Trầm cảm sau sinh và những lưu ý khi dùng thuốc chữa

Phụ nữ sau sinh con thường gặp một chứng bệnh đó là trầm cảm sau sinh. Khoảng 20% những bà mẹ mới sinh con có những dấu hiệu này. Những phụ nữ bị trầm cảm sau sinh cần được phát hiện sớm và tuân thủ dùng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ điều trị.

Trầm cảm sau sinh là một sự kết hợp giữa thay đổi về hành vi, cảm xúc, cơ thể xảy ra sau khi người phụ nữ sinh con, thường khởi phát sau sinh khoảng 4 tuần và những trường hợp nặng có thể có những triệu chứng loạn thần và hành vi nguy hiểm cho bản thân và cả con.

Trầm cảm sau sinh xuất phát từ đâu, biểu hiện như thế nào?

Nguyên nhân của trầm cảm sau sinh: Do thay đổi hormon trong cơ thể: Hai loại hormon estrogen và progesterone tăng gấp 10 lần trong quá trình mang thai, sau đó giảm đi nhanh chóng khi sinh con, sau ba ngày hormon này quay trở về mức bình thường như trước khi mang thai.

Do các yếu tố tâm lý- xã hội: Các yếu tố stress trong cuộc sống bao gồm: Vấn đề gánh nặng về tài chính khi sinh con, sự thay đổi công việc, sự mệt mỏi sau kỳ sinh nở, sự thiếu chuẩn bị kiến thức và kinh nghiệm chăm sóc con, không có sự trợ giúp của người thân...

Biểu hiện của trầm cảm sau sinh: Khó khăn về giấc ngủ (khó đi vào giấc ngủ, ngủ không sâu giấc, ngủ hay mơ, thức dậy sớm, có khi là mất ngủ hoàn toàn), ăn không ngon miệng, chán ăn; mệt mỏi quá mức; cảm xúc buồn chán; bi quan về tương lai...

Trầm cảm sau sinh và những lưu ý khi dùng thuốc chữa - 1

Sau khi sinh người phụ nữ rất cần sự chia sẻ của người thân trong việc chăm sóc con.

Dùng thuốc nào?

Cần nhập viện những trường hợp nặng: Trầm cảm kèm theo triệu chứng loạn thần như hoang tưởng, ảo giác, ý tưởng hành vi tự sát, tự hủy hoại bản thân, gây nguy hiểm cho con và người xung quanh. Những triệu chứng bệnh ở mức độ nặng như mất ngủ hoàn toàn, không ăn được.

Các trường hợp trung bình và nhẹ có thể điều trị ngoại trú, tuy nhiên người bệnh cần tuyệt đối tuân thủ việc dùng thuốc của bác sĩ điều trị, dùng đúng thuốc, đủ liều, đúng thời gian điều trị...

 

Các nhóm thuốc thường dùng: Có nhiều loại thuốc chống trầm cảm khác nhau và để được chỉ định thuốc chống trầm cảm người bệnh cần đi khám bác sĩ, không được tự ý mua thuốc.

Nhóm thuốc ức chế tái hấp thu serotonin và noradrenaline (SNRIs) và nhóm thuốc ức chế tái hấp thu serotonin (SSRIs): Đây là hai loại phổ biến nhất điều trị tình trạng này.

Nhóm SNRIs làm tăng chất serotonin và noradrenalin trong não, là hai chất bị giảm đi khi người bệnh mắc chứng trầm cảm. Các thuốc thường dùng như desvenlafaxine, duloxetine, levomilnacipran và venlafaxine...

Nhóm SSRIs làm cảm xúc hết trầm buồn như fluoxetine, fluvoxamine, paroxetine và sertraline...

Tuy nhiên khi dùng cần lưu ý, các tác dụng phụ thường gặp của hai nhóm thuốc chống trầm cảm này là: Buồn nôn, mẩn đỏ, khô miệng, táo bón hoặc tiêu chảy, sút cân, vã mồ hôi, run tay chân, an thần, rối loạn tình dục, mất ngủ, đau đầu, choáng váng, lo âu và dễ kích động, có thể có ý nghĩ tự sát, đặc biệt trong những ngày đầu mới dùng. Vì vậy trong những ngày đầu dùng các thuốc này người bệnh cần được theo dõi chặt chẽ bởi bác sĩ và người nhà, nếu có bất kỳ dấu hiệu nào bất thường cần đưa người bệnh đến các cơ sở y tế để được trợ giúp kịp thời.

Thuốc chống trầm cảm ba vòng (TCAs) như amitriptylin, imipramin, nortriptylin... Đây là loại thuốc hiện còn ít dùng, thuốc cũng làm tăng serotonin ở trong não. Tác dụng phụ của thuốc chống trầm cảm ba vòng như: co giật, mất ngủ, lo âu, rối loạn nhịp tim, tăng huyết áp, nổi mẩn, buồn nôn và nôn, co thắt cơ vùng bụng, táo bón, khó tiểu tiện, tăng nhãn áp, chống chỉ định với bệnh nhân tăng nhãn áp, rối loạn chức năng tình dục.

Những điều cần lưu ý khi dùng thuốc: Hội chứng cai thuốc:  Thuốc chống trầm cảm là một loại thuốc không gây nghiện, không đòi hỏi phải tăng liều để đạt được hiệu quả điều trị và khi dừng thuốc người bệnh sẽ không gặp phải những biểu hiện như dấu hiệu cai thuốc, như dừng hút thuốc lá hay rượu. Tuy nhiên, có tỉ lệ khoảng 1/3 người bệnh sử dụng SSRIs và SNRIs có những biểu hiện như hội chứng cai sau khi dừng thuốc. Những biểu hiện này kéo dài từ 2 tuần đến 2 tháng sau khi ngừng thuốc như: lo lắng, hoa mắt, chóng mặt, ác mộng, có biểu hiện giống như cảm cúm, đau bụng. những biểu hiện này thường ở mức độ nhẹ. Vì vậy cần giảm liều thuốc từ từ để giảm những triệu chứng không mong muốn của hội chứng cai thuốc này.

Thời gian dùng thuốc: Những triệu chứng của bệnh thường được cải thiện tốt sau 3 tháng sử dụng thuốc và người bệnh nên tiếp tục dùng ít nhất là 6 tháng tiếp theo sau khi bệnh đã cải thiện tốt. Nếu dừng thuốc trước thời điểm 8 tháng những triệu chứng của bệnh có thể quay lại. Những trường hợp có một dấu hiệu quay trở lại của bệnh nên tiếp tục dùng thuốc ít nhất là 24 tháng.

Có một lượng nhỏ của một vài loại thuốc chống trầm cảm qua sữa mẹ, ví dụ như sertralin và nortriptyline. Ở trẻ sơ sinh vài tuần tuổi có thể chuyển hóa thuốc này ở gan, thận như người trưởng thành. Việc sử dụng thuốc chống trầm cảm và cho con bú còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố: Tình trạng sức khỏe của trẻ, trẻ có sinh non hay không, tình trạng sức khỏe của mẹ như thế nào và quan trọng nữa là bác sĩ chỉ định dùng loại thuốc nào. Vì vậy, để hạn chế tối đa những ảnh hưởng của thuốc tới em bé, người mẹ cần dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ, tránh tự ý dùng, tự ý thay đổi liều lượng, thời gian dùng thuốc...

Phòng bệnh ra sao?

Cần chuẩn bị sẵn những kiến thức về làm mẹ và những điều kiện kinh tế sẵn sàng cho việc tiếp nhận thành viên mới trong gia đình. Các thành viên trong gia đình cần phải trợ giúp bà mẹ mới sinh con trong việc chăm sóc trẻ để người mẹ có thời gian nghỉ ngơi, hồi phục sức khỏe sau khi sinh; chia sẻ, giải quyết những vấn đề về tâm lý gặp phải với người mẹ, vai trò của người chồng rất quan trọng. Chế độ ăn đủ chất dinh dưỡng, không được kiêng khem quá mức dẫn đến thiếu chất dinh dưỡng cho mẹ và con. Ngủ tốt để đảm bảo sức khỏe khi con ngủ mẹ cần phải tranh thủ ngủ...

Theo BS. Trịnh Thị Bích Huyền

Sức khỏe và Đời sống 

MỚI NHẤT
Chuyên gia quốc tế: Việt Nam nên tăng thuế thuốc lá
Chuyên gia quốc tế: Việt Nam nên tăng thuế thuốc lá

(Dân trí) - Giới chuyên gia cho rằng thuế thuốc lá tại Việt Nam đang ở mức thấp so với các nước trong khu vực, và việc tăng thuế áp lên mặt hàng thuốc lá sẽ mang lại nhiều lợi ích cho chính người dân.

Thứ ba, 01/10/2019 - 06:11

Lộ diện siêu phẩm từ Hàn Quốc được chuyển giao đầu tiên tại Thẩm Mỹ Quốc Tế Linh Anh
Lộ diện siêu phẩm từ Hàn Quốc được chuyển giao đầu tiên tại Thẩm Mỹ Quốc Tế Linh Anh

(Dân trí) - Với phương châm mang đến những “tinh hoa xoa dịu” làn da và vóc dáng. Thẩm Mỹ Quốc Tế Linh Anh luôn là đơn vị đi đầu trong việc chuyển giao công nghệ, sản phẩm làm đẹp tiên tiến trên thế giới. Một lần nữa, Linh Anh tiên phong chuyển giao siêu phẩm làm đẹp đến từ Hàn Quốc - MicroNano Kim Cương Siêu Vi Điểm.

Thứ ba, 01/10/2019 - 06:00

Bộ trưởng Y tế sốt ruột cảnh bệnh nhân nằm lâu, thay đổi thuốc liên tục vì nhiễm khuẩn bệnh viện
Bộ trưởng Y tế sốt ruột cảnh bệnh nhân nằm lâu, thay đổi thuốc liên tục vì nhiễm khuẩn bệnh viện

(Dân trí) - Một khảo sát tại khoa Hồi sức tích cực của 15 bệnh viện ở 3 miền Bắc, Trung, Nam cho thấy tỉ lệ nhiễm khuẩn bệnh viện là 27,3%. Tỉ lệ sử dụng kháng sinh thay đổi ở các khoa và bệnh viện dao động từ 60,5% đến 99,5%.

Thứ hai, 30/09/2019 - 04:28

Xác lợn chết nghi nhiễm dịch tả châu Phi vứt bừa bãi, la liệt trên đường
Xác lợn chết nghi nhiễm dịch tả châu Phi vứt bừa bãi, la liệt trên đường

(Dân trí) - Những con lợn nghi bị nhiễm dịch tả lợn châu Phi đã chết được bỏ trong bao tải vứt dọc tuyến đường có nhiều người qua lại khiến người dân rất bức xúc.

Thứ hai, 30/09/2019 - 03:22

Không được cấp phép, phòng khám vẫn quảng cáo "nổ" vá màng trinh, lắp bi, kéo dài dương vật
Không được cấp phép, phòng khám vẫn quảng cáo "nổ" vá màng trinh, lắp bi, kéo dài dương vật

(Dân trí) - Quảng cáo dịch vụ khám chữa bệnh quá phạm vi chuyên môn được ghi trong giấy phép hoạt động, phòng khám Đa khoa Âu Á đã bị xử phạt số tiền tới 61 triệu đồng. Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh cho biếp, cơ quan này không cấp phép cho bất kỳ cơ sở nào thực hiện các dịch vụ vá màng trinh, lắp bi dương vật, kéo dài dương vật.

Thứ hai, 30/09/2019 - 12:46

Ô nhiễm không khí Hà Nội ở ngưỡng đỉnh: Bụi mịn tấn công phổi như thế nào?
Ô nhiễm không khí Hà Nội ở ngưỡng đỉnh: Bụi mịn tấn công phổi như thế nào?

(Dân trí) - Sáng nay (30/9) chất lượng không khí ở Hà Nội theo website giám sát chất lượng không khí AirVisual, có số đo lên ngưỡng tím- ngưỡng rất có hại cho sức khỏe mọi người. Bụi mịn sẽ tấn công phổi chúng ta như thế nào? Cách đối phó ra sao?

Thứ hai, 30/09/2019 - 09:18

Bác sĩ phát hoảng với thói quen "nhai mớm cơm", "nhai mớm trầu" của người Việt
Bác sĩ phát hoảng với thói quen "nhai mớm cơm", "nhai mớm trầu" của người Việt

(Dân trí) - Nói nôm na, nhai mớm cơm là hành động một người cho thức ăn vào miệng mình, nhai hộ để thức ăn mềm ra rồi bón cho người khác. Thói quen này gặp rất phổ biến ở vùng nông thôn, miền núi khiến nhiều trẻ em có nguy cơ lây nhiễm hàng loạt bệnh nguy hiểm từ người lớn.

Thứ hai, 30/09/2019 - 07:56

Thực phẩm giúp tinh binh khỏe
Thực phẩm giúp tinh binh khỏe

Một người bình thường sản xuất mỗi ngày từ 70-150 triệu tinh trùng. Mỗi lần xuất tinh có khoảng 200 - 300 triệu tinh trùng, nếu trong 1ml tinh dịch đậm độ tinh trùng dưới 20 triệu tinh trùng thì khả năng có thai sẽ giảm.

Thứ hai, 30/09/2019 - 07:03

Béo tập luyện không giảm cân có nên phẫu thuật thu nhỏ dạ dày?
Béo tập luyện không giảm cân có nên phẫu thuật thu nhỏ dạ dày?

(Dân trí) - Xin hỏi bác sĩ, chị gái tôi cao 1m50, nặng 60kg. Chị cũng vật lộn tập thể dục nhưng không hiệu quả, không giảm cân. Liệu chị tôi có nên phẫu thuật cắt dạ dày, thu nhỏ dạ dày để giảm độ thèm ăn, không lo thừa cân? (Hồng Minh - Vĩnh Phúc)

Thứ hai, 30/09/2019 - 06:18

Bé gái 10 tuổi  nguy kịch vì bị kéo nhọn găm vào đầu
Bé gái 10 tuổi nguy kịch vì bị kéo nhọn găm vào đầu

(Dân trí) - Các bác sĩ Bệnh viện Sản nhi Nghệ An vừa phẫu thuật thành công cho một bé gái 10 tuổi bị chiếc kéo cắt giấy găm vào vùng thái dương, nguy kịch đến tính mạng.

Chủ nhật, 29/09/2019 - 09:17

Nhiều trường hợp nhiễm trùng sau sinh mổ ở Bệnh viện Sản - Nhi Cà Mau
Nhiều trường hợp nhiễm trùng sau sinh mổ ở Bệnh viện Sản - Nhi Cà Mau

(Dân trí) - Thời gian qua, vẫn còn xảy ra nhiều trường hợp sản phụ mổ bắt con ở Bệnh viện Sản - Nhi Cà Mau bị nhiễm trùng vết mổ.

Chủ nhật, 29/09/2019 - 01:57

Hàng tỉ hạt vi nhựa có thể đang tồn tại ngay trong tách trà của bạn
Hàng tỉ hạt vi nhựa có thể đang tồn tại ngay trong tách trà của bạn

(Dân trí) - Một số nhà sản xuất trà gần đây đã thay thế túi trà giấy như trước đây bằng túi nhựa hoặc "lụa". Những túi trà nhựa này thực sự gây ra một nỗi ám ảnh lớn đối với môi trường, hơn nữa trong một nghiên cứu mới đã nhấn mạnh rằng chúng giải phóng hàng tỷ hạt vi nhựa microplastic và nhựa có kích thước nano vào trà.

Chủ nhật, 29/09/2019 - 07:18

ĐÁNG QUAN TÂM
Xương rồng tai thỏ: Món ngon, vị thuốc
Xương rồng tai thỏ: Món ngon, vị thuốc

(Dân trí) - Với nhiều người Việt chúng ta, xương rồng là loại cây gai góc, sống trên các vùng đất cát khô cằn xương rồng như nghĩa địa, bờ rào, bãi cát, hay chỉ được trồng làm cây cảnh.

Chủ nhật, 29/09/2019 - 06:49

Kỳ lạ cô gái bỗng nhiên đổi màu tay chân vì chữa ra mồ hôi bằng lá trầu không
Kỳ lạ cô gái bỗng nhiên đổi màu tay chân vì chữa ra mồ hôi bằng lá trầu không

(Dân trí) - Nghe mách có thể trị chứng tăng tiết mồ hôi chân bằng cách ngâm lá trầu không, cố gái trẻ kiên trì ngâm chân vào chậu nước chứa lá trầu. Trong lúc ngâm, 1 tay cô cũng cho xuống chậu nước để xoa kĩ lên mu bàn chân. Sau một tuần, cô gái có hai bàn chân và một tay trắng bóc, bàn tay còn lại không chạm nước vẫn có màu da như bình thường.

Chủ nhật, 29/09/2019 - 06:15

Hòa Bình: Cứu sống 3 bệnh nhân nhiễm khuẩn huyết Whitmore
Hòa Bình: Cứu sống 3 bệnh nhân nhiễm khuẩn huyết Whitmore

(Dân trí) - Bệnh viện đa khoa tỉnh Hòa Bình vừa cứu sống 3 ca bệnh nhiễm khuẩn huyết do Whitmore gây ra, trong đó có bệnh nhân 86 tuổi quê huyện Lương Sơn.

Thứ bảy, 28/09/2019 - 10:20

Ăn hoa quả giảm cân, vì sao càng ăn càng béo?
Ăn hoa quả giảm cân, vì sao càng ăn càng béo?

(Dân trí) - Chuyên gia dinh dưỡng khẳng định, hoa quả là thực phẩm tốt dùng cho chế độ giảm cân của chị em. Nhiều chị em lựa chọn chế độ giảm cân với hoa quả nhưng càng ăn càng béo vì sai lầm vô cùng phổ biến, nhiều người mắc phải.

Thứ bảy, 28/09/2019 - 06:40

Những bất thường ở tử cung có thể gây vô sinh
Những bất thường ở tử cung có thể gây vô sinh

Những bất thường ở tử cung có thể là nguyên nhân gây vô sinh cho người phụ nữ. Những bất thường này có nhiều loại: có khi là những dị tật bẩm sinh ở người phụ nữ ngay khi còn trong bào thai; có khi là bệnh mắc phải ở tử cung khiến không thể mang thai.

Thứ bảy, 28/09/2019 - 06:23

Thanh Hóa: Ngân sách dự phòng đã "cạn", dịch tả lợn châu Phi vẫn hoành hành
Thanh Hóa: Ngân sách dự phòng đã "cạn", dịch tả lợn châu Phi vẫn hoành hành

(Dân trí) - Tính đến cuối tháng 9/2019, toàn tỉnh Thanh Hóa tiêu hủy hơn 9000 tấn lợn bị dịch tả châu Phi, tương đương với khoảng 220 tỷ đồng tiền hỗ trợ người dân bị thiệt hại. Hiện ngân sách dự phòng đã cơ bản “cạn”, tỉnh Thanh Hóa phải tạm ứng từ quỹ dự trữ tài chính để hỗ trợ kịp thời cho người dân.

Thứ bảy, 28/09/2019 - 06:01

Quảng Ngãi: Vất vả phòng chống dịch bệnh kép
Quảng Ngãi: Vất vả phòng chống dịch bệnh kép

(Dân trí) - Số trường hợp mắc tay chân miệng và sốt xuất huyết tại Quảng Ngãi tăng mạnh. Ngành Y tế tỉnh này phải vất vả ngăn chặn 2 căn bệnh nguy hiểm này.

Thứ bảy, 28/09/2019 - 05:52

Cục trưởng An toàn thực phẩm: Facebook cam kết gỡ quảng cáo "nổ" công dụng thực phẩm chức năng
Cục trưởng An toàn thực phẩm: Facebook cam kết gỡ quảng cáo "nổ" công dụng thực phẩm chức năng

(Dân trí) - PGS.TS Nguyễn Thanh Phong, Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm cho biết, cơ quan này đã làm việc với Facebook nhằm siết chặt tình trạng quảng cáo "nổ" công dụng sản phẩm thực phẩm chức năng trên mạng xã hội, lừa dối người tiêu dùng.

Thứ sáu, 27/09/2019 - 03:13

Vụ "nhiều học sinh nghi bị viêm đường hô hấp": Nhiều khả năng bị bệnh cúm mùa
Vụ "nhiều học sinh nghi bị viêm đường hô hấp": Nhiều khả năng bị bệnh cúm mùa

(Dân trí) - Liên quan đến vụ hàng chục em học sinh nghi bị viêm đường hô hấp xảy ra ở huyện U Minh (tỉnh Cà Mau), tính đến nay đã có hơn 200 em “dính” bệnh. Theo một lãnh đạo ngành Y tế tỉnh Cà Mau thì nguyên nhân có thể là do các em bị bệnh cúm mùa.

Thứ sáu, 27/09/2019 - 01:20

Cà Mau: Nhiều bác sĩ nghỉ việc ở bệnh viện công
Cà Mau: Nhiều bác sĩ nghỉ việc ở bệnh viện công

(Dân trí) - Theo Sở Y tế tỉnh Cà Mau, từ năm 2015 đến năm 2019, ngành y tế tỉnh này đã có gần 150 bác sĩ nghỉ việc ở bệnh viện công.

Thứ sáu, 27/09/2019 - 01:17

Vụ VN Pharma: Cục Quản lý Dược gửi văn bản hỏa tốc cho Tòa án nhân dân thành phố Hồ Chí Minh
Vụ VN Pharma: Cục Quản lý Dược gửi văn bản hỏa tốc cho Tòa án nhân dân thành phố Hồ Chí Minh

(Dân trí) - Ngày 27/9, Cục Quản lý dược – Bộ Y tế đã gửi văn bản hỏa tốc cho Tòa án nhân dân thành phố Hồ Chí Minh (TPHCM) đề nghị xét xử nghiêm theo pháp luật các hành vi vi phạm của các đối tượng làm giả hồ sơ, tài liệu nhập khẩu thuốc vào Việt Nam nhằm thay đổi xuất xứ của thuốc để trục lợi; việc kết luận về bản chất lô thuốc H-Capita cần phải căn cứ vào các quy định chuyên môn và các tài liệu, hồ sơ…

Thứ sáu, 27/09/2019 - 11:47

Vụ bệnh nhân tử vong vì bị “bỏ rơi” nhiều giờ: Xem xét kỷ luật “kíp” trực
Vụ bệnh nhân tử vong vì bị “bỏ rơi” nhiều giờ: Xem xét kỷ luật “kíp” trực

(Dân trí) - Giám đốc Trung tâm Y tế huyện Kim Bôi (Hòa Bình) cho biết, đã dừng phân công chuyên môn bác sĩ và các điều dưỡng liên quan đến cái chết của bệnh nhân bị “bỏ rơi” nhiều giờ. Đơn vị đã yêu cầu “kíp” trực làm kiểm điểm để tiến hành xử lý kỷ luật.

Thứ sáu, 27/09/2019 - 10:39