8 năm tại vị của ông Obama: Những kỳ tích và thách thức để lại

Dân trí Vị tổng thống da màu đầu tiên trong lịch sử Mỹ lên cầm quyền vào thời điểm kinh tế Mỹ bước vào giai đoạn rất khó khăn. Sau 8 năm sau nhìn lại, ông Obama đã làm nên những kỳ tích, nhưng cũng để lại cho người kế nhiệm những thách thức.
>>Tổng thống Obama khóc khi nói lời cảm ơn vợ con
>>Khán giả hô “thêm 4 năm nữa” khi Tổng thống Obama phát biểu chia tay
>>Tổng thống Obama rớm lệ trong diễn văn từ biệt


Tổng thống sắp mãn nhiệm Barack Obama (Ảnh: NBC News)

Tổng thống sắp mãn nhiệm Barack Obama (Ảnh: NBC News)

Đối nội: Những nỗ lực kinh tế nhiệm màu

Thời điểm ứng cử viên tổng thống gốc Phi bắt đầu được chú ý trong các chiến dịch tranh cử của đảng Dân chủ vào đầu năm 2008 cũng là thời điểm sàn chứng khoán New York hứng chịu trận "đại hồng thủy" mang tên Lehman Brothers. Tháng 9/2008, tập đoàn chứng khoán và tập đoàn ngân hàng đầu tư lớn thứ 4 của Mỹ tuyên bố phá sản với khoản nợ 613 tỷ USD. Đây là vụ phá sản ngân hàng lớn nhất trong lịch sử Mỹ. Tám triệu người lao động Mỹ đã mất việc làm, 7 triệu người bị tịch biên nhà ở, thị trường bất động sản đóng băng.

Ngày 4/11/2008, lịch sử gọi tên Barack Obama là người cầm lái vực dậy con tàu kinh tế Mỹ đang đắm chìm trong cuộc khủng hoảng “phối hợp”: bất động sản, tín dụng địa ốc; khủng hoảng tài chính ngân hàng và sự sụp đổ của ngành tài chính.

Đúng như khẩu hiệu lúc tranh cử của ứng viên đảng Dân chủ “cùng nhau, làm thay đổi bộ mặt của nước Mỹ và thế giới”, vị tổng thống thứ 44 này đã hành động để vực dậy con tàu này.

Ông Obama đã thông qua kế hoạch kích cầu gần 800 tỷ USD, tăng ngân sách liên bang và bơm khoản tiền đó vào các hoạt động kinh tế, thuyết phục được cả Ngân hàng Trung ương (FED) nới lỏng chính sách tiền tệ…. "Đây là một sự kết hợp khéo léo của Obama", hãng tin AFP dẫn nhận định của giáo sư Frank Khalifa từ Trường Cao đẳng Billières, Toulouse (Pháp).

Kết quả của sự khéo léo này là tăng trưởng GDP trở lại mức trên dưới 3% và giữ tỷ lệ tăng trưởng cao nhất so với tất cả các nước phát triển. Hơn 15 triệu công việc làm đến tay người dân, giúp giảm tỷ lệ thất nghiệp kỷ lục 11% năm 2010 xuống mức 5% vào thời điểm chỉ vài ngày nữa ông Obama rời Nhà Trắng. Cảm tình của các công dân Phố Wall dành cho Barack Obama tăng tỷ lệ thuận với chỉ số chứng khoán Dow Jones và NASDAQ, tức là gấp 2 và 3 lần so với trước đó.

Tuy nhiên, theo CNN, điểm trừ về tài chính mà ông Obama để lại cho người kế nhiệm là khoản nợ công từ 10.600 tỷ USD tăng lên đến 19.000 tỷ USD.

Về xã hội, Washington Post tổng kết: Đạo luật “Obamacare”, với ý tưởng người nghèo nhất cũng được nhà nước chăm sóc khi đau ốm và có hiệu lực cách đây 2 năm, vẫn gây tranh cãi và chưa đến được nhiều với người dân và khiến đảng Dân chủ thất bại trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2010. Một thất bại nữa là khoảng cách giàu nghèo tại Mỹ ngày càng lớn. Năm 2009, 1% những người giàu nhất nắm giữ 16,7% tổng sản phẩm của cả nước và đến nay tỷ lệ này lên tới 18,4%.

Đối ngoại: Những đột phá mang tính lịch sử và di sản đáng tiếc

“Ông Obama đã gặt hái được những đột phá ngoại giao mang tính lịch sử cho nước Mỹ, nhưng những gì ông không làm được cũng đáng tiếc”, trang Diplomat nhận định.

Trong 8 năm qua, ông Obama đã mở ra một thời kỳ ngoại giao mới, tái xác lập nước Mỹ như một động lực thúc đẩy cuộc chiến chống biến đổi khí hậu và khẳng định uy tín của Mỹ với các đồng minh sau những chia rẽ trong nhiệm kỳ của Tổng thống tiền nhiệm George W. Bush trong khi tăng cường mối quan hệ kinh tế và quân sự với Đông Nam Á.

Ông Obama cũng không để Mỹ lún sâu vào các cuộc xung đột khi quyết định rút 190.000 lính Mỹ (trên tổng số 200.000 quân vào thời điểm đỉnh cao xung đột) khỏi Iraq và Afghanistan; bảo đảm an ninh cho nước Mỹ khi không có cuộc tấn công khủng bố mới quy mô lớn nào xảy ra trên lãnh thổ.

Năm 2015 dường như là năm ông Obama lưu lại nhiều dấu ấn nhất. Trước tiên phải kể đến chính thức nối lại quan hệ ngoại giao với Cuba sau nhiều thập kỷ gián đoạn. Tại “lò lửa” Trung Đông, Mỹ cùng các cường quốc đã đạt được thỏa thuận hạt nhân lịch sử với Iran sau 9 năm thương lượng. Tại châu Á, chiến lược “xoay trục” tiếp tục là trọng tâm mà “trục chính” là Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) gồm 12 nước thành viên mà Mỹ là trụ cột đã đạt được thỏa thuận lịch sử 5 năm đàm phán.

“Quyết định của ông Obama nhằm bắt tay với Iran, Cuba, phần còn lại của khu vực Mỹ Latinh, và tăng cường hiện diện ở châu Á đã góp phần tăng cường ảnh hưởng của Mỹ trên thế giới”, trang tin Diplowed nhận xét.

Tuy nhiên, lời cam kết chấm dứt chiến tranh ở Iraq và Afghanistan mà ông đưa ra vẫn còn dang dở, trong khi nước Mỹ vẫn bế tắc trong việc tìm ra giải pháp cho các cuộc khủng hoảng tại Trung Đông, Đông Âu cũng như cuộc chiến chống khủng bố, Hồi giáo cực đoan mà tiêu biểu là tổ chức “Nhà nước Hồi giáo” (IS) tự xưng.

Ngoài ra, những thành tựu ngoại giao mang dấu ấn của ông còn phụ thuộc vào các quyết sách của người kế nhiệm, tỷ phú Donald Trump. Ông Trump từng ra chỉ dấu về sự cứng rắn trong vấn đề chương trình hạt nhân của Iran và về cái mà ông gọi là “dân chủ” ở Cuba cũng như đe dọa hủy các thỏa thuận về biến đổi khí hậu, thương mại của ông Obama.

Đặc biệt, tại châu Á, nơi một Trung Quốc ngày càng tỏ ra quyết liệt, dường như vai trò của Mỹ đang thực sự giảm sút. Tờ Politique internationale của Pháp còn gọi châu Á là “bản tổng kết dang dở của Obama”.

Châu Á là điểm nhấn

Khi ông Obama vào Nhà Trắng, châu Á đang trong giai đoạn tổ chức lại sau hai cuộc khủng hoảng liên tiếp: khủng hoảng khu vực năm 1997 và khủng hoảng thế giới năm 2008.

Trong 8 năm qua, Tổng thống Barack Obama đã dành thời gian và công sức để tạo dựng cho nước Mỹ những người bạn mới ở châu Á và đặc biệt là Đông Nam Á.

Dưới nỗ lực của Obama, Mỹ thắt chặt liên minh với Nhật Bản, Hàn Quốc (vốn bị sao nhãng trong chính quyền trước đó), tăng cường quan hệ Malaysia, Singapore, Philippines, Indonesia, Myanmar và đặc biệt là Ấn Độ (Thủ tướng Narendra Modi đã thăm Mỹ 4 lần trong thời gian từ 2014-2016).

Năm 2011, Tổng thống Obama đã tuyên bố rằng “Xoay trục sang châu Á” từ nay sẽ là trục chính trong chính sách đối ngoại của Mỹ. “Mục đích của Obama là “một mũi tên trúng hai đích”: phát tín hiệu với các đối tác truyền thống của Mỹ trong khu vực về cam kết của Mỹ, trong khi khẳng định với Trung Quốc rằng nước này cần phải hành xử cho phù hợp”, hãng Fox News viết. Ông Obama sau tuyên bố trên tự nhận là “Tổng thống Thái Bình Dương đầu tiên của nước Mỹ”.

Tổng thống Obama và quan chức hàng đầu Mỹ đã thực hiện nhiều chuyến công du tới khu vực Đông Á; bổ nhiệm một đại sứ bên cạnh ASEAN; Barack Obama thậm chí mời lãnh đạo của mười quốc gia thành viên tới Sunnylands (California) trong hai ngày thảo luận không chính thức vào tháng 2/2016.

Mỹ tái triển khai quân từ một mạng lưới mới các căn cứ và các điểm hỗ trợ quân sự: Đối tác chiến lược đã được khẳng định với Australia với 2.500 quân Mỹ triển khai cho đến năm 2017; các hiệp định quân sự với Nhật Bản và Hàn Quốc; các hiệp định tăng cường hợp tác với Philippines, Singapore…

Tuy nhiên, quan hệ Mỹ và đồng minh trong khu vực bị thách thức với ám chỉ “xem lại phân chia gánh nặng chi phí quân sự với các liên minh” từ Tổng thống đắc cử Donald Trump. Chiến lược “xoay trục” và uy tín của Mỹ đang bị thách thức, thậm chí từ chính đồng minh trong khu vực như Philippines. Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), trụ cột chính của “xoay trục” gần như sẽ thất bại.

“Các quốc gia châu Á lo ngại trước sự hiểu biết của ông Trump về tính phức tạp của châu Á… Dù gì đi nữa, người đứng đầu sắp tới của Chính quyền Mỹ sẽ phải viết tiếp bản báo cáo đang bỏ ngỏ của Barack Obama”, Politique internationale viết.

Tuệ An

Tổng hợp

MỚI NHẤT
Người tị nạn "nổi tiếng nhất nước Đức" kiện Facebook
Người tị nạn "nổi tiếng nhất nước Đức" kiện Facebook

Hãng Sputnik ngày 11-1 đưa tin, Anas Modamani, người tị nạn có bức ảnh "tự sướng" nổi tiếng cùng Thủ tướng Đức Angela Merkel đã đệ đơn kiện Facebook vì hình ảnh của anh bị sử dụng vào những tin đồn sai sự thật.

Thứ tư, 11/01/2017 - 05:00

Trung Quốc liên lạc với nhóm của ông Trump, để ngỏ cuộc gặp ở Davos
Trung Quốc liên lạc với nhóm của ông Trump, để ngỏ cuộc gặp ở Davos

(Dân trí) - Trung Quốc hôm nay cho biết nước này đã liên lạc với nhóm của Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump và để ngỏ một cuộc gặp giữa hai bên tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) ở Davos, Thụy Sĩ vào cuối tháng này.

Thứ tư, 11/01/2017 - 04:53

Ông Trump lên tiếng sau cáo buộc "dàn xếp" thông tin với Nga
Ông Trump lên tiếng sau cáo buộc "dàn xếp" thông tin với Nga

(Dân trí) - Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump nói báo cáo của tình báo Mỹ cáo buộc chiến dịch tranh cử của ông có sự dàn xếp về thông tin với phía Nga là “bịa đặt”.

Thứ tư, 11/01/2017 - 04:38

Lính IS tử thủ: Giao tranh diễn ra khốc liệt ở Mosul, Iraq
Lính IS tử thủ: Giao tranh diễn ra khốc liệt ở Mosul, Iraq

Quân đội Iraq áp đảo về hỏa lực và số lượng binh sĩ ở mặt trận Mosul. Trong khi đó, phiến quân IS vẫn chống trả dù bị thương vong nặng.

Thứ tư, 11/01/2017 - 04:05

"Tiểu yêu" Perdix khiến S-400 mất phương hướng
"Tiểu yêu" Perdix khiến S-400 mất phương hướng

Một khi được trang bị UAV siêu nhỏ Perdix, những tiêm kích thế hệ 4 của Mỹ hoàn toàn có thể khiến hệ thống S-300/400 của Nga mất phương hướng.

Thứ tư, 11/01/2017 - 03:15

Philippines hy vọng hoàn tất COC vào giữa năm 2017
Philippines hy vọng hoàn tất COC vào giữa năm 2017

(Dân trí) - Ngoại trưởng Philippines Perfecto Yasay ngày 11/1 cho biết nước này hy vọng Bộ Quy tắc ứng xử (COC) giữa các nước Đông Nam Á và Trung Quốc trên Biển Đông sẽ được hoàn tất vào giữa năm 2017.

Thứ tư, 11/01/2017 - 03:13

Những hình ảnh khó quên tại buổi lễ chia tay của Tổng thống Obama
Những hình ảnh khó quên tại buổi lễ chia tay của Tổng thống Obama

(Dân trí) - Trong bài phát biểu chia tay xúc động trước khi ông kết thúc nhiệm kỳ, ngoài gửi đến lời tri ân với người dân Mỹ, đến bạn bè, gia đình, Tổng thống Mỹ Barack Obama một lần nữa phát đi thông điệp của niềm tin và hy vọng.

Thứ tư, 11/01/2017 - 03:00

Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe thăm Việt Nam tuần tới
Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe thăm Việt Nam tuần tới

(Dân trí) - Theo thông tin từ Bộ Ngoại giao Việt Nam, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe và phu nhân sẽ thăm chính thức Việt Nam từ ngày 16 - 17/1 theo lời mời của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc.

Thứ tư, 11/01/2017 - 02:22

Độc đáo cuộc diễu hành xe đạp dưới trời lạnh âm 28 độ C
Độc đáo cuộc diễu hành xe đạp dưới trời lạnh âm 28 độ C

500 người dân Moscow Nga đã tham gia một cuộc diễu hành bằng xe đạp dưới thời tiết lạnh âm 28 độ C từ khu vực chân tường điện Kremlin tới bờ sông Moskva.

Thứ tư, 11/01/2017 - 02:00

Tổng thống Philippines trao huân chương cao quý cho Đại sứ Việt Nam
Tổng thống Philippines trao huân chương cao quý cho Đại sứ Việt Nam

(Dân trí) - Theo Đại sứ quán Việt Nam tại Philippines, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Việt Nam tại Philippines Trương Triều Dương đã được đích thân Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte trao tặng Huân chương Sikatuna hạng Vàng.

Thứ tư, 11/01/2017 - 01:50

Toàn văn bài phát biểu chia tay xúc động của ông Obama (phần 2)
Toàn văn bài phát biểu chia tay xúc động của ông Obama (phần 2)

(Dân trí) - Được phục vụ các bạn là niềm vinh hạnh cả đời tôi. Tôi sẽ không dừng lại, thực tế tôi sẽ vẫn ở đây cùng với các bạn với tư cách một công dân trong những ngày tháng còn lại.

Thứ tư, 11/01/2017 - 01:38

Toàn văn bài phát biểu chia tay xúc động của ông Obama
Toàn văn bài phát biểu chia tay xúc động của ông Obama

(Dân trí) - Con đường để tới những thành tựu không ít gập ghềnh, gian nan và đôi khi phải trả bằng máu. Để tiến hai bước, chúng ta thường phải lùi lại một bước. Tuy nhiên, chiều dài của nước Mỹ được thể hiện bằng xu hướng tiến lên phía trước và sự mở rộng không ngừng của nguyên tắc chấp nhận tất cả chứ không phải chỉ một số.

Thứ tư, 11/01/2017 - 01:25

ĐÁNG QUAN TÂM
Chiến trường Syria - thế trận cờ tàn
Chiến trường Syria - thế trận cờ tàn

Bất cứ một chiến thuật, đối sách sai lầm nào trong giai đoạn này là không có thời gian để sửa chữa mà sẽ thất bại chung cuộc.

Thứ tư, 11/01/2017 - 12:00

Philippines khởi động thoả thuận tăng cường hợp tác quân sự với Nga
Philippines khởi động thoả thuận tăng cường hợp tác quân sự với Nga

(Dân trí) - Đúng với nhận định của giới quan sát, chuyến thăm của 2 tàu chiến Nga tới Philippines hồi tuần trước đã dẫn tới những thông tin về khả năng đẩy mạnh quan hệ song phương giữa lúc Tổng thống Rodrigo Duterte đang tìm cách đa dạng hoá quan hệ của quốc gia Đông Nam Á để giảm sự phụ thuộc vào đồng minh truyền thống là Mỹ.

Thứ tư, 11/01/2017 - 11:55

Tổng thống Obama khóc khi nói lời cảm ơn vợ con
Tổng thống Obama khóc khi nói lời cảm ơn vợ con

(Dân trí) - Trong bài phát biểu chia tay trước khi kết thúc nhiệm kỳ tại Chicago, Tổng thống Mỹ Barack Obama đã không ít lần rơi nước mắt khi ông nói lời tri ân người dân Mỹ, tri ân những người sát cánh cùng ông. Bài phát biểu cũng khiến nhiều khán giả tại hội trường rơi nước mắt.

Thứ tư, 11/01/2017 - 11:29

Tòa Hiến pháp Hàn Quốc bác giải trình của bà Park Geun-hye
Tòa Hiến pháp Hàn Quốc bác giải trình của bà Park Geun-hye

Hôm qua 10-1, trong phiên điều trần luận tội Tổng thống Hàn Quốc Park Geun-hye (ảnh), Tòa án Hiến pháp Hàn Quốc đã bác bỏ những nỗ lực giải thích “không thỏa đáng” về sự vắng mặt của bà Park trong khi xảy ra thảm họa chìm phà SEWOL hồi năm 2014.

Thứ tư, 11/01/2017 - 11:10

Khán giả hô “thêm 4 năm nữa” khi Tổng thống Obama phát biểu chia tay
Khán giả hô “thêm 4 năm nữa” khi Tổng thống Obama phát biểu chia tay

(Dân trí) - Bài phát biểu từ biệt Nhà Trắng của Tổng thống Barack Obama tối ngày 10/1 tại Chicago, Mỹ đã nhận được sự tán thưởng của hàng nghìn khán giả có mặt trong khán phòng. Những người ủng hộ ông không ngừng hô vang “thêm 4 năm nữa” nhằm bày tỏ sự yêu mến của họ dành cho nhà lãnh đạo sắp mãn nhiệm.

Thứ tư, 11/01/2017 - 10:48

Nga rút quân, thúc Syria tấn công mạnh mẽ chiếm Palmyra
Nga rút quân, thúc Syria tấn công mạnh mẽ chiếm Palmyra

Quân đội chính phủ Syria buộc phải tiến quân mạnh mẽ vào Palmyra, đánh phá dữ dội ở ngoại vi Damascus.

Thứ tư, 11/01/2017 - 10:15

Tổng thống Obama rớm lệ trong diễn văn từ biệt
Tổng thống Obama rớm lệ trong diễn văn từ biệt

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Barack Obama đã nhiều lần xúc động rơi nước mắt trong bài phát biểu chia tay vào tối ngày 10/1 giờ địa phương từ thành phố quê nhà Chicago. Trong diễn văn từ biệt trước khi rời Nhà Trắng sau 2 nhiệm kỳ, ông Obama đã gửi gắm nhiều thông điệp tới toàn thể người dân Mỹ.

Thứ tư, 11/01/2017 - 08:36

Tình báo Mỹ nêu bằng chứng mối liên hệ giữa chiến dịch của ông Trump và Nga
Tình báo Mỹ nêu bằng chứng mối liên hệ giữa chiến dịch của ông Trump và Nga

(Dân trí) - CNN dẫn nguồn thạo tin cho biết, tài liệu mật mà giới chức tình báo Mỹ trình lên Tổng thống và Tổng thống đắc cử tuần trước cáo buộc chiến dịch tranh cử của ông Donald Trump có liên hệ với Nga.

Thứ tư, 11/01/2017 - 08:32

Mỹ lần đầu triển khai tiêm kích tàng hình F-35 tới Nhật Bản
Mỹ lần đầu triển khai tiêm kích tàng hình F-35 tới Nhật Bản

(Dân trí) - Thủy quân lục chiến Mỹ ngày 10/1 xác nhận đã đưa một phi đội máy bay chiến đấu tàng hình F-35 tới Nhật Bản, đánh dấu cuộc triển khai hoạt động đầu tiên ở nước ngoài của dòng chiến đấu cơ đắt đỏ này.

Thứ tư, 11/01/2017 - 08:29

Điện Kremlin: Nga sẵn sàng cải thiện quan hệ với Mỹ bất chấp lệnh trừng phạt
Điện Kremlin: Nga sẵn sàng cải thiện quan hệ với Mỹ bất chấp lệnh trừng phạt

(Dân trí) - Người phát ngôn Điện Kremlin cho biết Nga sẵn sàng hợp tác để cải thiện quan hệ với chính quyền mới của Mỹ dù các lệnh trừng phạt của Washington nhằm vào Moscow có thể chưa được gỡ bỏ ngay lập tức.

Thứ tư, 11/01/2017 - 08:04

Mỹ: Trung Quốc đưa máy bay ném bom tới Trường Sa
Mỹ: Trung Quốc đưa máy bay ném bom tới Trường Sa

(Dân trí) - Một máy bay ném bom chiến lược H-6 của Trung Quốc đã bay quanh quần đảo Trường Sa vào cuối tuần qua. Giới chức Mỹ nhận định đây là động thái mới nhằm phô diễn sức mạnh của Bắc Kinh tại Biển Đông.

Thứ tư, 11/01/2017 - 07:21

Hé lộ về bài phát biểu chia tay của Tổng thống Obama trước giờ G
Hé lộ về bài phát biểu chia tay của Tổng thống Obama trước giờ G

(Dân trí) - Tổng thống Barack Obama sẽ có bài phát biểu chia tay trước khi rời Nhà Trắng vào 8h tối ngày 10/1 theo giờ Mỹ (khoảng 9h sáng 11/1 theo giờ Việt Nam) tại Chicago. Sự kiện này thu hút sự chú ý của cả truyền thông trong nước và quốc tế, cũng như công chúng yêu mến nhà lãnh đạo Mỹ.

Thứ tư, 11/01/2017 - 07:03