên lửa siêu lớn

(Dân trí) - Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong-un đã đích thân thị sát vụ thử nghiệm hệ thống phóng đa tên lửa siêu lớn của Bình Nhưỡng.

Thứ tư, 11/09/2019 - 08:15

Trung Quốc lập mạng lưới máy bay không người lái giám sát Biển Đông
Trung Quốc lập mạng lưới máy bay không người lái giám sát Biển Đông

(Dân trí) - Một mạng lưới máy bay không người lái đã được Trung Quốc triển khai để giám sát các đảo và đá trên Biển Đông.

Thứ tư, 11/09/2019 - 07:58

Tổng thống Trump sa thải cố vấn an ninh "diều hâu"
Tổng thống Trump sa thải cố vấn an ninh "diều hâu"

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump thông báo đã sa thải Cố vấn an ninh quốc gia John Bolton, một trong những quan chức có tiếng nói cứng rắn trong chính quyền Mỹ.

Thứ tư, 11/09/2019 - 06:59

Lý giải nguyên nhân ông Trump phản đối đưa nội gián vào chính phủ nước ngoài
Lý giải nguyên nhân ông Trump phản đối đưa nội gián vào chính phủ nước ngoài

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là phản đối kịch liệt việc sử dụng tin tình báo từ các nguồn bí mật, bao gồm cả việc cài nội gián nhằm thu thập các thông tin quan trọng về các quốc gia bất đồng quan điểm, truyền thông Mỹ đưa tin.

Thứ ba, 10/09/2019 - 09:18

Thương chiến quyết liệt Mỹ - Trung đã buộc Bắc Kinh phải thay đổi thế nào?
Thương chiến quyết liệt Mỹ - Trung đã buộc Bắc Kinh phải thay đổi thế nào?

(Dân trí) - Cuộc chiến tranh thương mại nhằm vào Trung Quốc do Tổng thống Mỹ Donald Trump phát động đã buộc Bắc Kinh phải có những điều chỉnh, khi 40% các công ty châu Âu nói Trung Quốc đã cải thiện việc tiếp cận thị trường. Tuy nhiên, các công ty Mỹ nói các thay đổi của Trung Quốc ở một số lĩnh vực còn quá nhỏ giọt.

Thứ ba, 10/09/2019 - 09:16

Giáo sư gốc Việt được bổ nhiệm thành giám đốc y tế đại học Harvard
Giáo sư gốc Việt được bổ nhiệm thành giám đốc y tế đại học Harvard

(Dân trí) - Giáo sư, bác sĩ gốc Việt Giang T. Nguyen đã được bổ nhiệm trở thành giám đốc trung tâm y tế thuộc đại học Harvard, Mỹ.

Thứ ba, 10/09/2019 - 08:16

Nga lên tiếng về nghi vấn Mỹ “cài cắm” gián điệp vào chính phủ Nga
Nga lên tiếng về nghi vấn Mỹ “cài cắm” gián điệp vào chính phủ Nga

(Dân trí) - Nga đã lên tiếng trước thông tin rằng Washington từng có nội gián là quan chức cấp cao trong chính phủ Nga mà truyền thông Mỹ đưa tin ngày hôm nay.

Thứ ba, 10/09/2019 - 07:08

Bức tường biên giới của ông Trump và nỗi lo năng lực quân sự Mỹ bị suy yếu
Bức tường biên giới của ông Trump và nỗi lo năng lực quân sự Mỹ bị suy yếu

(Dân trí) - Giới quan sát quan ngại rằng việc Lầu Năm Góc chuyển ngân sách quốc phòng sang xây tường biên giới để đáp ứng tham vọng kiểm soát nhập cư trái phép của Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể làm suy yếu năng lực quân sự của Washington so với các đối thủ chiến lược.

Thứ ba, 10/09/2019 - 05:16

Nga cáo buộc Mỹ dùng “chiến tranh thị thực” với các thành viên Liên Hợp Quốc
Nga cáo buộc Mỹ dùng “chiến tranh thị thực” với các thành viên Liên Hợp Quốc

(Dân trí) - Nga cho biết họ có thể đề xuất Liên Hợp Quốc chuyển địa điểm tổ chức các các cuộc đàm phán quốc tế quan trọng ra khỏi nước Mỹ vì quan ngại Washington đang mở rộng “chiến tranh thị thực” với các nước khác.

Thứ ba, 10/09/2019 - 02:53

ĐÁNG QUAN TÂM
Thủ tướng Anh thất bại tại Hạ viện, Quốc hội đình chỉ hoạt động đến ngày 14/10
Thủ tướng Anh thất bại tại Hạ viện, Quốc hội đình chỉ hoạt động đến ngày 14/10

Đêm 9/9, Hạ viện Anh đã bỏ phiếu bác đề xuất tiến hành bầu cử sớm của Thủ tướng Boris Johnson.

Thứ ba, 10/09/2019 - 02:21

Trung Quốc lớn tiếng cảnh báo Anh đưa tàu sân bay tới Biển Đông
Trung Quốc lớn tiếng cảnh báo Anh đưa tàu sân bay tới Biển Đông

(Dân trí) - Trung Quốc đã lớn tiếng cảnh báo Anh về việc triển khai tàu sân bay mới nhằm đảm bảo tự do hàng hải trên Biển Đông.

Thứ ba, 10/09/2019 - 10:50

Tham vọng biến tàu chiến thành pháo đài “bất khả xâm phạm” của Mỹ
Tham vọng biến tàu chiến thành pháo đài “bất khả xâm phạm” của Mỹ

(Dân trí) - Hải quân Mỹ đã có một kế hoạch quy mô lớn và đầy tham vọng nhằm ngăn chặn bất cứ vụ tấn công nào nhằm vào tàu mặt nước của lực lượng này khi chúng hoạt động trên các đại dương.

Thứ ba, 10/09/2019 - 10:47

Nguy cơ Mỹ - Trung đối đầu trong cuộc Chiến tranh Lạnh lần hai
Nguy cơ Mỹ - Trung đối đầu trong cuộc Chiến tranh Lạnh lần hai

(Dân trí) - Gần 3 thập niên sau khi Chiến tranh Lạnh giữa Mỹ và Liên Xô kết thúc, một cuộc tranh cãi mới đã nổ ra xung quanh câu hỏi: Liệu Mỹ có đang bước vào cuộc Chiến tranh Lạnh mới, lần này với Trung Quốc, hay không?

Thứ ba, 10/09/2019 - 09:57

Những ý tưởng xe tăng độc đáo của Liên Xô chưa từng được sản xuất
Những ý tưởng xe tăng độc đáo của Liên Xô chưa từng được sản xuất

Những cỗ máy chiến đấu này được cho là nhằm thay đổi bộ mặt chiến tranh, nhưng lại chưa bao giờ được đưa vào sản xuất hàng loạt vì Thế chiến 2.

Thứ ba, 10/09/2019 - 09:33

Ủy ban Hạ viện Mỹ cân nhắc luận tội Tổng thống Trump
Ủy ban Hạ viện Mỹ cân nhắc luận tội Tổng thống Trump

(Dân trí) - Ủy ban Tư pháp thuộc Hạ viện Mỹ, cơ quan lập pháp do đảng Dân chủ nắm quyền kiểm soát, đang cân nhắc các bước để chính thức hóa một cuộc điều tra có thể dẫn tới việc đưa Tổng thống Mỹ Donald Trump ra luận tội.

Thứ ba, 10/09/2019 - 08:58

Mỹ rút "gián điệp cấp cao" trong chính phủ Nga vì lo ông Trump làm lộ mật?
Mỹ rút "gián điệp cấp cao" trong chính phủ Nga vì lo ông Trump làm lộ mật?

(Dân trí) - Mỹ được cho đã rút một gián điệp cấp cao trong nội bộ chính phủ Nga vào thời điểm sau khi Tổng thống Donald Trump nhậm chức vì quan ngại ông chủ Nhà Trắng có thể làm lộ mật, truyền thông Mỹ đưa tin.

Thứ ba, 10/09/2019 - 08:02

Khoảnh khắc sét đánh gần chuyên cơ của Tổng thống Trump
Khoảnh khắc sét đánh gần chuyên cơ của Tổng thống Trump

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump đã chia sẻ bức ảnh ghi lại khoảnh khắc tia sét xuất hiện gần chuyên cơ Không Lực Một của ông.

Thứ ba, 10/09/2019 - 07:31

Triều Tiên phóng hai tên lửa sau đề xuất đàm phán với Mỹ
Triều Tiên phóng hai tên lửa sau đề xuất đàm phán với Mỹ

(Dân trí) - Triều Tiên đã phóng hai vật thể bay không xác định về phía biển Nhật Bản chỉ vài giờ sau khi nước này đề xuất nối lại đàm phán hạt nhân với Mỹ.

Thứ ba, 10/09/2019 - 07:01

Chuyên gia lo tên lửa Triều Tiên có bước tiến mới, đủ sức đe dọa Mỹ
Chuyên gia lo tên lửa Triều Tiên có bước tiến mới, đủ sức đe dọa Mỹ

Các chuyên gia quân sự cho rằng độ phóng của các tên lửa mà Triều Tiên thử gần đây là nhằm vào điểm yếu trong hệ thống phòng thủ của Mỹ và đồng minh.

Thứ hai, 09/09/2019 - 10:45

Đài Loan chạy đua “giữ chân” quốc đảo Thái Bình Dương trước sức ép từ Trung Quốc
Đài Loan chạy đua “giữ chân” quốc đảo Thái Bình Dương trước sức ép từ Trung Quốc

(Dân trí) - Nhà lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn đã sử dụng tới những nỗ lực cuối cùng để níu giữ đồng minh Solomon và ngăn quốc đảo này chuyển quan hệ ngoại giao sang Trung Quốc đại lục.

Thứ hai, 09/09/2019 - 09:45

Cảnh sát Đan Mạch “méo mặt” vì ông Trump hủy chuyến thăm
Cảnh sát Đan Mạch “méo mặt” vì ông Trump hủy chuyến thăm

(Dân trí) - Cảnh sát Đan Mạch đã chi tới 600.000 USD để chuẩn bị cho chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Donald Trump, song sự kiện này rốt cuộc đã bị hủy.

Thứ hai, 09/09/2019 - 08:52