ASEAN giải bài toán cân bằng Mỹ - Trung khi thách thức gia tăng

Dân trí Các nước ASEAN đang phải duy trì sự cân bằng phù hợp trong mối quan hệ với cả Mỹ và Trung Quốc để đảm bảo lợi ích tốt nhất cho khu vực.
>>Phó Thủ tướng nêu việc Trung Quốc xâm phạm nghiêm trọng bãi Tư Chính tại Hội nghị ASEAN
>>Tuyên bố chung của ASEAN bày tỏ quan ngại về Biển Đông
>>Tình hình Biển Đông có thể “phủ bóng” cuộc họp của Ngoại trưởng Mỹ và ASEAN

ASEAN giải bài toán cân bằng Mỹ - Trung khi thách thức gia tăng - 1

Các ngoại trưởng ASEAN chụp ảnh lưu niệm chung tại Thái Lan (Ảnh: Reuters)

Sau cuộc họp tại Thái Lan ngày 31/7, Bộ trưởng Ngoại giao của các nước ASEAN đã ra tuyên bố chung, cảnh báo các vụ việc xảy ra trên Biển Đông thời gian qua đã làm “xói mòn lòng tin” và có thể đe dọa tới ổn định khu vực.

Mối quan ngại của ASEAN được đưa ra cùng ngày Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị thông báo về bản thảo sơ bộ của bộ quy tắc ứng xử giữa Trung Quốc và ASEAN, nhằm giải quyết cuộc xung đột kéo dài suốt hàng chục năm trên Biển Đông.

“Chúng tôi đã thảo luận về tình hình tại Biển Đông, trong đó một số bộ trưởng bày tỏ quan ngại “về hành vi cải tạo đất, các hoạt động và sự cố nghiêm trọng trong khu vực đã làm xói mòn lòng tin và sự tin tưởng, gia tăng căng thẳng và có thể làm suy yếu hòa bình, an ninh và ổn định trong khu vực”.

Tuyên bố không đề cập tới tên của bất kỳ quốc gia cụ thể nào, song kêu gọi “các nước có tuyên bố chủ quyền cũng như các quốc gia khác không quân sự hóa và kiềm chế trong việc tiến hành các hoạt động” tại Biển Đông.

Mặc dù Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị thừa nhận các tranh chấp vẫn còn tồn tại, song ông cũng lạc quan tuyên bố rằng, sự đồng thuận về bộ quy tắc ứng xử trên Biển Đông có thể sẽ đạt được trước thời hạn trong 3 năm tới. Phát biểu bên lề cuộc họp tại Thái Lan, ông Vương khẳng định Trung Quốc và ASEAN “hoàn toàn” có thể đạt được thỏa thuận về vấn đề Biển Đông.

“Tôi tin rằng những tiến triển đạt được cho thấy Trung Quốc và các nước ASEAN có năng lực, sự thông thái và ý chí để đạt được đồng thuận về bộ quy tắc ứng xử”, Ngoại trưởng Trung Quốc nói, đồng thời cảnh báo các nước ngoài khu vực không nên “gây mất lòng tin” giữa Trung Quốc và ASEAN.

Ngoại trưởng Indonesia Retno Marsudi cho biết Indonesia hoan nghênh tiến triển giữa Trung Quốc và ASEAN. Bà Marsudi hy vọng sự tiến triển này sẽ phản ánh những kết quả đạt được trên thực tế.

Những vụ việc xảy ra trong những tháng gần đây đã cho thấy tình hình gia tăng căng thẳng trên Biển Đông. Tàu khảo sát của Trung Quốc ngang nhiên tiến vào vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam trong những tuần qua, trong khi trước đó, một tàu Trung Quốc đã đâm chìm tàu đánh cá Philippines khiến 22 ngư dân Philippines gặp nạn trên biển.

“Sự ổn định trên Biển Đông phục vụ cho lợi ích chung của Trung Quốc và các nước khác. Tuy nhiên, một sự thật đó là vẫn có một số tranh chấp hàng hải lịch sử giữa các nước liên quan”, ông Vương Nghị nói, đồng thời khẳng định tình hình trên Biển Đông đã cải thiện trong những năm gần đây.

Theo Paul Chambers, giảng viên Trường nghiên cứu Cộng đồng ASEAN tại Đại học Narensuan ở Thái Lan, hầu hết các nước ASEAN đều không muốn căng thẳng với Trung Quốc, vì điều này có thể gây khó khăn cho việc xây dựng bộ quy tắc ứng xử trên Biển Đông.

“Hầu hết các nước đều không muốn căng thẳng với Trung Quốc. Chúng ta nên nhớ rằng chính quyền (Tổng thống) Duterte mãi gần đây mới thực thi một chính sách thận trọng hơn với Trung Quốc sau khi Trung Quốc đâm chìm tàu cá Philippines tại Biển Đông”, ông Chambers cho biết.

Mối quan hệ Mỹ - Trung với ASEAN

ASEAN giải bài toán cân bằng Mỹ - Trung khi thách thức gia tăng - 2

Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị dự cuộc họp bộ trưởng Ngoại giao ASEAN - Trung Quốc ngày 31/7 tại Thái Lan. (Ảnh: Reuters)

Giới phân tích nhận định cả Ngoại trưởng Mỹ và Trung Quốc đều nỗ lực để thắt chặt mối quan hệ với các đồng minh và đối tác ASEAN, đồng thời mở rộng tầm ảnh hưởng tại Đông Nam Á khi tới Thái Lan dự họp tuần này.

Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo được cho là tìm cách thúc đẩy chiến lược Ấn Độ - Thái Bình Dương do Washington dẫn đầu, trong khi Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị cũng nỗ lực thúc đẩy Sáng kiến Vành đai và Con đường của Bắc Kinh.

Theo thông báo của Bộ Ngoại giao Mỹ, chuyến đi của Ngoại trưởng Pompeo nhằm làm sâu sắc thêm “mối quan hệ đồng minh lâu dài và mối quan hệ song phương mạnh mẽ với các nước”, “tái khẳng định cam kết của Mỹ với ASEAN, nơi được xem là trọng tâm trong tầm nhìn của Mỹ đối với khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương”.

Giới chuyên gia nhận định chiến lược Ấn Độ - Thái Bình Dương là khuôn khổ quân sự và kinh tế do Mỹ thiết lập nhằm kiềm chế sự mở rộng của Trung Quốc tới các vùng biển Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương, đồng thời tạo ra đối trọng với chương trình Vành đai và Con đường của Bắc Kinh.

Tuy nhiên, Ngoại trưởng Pompeo bác bỏ thông tin nói rằng, tầm ảnh hưởng của Trung Quốc đối với các nước thành viên ASEAN đang gia tăng. Nhà ngoại giao Mỹ khẳng định những lời đồn đoán như vậy là “không chính xác”.

“Các nước ASEAN đang tìm kiếm những đối tác để có thể giúp họ phát triển kinh tế và chăm sóc tốt cho người dân của họ”, ông Pompeo nói.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Vương Nghị đã khởi động chương trình Vành đai và Con đường với những người đồng cấp Campuchia, Philippines và Indonesia ngay sau khi ông tới Thái Lan dự họp.

Các dự án Vành đai và Con đường chủ yếu nhằm phát triển cơ sở hạ tầng trên bộ và trên biển, kết nối châu Á, châu Âu và châu Phi. Tuy nhiên, phương Tây vẫn nghi ngờ rằng, sáng kiến Vành đai và Con đường ra đời để làm xói mòn trật tự thế giới do Mỹ dẫn đầu.

Theo nhà nghiên cứu Rajeev Ranjan Charturvedy tại Trường Nghiên cứu Quốc tế S. Rajaratnam thuộc Đại học Công nghệ Nayang ở Singapore, diễn đàn ASEAN năm nay diễn ra trong bối cảnh các nước trong khu vực đang có xu hướng ngả về sáng kiến của Trung Quốc, một phần bởi vì sự khó đoán của chính quyền Mỹ.

“Sự bất ổn về chính sách dưới thời chính quyền Trump đã đẩy một số nước ASEAN lại gần Trung Quốc theo những cách chưa từng xảy ra trong vài năm trước đây”, chuyên gia Charturvedy nhận định.

Các nhà phân tích cho biết cách tiếp cận “Nước Mỹ là số một” của Tổng thống Trump đã định hình chính sách của Washington với ASEAN. Ông Trump thậm chí cảnh báo sẽ áp lệnh “trừng phạt” với một số nước, bao gồm các nước ASEAN, nếu góp phần tạo nên thâm hụt thương mại với Mỹ.

Việc Tổng thống Trump vắng mặt tại hội nghị thượng đỉnh ASEAN ở Singapore năm ngoái làm dấy lên lo ngại rằng, cam kết của Washington đối với châu Á đã sụt giảm.

Chuyên gia Charturvedy cho rằng trọng tâm của diễn đàn ASEAN là nhằm xây dựng chủ nghĩa khu vực mang tính xây dựng, tuy nhiên cách tiếp cận của Trung Quốc về an ninh có thể tạo ra thách thức.

“Các nước ASEAN rõ ràng không muốn bị ép buộc phải lựa chọn giữa đề xuất của Mỹ hay của Trung Quốc. Thay vào đó, họ muốn tự do hơn trong việc lựa chọn, trong khi vẫn thích ứng với vai trò ngày càng lớn hơn của Trung Quốc trong khu vực”, ông Charturvedy nói.

Clarit Carlos, giáo sư về khoa học chính trị tại Đại học Philippines cũng cho rằng các nước ASEAN nên thực tế khi tham gia diễn đàn khu vực. Theo ông Carlos, mỗi nước cần tìm ra sự cân bằng riêng của mình trong mối quan hệ với Trung Quốc và Mỹ, nhằm tối đa hóa lợi ích và lợi thế của từng nước.

Thành Đạt

Theo Bloomberg, SCMP

MỚI NHẤT
Triều Tiên phóng tên lửa lần thứ 3 trong một tuần
Triều Tiên phóng tên lửa lần thứ 3 trong một tuần

(Dân trí) - Triều Tiên ngày 2/8 đã phóng các tên lửa tầm ngắn chưa xác định ở bờ biển phía đông nước này và đây là vụ phóng thứ 3 của Bình Nhưỡng trong vòng một tuần.

Thứ sáu, 02/08/2019 - 07:17

Ông Trump tuyên bố áp thuế 300 tỷ USD hàng Trung Quốc
Ông Trump tuyên bố áp thuế 300 tỷ USD hàng Trung Quốc

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump tuyên bố ông sẽ áp mức thuế bổ sung 10% đối với 300 tỷ USD hàng hóa nhập khẩu còn lại của Trung Quốc vào Mỹ, bắt đầu từ ngày 1/9.

Thứ sáu, 02/08/2019 - 06:58

Ngoại trưởng Mỹ chỉ trích các dự án đập thủy điện của Trung Quốc trên sông Mekong
Ngoại trưởng Mỹ chỉ trích các dự án đập thủy điện của Trung Quốc trên sông Mekong

(Dân trí) - Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đã chỉ trích các dự án xây đập thủy điện của Trung Quốc trên sông Mekong, cáo buộc rằng điều này đã dẫn tới mực nước thấp kỷ lục trong 10 năm qua tại các nước hạ lưu con sông.

Thứ năm, 01/08/2019 - 09:43

Ngoại trưởng Nhật Bản quan ngại tình hình Biển Đông “xấu đi theo từng năm”
Ngoại trưởng Nhật Bản quan ngại tình hình Biển Đông “xấu đi theo từng năm”

(Dân trí) - Ngoại trưởng Nhật Bản Taro Kono quan ngại rằng tình hình tại Biển Đông “xấu đi theo từng năm”, phát biểu dường như ngầm ám chỉ hoạt động quân sự hóa phi pháp tại khu vực của Trung Quốc, truyền thông Tokyo đưa tin.

Thứ năm, 01/08/2019 - 09:25

Đài Loan nói tàu chiến Trung Quốc đâm móp tàu hàng giữa lúc căng thẳng
Đài Loan nói tàu chiến Trung Quốc đâm móp tàu hàng giữa lúc căng thẳng

(Dân trí) - Truyền thông Đài Loan cho biết một tàu của quân đội Trung Quốc đã đâm móp một tàu chở hàng của hòn giữa lúc căng thẳng giữa hòn đảo và đại lục đang leo thang.

Thứ năm, 01/08/2019 - 04:15

Chuyên gia lý giải sự lo lắng của Mỹ khi Campuchia - Trung Quốc hợp tác quân sự
Chuyên gia lý giải sự lo lắng của Mỹ khi Campuchia - Trung Quốc hợp tác quân sự

(Dân trí) - Mặc dù Campuchia nhiều lần bác bỏ thông tin về việc cho phép Trung Quốc sử dụng căn cứ quân sự, song phương Tây vẫn đặt nhiều nghi vấn về mối quan hệ này.

Thứ năm, 01/08/2019 - 04:08

Iran chỉ trích Mỹ “hành xử như trẻ con”
Iran chỉ trích Mỹ “hành xử như trẻ con”

(Dân trí) - Tehran đã chỉ trích Mỹ “hành xử như trẻ con” sau khi Washington áp lệnh trừng phạt lên Ngoại trưởng Iran Javad Zarif.

Thứ năm, 01/08/2019 - 03:44

Mỹ: Khoảnh khắc đàn cá khổng lồ ào lên mặt nước gây “sốt”
Mỹ: Khoảnh khắc đàn cá khổng lồ ào lên mặt nước gây “sốt”

(Dân trí) - Đoạn video ghi lại hình ảnh đàn cá nhảy ào lên mặt nước sau khi bị cơ quan chức năng chích điện đã gây "sốt" trên mạng xã hội và truyền thông tại Mỹ.

Thứ năm, 01/08/2019 - 03:18

Mỹ truy tố tỷ phú nhôm Trung Quốc trốn thuế 1,8 tỷ USD
Mỹ truy tố tỷ phú nhôm Trung Quốc trốn thuế 1,8 tỷ USD

(Dân trí) - Tỷ phú nhôm Trung Quốc Liu Zhongtian đã bị một bồi thẩm đoàn ở tòa án Mỹ khởi tố với cáo buộc trốn 1,8 tỷ USD tiền thuế bằng một cơ chế lách luật tinh vi. Ông Liu đang phải đối mặt với án tù tối đa là 465 năm.

Thứ năm, 01/08/2019 - 01:33

Hé lộ uy lực tàu ngầm mới của Triều Tiên
Hé lộ uy lực tàu ngầm mới của Triều Tiên

(Dân trí) - Quân đội Hàn Quốc đã hé lộ những thông tin mới liên quan tới tàu ngầm đang được Triều Tiên khởi đóng.

Thứ năm, 01/08/2019 - 01:15

Video "người tên lửa" của Anh bay lượn như chim trên tàu hải quân
Video "người tên lửa" của Anh bay lượn như chim trên tàu hải quân

(Dân trí) - Hải quân Anh đăng tải hình ảnh cho thấy nhà sáng chế Richard Browning, nhân vật được mệnh danh là “người tên lửa”, sử dụng bộ đồ đặc biệt khiến anh có thể bay lượn như “siêu nhân” trên các tàu quân sự,

Thứ năm, 01/08/2019 - 11:20

"Đã đến lúc đưa tranh chấp biển Đông ra Liên Hiệp Quốc"
"Đã đến lúc đưa tranh chấp biển Đông ra Liên Hiệp Quốc"

Khi tranh chấp với Trung Quốc trên biển Đông tiếp tục nóng lên, Philippines nên cân nhắc đưa vấn đề này ra đại hội đồng Liên Hiệp Quốc.

Thứ năm, 01/08/2019 - 11:06

ĐÁNG QUAN TÂM
Cận cảnh quá trình Mỹ lắp ráp tàu sân bay đắt đỏ nhất thế giới
Cận cảnh quá trình Mỹ lắp ráp tàu sân bay đắt đỏ nhất thế giới

(Dân trí) - Mỹ đã công bố đoạn video ghi lại quá trình Mỹ lắp ráp tàu sân bay USS John F. Kennedy (CVN-79) thuộc lớp Ford, lớp tàu sân bay đắt đỏ nhất thế giới với chi phí chế tạo mỗi chiếc vượt trên 10 tỷ USD.

Thứ năm, 01/08/2019 - 09:42

Mỹ nói con trai trùm khủng bố bin Laden bị giết chết
Mỹ nói con trai trùm khủng bố bin Laden bị giết chết

(Dân trí) - Giới chức Mỹ chia sẻ thông tin tình báo nói rằng con trai, đồng thời là người kế nhiệm, trùm khủng bố Osama bin Laden đã chết.

Thứ năm, 01/08/2019 - 07:53

Mỹ trừng phạt “tư lệnh” của nền ngoại giao Iran
Mỹ trừng phạt “tư lệnh” của nền ngoại giao Iran

(Dân trí) - Mỹ tuyên bố áp lệnh trừng phạt lên Ngoại trưởng Iran Javad Zarif, động thái có thể gây tổn hại tới tính hiệu quả của phương án ngoại giao giữa 2 nước trong bối cảnh căng thẳng Mỹ - Iran chưa hạ nhiệt.

Thứ năm, 01/08/2019 - 07:37

Ông Kim Jong-un thị sát vụ phóng tên lửa khiến đối thủ khiếp sợ
Ông Kim Jong-un thị sát vụ phóng tên lửa khiến đối thủ khiếp sợ

(Dân trí) - Triều Tiên xác nhận nhà lãnh đạo Kim Jong-un đã thị sát vụ phóng tên lửa mới nhất, chỉ 6 ngày sau vụ phóng về phía biển Nhật Bản.

Thứ năm, 01/08/2019 - 07:14

Tuyên bố chung của ASEAN bày tỏ quan ngại về Biển Đông
Tuyên bố chung của ASEAN bày tỏ quan ngại về Biển Đông

(Dân trí) - Tuyên bố của Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao các nước ASEAN đã bày tỏ quan ngại về các hành vi cải tạo đất và các sự cố nghiêm trọng trên Biển Đông.

Thứ tư, 31/07/2019 - 11:50

80 năm kiến tạo những “huyền thoại” bầu trời của tập đoàn Sukhoi
80 năm kiến tạo những “huyền thoại” bầu trời của tập đoàn Sukhoi

(Dân trí) - Sukhoi, nhà thầu quốc phòng hàng đầu nước Nga, đã bước sang tuổi 80 với những thành tựu rực rỡ trong suốt chiều dài lịch sử thể hiện qua những máy bay huyền thoại trong quân đội Nga.

Thứ tư, 31/07/2019 - 08:24

Cô gái gốc Việt trở thành nàng dâu Hoàng gia Monaco
Cô gái gốc Việt trở thành nàng dâu Hoàng gia Monaco

(Dân trí) - Cô Marie Chevallier, một người Pháp gốc Việt, đã kết hôn với một nhân vật thuộc Hoàng gia Monaco, mang tới một kết cục đẹp viên mãn cho chuyện tình cổ tích giữa 2 người.

Thứ tư, 31/07/2019 - 06:32

Đàm phán Mỹ - Trung nhạt nhẽo vì Bắc Kinh chơi trò "câu giờ"
Đàm phán Mỹ - Trung nhạt nhẽo vì Bắc Kinh chơi trò "câu giờ"

Đợt gặp trực diện đầu tiên giữa 2 đoàn đàm phán thương mại Mỹ và Trung Quốc kể từ khi đối thoại đổ vỡ vào tháng 5 vừa diễn ra ngắn gọn tại Thượng Hải, khi hai bên không có nhiều điều để nói với nhau.

Thứ tư, 31/07/2019 - 06:29

Philippines phản đối Trung Quốc đưa hơn 100 tàu áp sát đảo Thị Tứ
Philippines phản đối Trung Quốc đưa hơn 100 tàu áp sát đảo Thị Tứ

(Dân trí) - Chính phủ Philippines đã trao công hàm phản đối Bắc Kinh vì sự hiện diện của hơn 100 tàu Trung Quốc gần đảo Thị Tứ trên Biển Đông.

Thứ tư, 31/07/2019 - 06:27

Chiến thuật “nắn gân” Mỹ - Hàn của Triều Tiên khi liên tiếp phóng tên lửa
Chiến thuật “nắn gân” Mỹ - Hàn của Triều Tiên khi liên tiếp phóng tên lửa

(Dân trí) - Việc Triều Tiên liên tiếp tiến hành các vụ phóng tên lửa trong vòng 1 tuần có thể là dấu hiệu cho thấy sự bất mãn của Bình Nhưỡng trước cuộc tập trận quân sự chung Mỹ - Hàn.

Thứ tư, 31/07/2019 - 04:11

Tổng thống Trump lý giải nguyên nhân "nghiện" mạng xã hội
Tổng thống Trump lý giải nguyên nhân "nghiện" mạng xã hội

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông không còn lựa chọn nào khác buộc phải dùng mạng xã hội Twitter vì đây là “biện pháp tự vệ” duy nhất của ông trước báo chí “tin giả”.

Thứ tư, 31/07/2019 - 03:40

Mỹ cùng lúc phát triển 9 dự án tên lửa siêu thanh thách thức Nga - Trung
Mỹ cùng lúc phát triển 9 dự án tên lửa siêu thanh thách thức Nga - Trung

(Dân trí) - Mỹ dường như tỏ rõ quyết tâm trong cuộc đua siêu thanh với 2 đối thủ Nga và Trung Quốc khi họ được cho đang cùng lúc thực hiện 9 dự án liên quan tới tên lửa siêu thanh.

Thứ tư, 31/07/2019 - 02:29