Thông điệp hành động

Đại hội XIV của Đảng đã thành công rất tốt đẹp, xác lập tầm nhìn và mục tiêu lớn cho giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Diễn văn phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Bế mạc Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng nêu rõ: “Tinh thần xuyên suốt của nhiệm kỳ Đại hội XIV là: Tự chủ chiến lược, nắm chắc thời cơ, chung sức đồng lòng, vượt qua mọi thách thức, khơi dậy mạnh mẽ khát vọng phát triển; biến ý chí thành hành động, biến quyết sách thành kết quả cụ thể; nói là làm, làm ngay, làm đúng, làm quyết liệt, làm đến cùng và làm hiệu quả”.

Trước đó, trong Báo cáo về các văn kiện trình Đại hội XIV Đảng Cộng sản Việt Nam hôm khai mạc Đại hội, Tổng Bí thư Tô Lâm cũng đã nhấn mạnh một cách nhất quán và mạnh mẽ yêu cầu hành động, đề cao trách nhiệm thực thi của từng cấp, từng ngành, từng cán bộ; kiên quyết khắc phục tình trạng “nói nhiều, làm ít”, “nói hay, làm dở”, “nói không đi đôi với làm”.

Đây không phải là những lời nhắc nhở chung chung, mà là một mệnh lệnh hành động cho toàn bộ hệ thống chính trị trong giai đoạn mới. Thông điệp ấy cho thấy một chuyển động rất rõ: cùng với nhấn mạnh chủ trương là đề cao kết quả, từ đánh giá bằng báo cáo sang đo lường bằng tác động thực tế.

Đại hội XIV, vì thế, không chỉ đặt ra mục tiêu cao hơn, mà còn đặt ra chuẩn mực hành động cao hơn. Mỗi lời nói, mỗi cam kết đều phải được kiểm chứng bằng việc làm cụ thể và kết quả có thể cảm nhận được trong đời sống xã hội.

Trong nhiều năm qua, Đảng và Nhà nước đã ban hành các chủ trương, chính sách đúng, trúng và có tầm nhìn dài hạn. Trong đó, một số chính sách được xã hội kỳ vọng lớn, được cộng đồng doanh nghiệp và người dân đón nhận. Tuy nhiên, kết quả thực hiện trên thực tế nơi này nơi khác lại chưa đồng đều, chưa bền vững, thậm chí có nơi còn chậm hơn mong đợi.

Nguyên nhân không nằm ở quyết tâm chính trị, mà ở khâu tổ chức thực hiện chưa được đặt đúng vị trí quyết định. Ở đâu đó, việc ban hành chủ trương được coi là “xong việc”, trong khi thiết kế thực thi, phân công trách nhiệm và đo lường kết quả lại chưa được quan tâm đúng mức. Khi trách nhiệm bị pha loãng trong tập thể và quy trình, hiệu quả thực thi khó có thể cao.

Hệ quả cuối cùng không chỉ là chậm tiến độ, mà là khoảng cách giữa kỳ vọng xã hội và kết quả thực tế. Khoảng cách ấy, nếu kéo dài, sẽ trực tiếp thử thách niềm tin – thứ “nguồn lực mềm” quý giá nhất của phát triển.

Hành động từ trách nhiệm cụ thể

Trong khoa học quản trị, việc xác định rõ ràng “địa chỉ” trách nhiệm là một trong các yếu tố nền tảng thúc đẩy hành động. Mỗi quyết sách cần trả lời những câu hỏi rất cụ thể: ai chịu trách nhiệm chính, trách nhiệm đến đâu, thời hạn là gì, và kết quả được đánh giá bằng tiêu chí nào. Khi không xác định rõ chủ thể chịu trách nhiệm, chính sách dù đúng cũng khó đi vào cuộc sống.

Đi liền với đó, quyền hạn phải song hành với trách nhiệm. Phân cấp, phân quyền chỉ có ý nghĩa khi được thực hiện thực chất, không hình thức. Không thể giao việc lớn nhưng giữ quyền nhỏ, cũng không thể đòi hỏi trách nhiệm cao trong khi công cụ hành động bị hạn chế. Tình trạng “trách nhiệm tập thể, rủi ro cá nhân” nếu không được khắc phục sẽ tiếp tục làm nảy sinh tâm lý né tránh và an toàn thái quá.

Đặc biệt, cần chấm dứt tư duy làm đúng quy trình nhưng không đạt mục tiêu. Trong giai đoạn phát triển mới, hành động đúng không chỉ là đúng thủ tục, mà phải là đúng mục tiêu, đúng thời điểm và đúng lợi ích chung. Hiệu quả cuối cùng của chính sách phải là thước đo quan trọng nhất.

Nâng cấp năng lực tổ chức thực hiện

Cũng từ khoa học quản trị, chúng ta thấy rằng để đáp ứng yêu cầu hành động cao hơn thì tất yếu cần nâng cấp toàn diện năng lực tổ chức thực hiện.

Khi chuyển từ tư duy “ban hành chính sách” sang tư duy “thiết kế thực thi”, mỗi chính sách cần đi kèm một lộ trình rõ ràng, nguồn lực bảo đảm, cơ chế giám sát chặt chẽ và tiêu chí đánh giá cụ thể. Khi quá trình thực hiện được thiết kế ngay từ đầu, chính sách sẽ có “đường đi” rõ ràng và khả năng tạo tác động cao hơn.

Cơ chế bảo vệ và khuyến khích người dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung cần được thực thi mạnh mẽ. Không thể yêu cầu đổi mới nếu chỉ khen thưởng sự an toàn. Một môi trường thực thi lành mạnh phải chấp nhận rủi ro có kiểm soát, coi sai sót trong khuôn khổ cho phép là một phần của quá trình học hỏi và hoàn thiện chính sách.

Quan trọng hơn cả, kết quả thực tế phải trở thành thước đo duy nhất. Không lấy báo cáo làm trung tâm, mà lấy trải nghiệm của người dân, chi phí của doanh nghiệp và hiệu quả xã hội đo đếm được làm tiêu chí đánh giá. Khi người dân thấy thủ tục đơn giản hơn, doanh nghiệp thấy chi phí giảm đi và cơ hội mở rộng hơn, chính sách mới thực sự thành công.

Từ hành động đến niềm tin xã hội

Khi hành động trở thành chuẩn mực, niềm tin xã hội sẽ được củng cố một cách tự nhiên. Niềm tin không chỉ đến từ lời hứa, mà từ kết quả; không chỉ đến từ khẩu hiệu, mà từ những thay đổi cụ thể trong đời sống hằng ngày.

Một xã hội có niềm tin là một xã hội sẵn sàng đồng hành, sẵn sàng chia sẻ và sẵn sàng chấp nhận những cải cách khó khăn nhưng cần thiết. Ngược lại, nếu hành động không theo kịp lời nói, khoảng cách giữa kỳ vọng và hiện thực sẽ ngày càng lớn, và niềm tin sẽ bị thử thách.

Thời của hành động đã bắt đầu

Đại hội XIV đánh dấu một mốc son mới, một bước chuyển quan trọng trong tư duy lãnh đạo và điều hành với tinh thần hành động quyết liệt, hiệu quả.

Khi mỗi cấp, mỗi ngành, mỗi cán bộ coi tinh thần hành động và trách nhiệm thực thi là danh dự chính trị của mình, khi lời nói luôn đi cùng việc làm và kết quả, thì niềm tin xã hội sẽ trở thành nền tảng vững chắc nhất cho sự phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Đó cũng chính là thước đo sâu xa và bền vững nhất cho thành công của Đại hội XIV.

Chuyên mục TÂM ĐIỂM mong nhận được ý kiến của bạn đọc về nội dung bài viết. Hãy vào phần Bình luận và chia sẻ suy nghĩ của mình. Xin cảm ơn!