Xây dựng Đảng văn minh trong kỷ nguyên mới

Dự thảo các văn kiện trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định: “Tăng cường xây dựng, chỉnh đốn, tự đổi mới để Đảng ta thật sự là đạo đức, là văn minh, nâng tầm và nâng cao hiệu lực, hiệu quả lãnh đạo, cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng”.

Đây là lần đầu tiên chủ trương xây dựng Đảng văn minh được nêu rõ như một nhiệm vụ chiến lược, có tính hệ thống và được cụ thể hóa trong Dự thảo các văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng. Việc bổ sung nội dung này không chỉ mang ý nghĩa về mặt khái niệm, mà phản ánh bước phát triển mới trong tư duy lý luận về xây dựng Đảng cầm quyền, đáp ứng yêu cầu của thời đại phát triển, hội nhập sâu rộng và chuyển đổi mạnh mẽ của đất nước.

Bước phát triển lý luận và thực tiễn

Trong 96 năm lãnh đạo sự nghiệp cách mạng của dân tộc, Đảng ta luôn coi công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng là nhiệm vụ then chốt, quyết định sự tồn vong của Đảng và chế độ. Thực tiễn 40 năm thực hiện công cuộc đổi mới đã chứng minh, khi Đảng giữ vững bản chất cách mạng, không ngừng tự chỉnh đốn, tự đổi mới, đất nước phát triển ổn định, đời sống nhân dân được cải thiện, vị thế quốc gia ngày càng được nâng cao. Ngược lại, mọi biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, quan liêu, xa dân đều làm tổn hại nghiêm trọng đến niềm tin xã hội.

Trong kỷ nguyên mới, khi đất nước bước vào giai đoạn phát triển cao hơn, yêu cầu đặt ra không chỉ là xây dựng Đảng “trong sạch, vững mạnh”, mà phải hướng tới một Đảng cầm quyền hiện đại, văn minh, đủ năng lực lãnh đạo trong điều kiện chuyển đổi số, hội nhập quốc tế sâu rộng và cạnh tranh chiến lược ngày càng gay gắt.

Công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng luôn là nội dung xuyên suốt trong các kỳ Đại hội. Tuy nhiên, điểm mới nổi bật trong Dự thảo các văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng là sự nâng tầm tư duy xây dựng Đảng từ chỉnh đốn nội bộ sang cải cách toàn diện mô hình hệ thống chính trị và phương thức cầm quyền.

Dự thảo các văn kiện nhấn mạnh cuộc cách mạng về sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo hướng tinh gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả; tổ chức chính quyền địa phương hai cấp; giảm mạnh các đầu mối trung gian trong các cơ quan Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị – xã hội. Đây là cuộc cải cách có quy mô lớn nhất trong lịch sử hiện đại, được triển khai đồng bộ, quyết liệt và hoàn thành sớm hơn mục tiêu đề ra.

Sự đổi mới mạnh mẽ về tổ chức bộ máy không chỉ nhằm tiết kiệm nguồn lực, nâng cao hiệu quả hoạt động, mà còn thể hiện tinh thần văn minh trong tổ chức và vận hành quyền lực. Một Đảng văn minh không thể tồn tại trong một bộ máy cồng kềnh, chồng chéo, nhiều tầng nấc. Văn minh ở đây chính là tổ chức hợp lý, phân định rõ chức năng, trách nhiệm; là phương thức lãnh đạo khoa học, minh bạch, lấy hiệu quả phục vụ nhân dân làm thước đo cao nhất.

Cùng với đó, Dự thảo các văn kiện trình Đại hội XIV xác định rõ yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, thể chế hóa và tổ chức thực hiện có hiệu quả cơ chế “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ”. Đây là bước tiến quan trọng trong tư duy về Đảng cầm quyền hiện đại, khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng không đồng nhất với bao biện, làm thay, mà là định hướng, dẫn dắt, kiểm soát và nêu gương.

Việc Dự thảo các văn kiện trình Đại hội XIV bổ sung mục tiêu xây dựng Đảng “là đạo đức, là văn minh” cho thấy Đảng ta không chỉ đặt yêu cầu làm đúng, làm hiệu quả, mà còn chú trọng làm đúng theo cách tiến bộ, nhân văn và phù hợp với xu thế phát triển của thời đại.

“Đảng văn minh” – sự thống nhất giữa đạo đức, trí tuệ và phương thức cầm quyền hiện đại

Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, đạo đức luôn được coi là gốc của người cách mạng. Người khẳng định: “Đảng ta là đạo đức, là văn minh”. Theo Người, một Đảng chân chính phải tiêu biểu cho trí tuệ, lương tâm và danh dự của dân tộc, xứng đáng là người lãnh đạo và người đầy tớ thật trung thành của Nhân dân.

Việc Dự thảo các văn kiện trình Đại hội XIV đặt “văn minh” song hành với “đạo đức” cho thấy sự phát triển mới trong nhận thức lý luận về xây dựng Đảng. Nếu “đạo đức” là nền tảng tinh thần, là động cơ trong sáng của quyền lực, thì “văn minh” chính là tầm cao mới của đạo đức trong thực thi quyền lực. Văn minh không chỉ là chuẩn mực ứng xử cá nhân, mà là tổng hòa của tư duy khoa học, phương thức lãnh đạo hiện đại, thượng tôn pháp luật và các giá trị nhân văn.

Một Đảng văn minh là Đảng biết vận dụng tri thức, công nghệ và pháp quyền vào lãnh đạo, quản trị xã hội; biết lắng nghe dân, đối thoại với dân và chịu sự giám sát của Nhân dân. Văn minh thể hiện ở việc xây dựng cơ chế minh bạch, kiểm soát quyền lực hiệu quả; ở phong cách làm việc khoa học, công tâm; ở khả năng thích ứng linh hoạt với những biến đổi nhanh chóng của thời đại mà vẫn giữ vững mục tiêu, lý tưởng cách mạng.

Đảng “là đạo đức, là văn minh” trước hết thể hiện ở mối quan hệ mật thiết với Nhân dân. Đảng không tồn tại để mưu cầu lợi ích riêng hay đặc quyền, đặc lợi, mà để phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân. Khi chủ trương, chính sách xuất phát từ lợi ích chính đáng của Nhân dân, khi lời nói đi đôi với việc làm, thì niềm tin xã hội được củng cố bền vững. Ngược lại, xa dân, quan liêu, áp đặt chính là biểu hiện của sự thiếu văn minh trong cầm quyền.

Thực hành dân chủ thực chất là thước đo quan trọng của Đảng văn minh. Dân chủ không chỉ là khẩu hiệu, mà phải được thể hiện bằng việc Nhân dân thực sự được tham gia, được giám sát, được phản biện và được thụ hưởng thành quả phát triển. Chính dân chủ sẽ giúp Đảng tự soi, tự sửa, kịp thời khắc phục những hạn chế, yếu kém trong lãnh đạo và quản lý.

Một nội dung quan trọng khác của Đảng đạo đức, văn minh là sự kết hợp hài hòa giữa “đức trị” và “pháp trị”. Giáo dục, thuyết phục phải đi đôi với kỷ luật nghiêm minh; kỷ cương của Đảng và pháp luật của Nhà nước phải được thực thi công bằng, không có vùng cấm, không có ngoại lệ. Thực tiễn đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực thời gian qua cho thấy rõ quyết tâm xây dựng một nền văn hóa quyền lực liêm chính, minh bạch, lấy đạo đức và pháp luật làm chuẩn mực cao nhất.

Xây dựng Đảng văn minh cũng là xây dựng văn hóa Đảng trong thời kỳ mới. Đó là văn hóa lãnh đạo, văn hóa công vụ, văn hóa ứng xử với Nhân dân. Mỗi tổ chức đảng, mỗi cán bộ, đảng viên phải là tấm gương về liêm chính, trách nhiệm, kỷ cương và nhân văn. Đạo đức phải gắn với văn hóa, kỷ luật phải đi liền với văn minh; dân chủ phải trở thành phong cách ứng xử tự nhiên trong mọi hoạt động của Đảng.

Để thực hiện mục tiêu xây dựng Đảng thật sự “là đạo đức, là văn minh”, cần tiếp tục hoàn thiện lý luận xây dựng Đảng trong tình hình mới; đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo theo hướng hiện đại, khoa học, ứng dụng công nghệ số; xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên có năng lực, phẩm chất, uy tín, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; đồng thời, phát huy vai trò giám sát của Nhân dân, coi lòng dân là thước đo cao nhất của uy tín và năng lực cầm quyền.

Xây dựng Đảng văn minh không phải là khẩu hiệu mang tính hình thức, mà là yêu cầu khách quan, là nhiệm vụ chiến lược có ý nghĩa sống còn đối với sự nghiệp cách mạng. Một Đảng văn minh là Đảng vừa có đạo đức, vừa có trí tuệ, vừa có năng lực kiến tạo phát triển, luôn gắn bó mật thiết với Nhân dân và không ngừng tự đổi mới để thích ứng với những biến đổi của thời đại. Đó chính là nền tảng bảo đảm để Đảng ta xứng đáng với niềm tin của Nhân dân, tiếp tục là lực lượng tiên phong dẫn dắt dân tộc Việt Nam vững bước trong kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc vì hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.

Chuyên mục TÂM ĐIỂM mong nhận được ý kiến của bạn đọc về nội dung bài viết. Hãy vào phần Bình luận và chia sẻ suy nghĩ của mình. Xin cảm ơn!