Tiết canh: Không bổ máu lại thêm nhiễm trùng

Dân trí “Ăn gì bổ nấy” là nếp nghĩ đã lâu đời của đa số người Việt chúng ta. Với quan niệm như thế rất nhiều người tìm ăn tiết canh với hy vọng là được “bổ máu”, cường dương, sung sức…Nhưng khoa học phân tích, giải thích ra sao về việc ăn tiết canh này?
>>Liên tiếp 2 trường hợp tử vong vì ăn tiết canh lợn
>>Ăn tiết canh vịt, nhiễm... liên cầu lợn!
>>Ăn tiết canh dịp Tết, một bệnh nhân tử vong vì liên cầu lợn

 

Tiết canh: Không bổ máu lại thêm nhiễm trùng - 1

Thành phần của máu

Máu gồm hai phần. Một là Các tế bào máu (huyết cầu) chiếm 45% thể tích máu trong đó hồng cầu (tế bào đỏ) 96%, bạch cầu (tế bào trắng) 3% và tiểu cầu (tế bào nhỏ) 1%. Trong hồng cầu có chứa huyết cầu tố (hemoglobin, Hb) là thành phần quan trọng nhất vì có khả năng kết hợp với dưỡng khí oxy thành HbO2, đảm trách nhiệm vụ đưa dưỡng khí oxy này đến tất cả cơ quan, tế bào và mang thán khí (các bô níc) từ các cơ quan về phổi để thải loại ra ngoài. Thiếu máu theo định nghĩa y học là thiếu hồng cầu, cụ thể là thiếu huyết cầu tố. Hai là huyết tương (phần dịch lỏng) chiếm 55% thể tích máu. Chức năng của huyết tương là vận chuyển các huyết cầu, chất dinh dưỡng, các hóc môn, vitamin, chất đông máu.v.v…đi khắp châu thân.

Thành phần của máu
Thành phần của máu

Cơ thể tạo máu (bổ máu) như thế nào?

Muốn tân tạo thêm hồng cầu mới, tạo máu, cơ thể cần phải có: (1) chất đạm cụ thể là các axit amin để tổng hợp ra phân tử globin của huyết cầu tố, (2) chất sắt ( Fe++) để sinh tổng hợp nhân heme, (3) các vitamin B12, B6 và axit folic (4) hai yếu tố vi lượng Nikel, Cobalt và (5) một hóc môn đặc biệt là EPO (erythropoietin), nồng độ hóc môn EPO này tăng giảm theo hàm lượng oxy của cơ thể, càng thiếu oxy cơ thể càng sản sinh nhiều EPO.

Trong khi các yếu tố khác đều là “ngoại sinh”, do ăn uống đưa vào chất EPO được tổng hợp “nội sinh” từ thận. Người suy thận vì sự tổng hợp EPO không đủ nên họ luôn luôn bị thiếu máu nặng, do đó trong điều trị suy thận mãn ngoài lọc thận, truyền máu …bác sĩ thường cho dùng thêm chất EPO. Trong thể thao, thỉnh thoảng người ta lại phát hiện vận động viên “gian dối”, lén dùng EPO làm chất doping để tăng lượng hồng cầu, tăng khả năng tải oxy, tăng khả năng “rướn” trong các cuộc tranh tài.

Ăn tiết canh không bổ béo gì!

Hồng cầu sống khoảng 120 ngày; khi chết nhân heme của huyết cầu tố được phóng thích và thoái hóa qua nhiều giai đoạn với sản phẩm chính là chất bilirubin. Chất bilirubin này có màu “vàng xanh” sẽ theo máu về gan rồi  được thải qua đường mật theo phân ra ngoài. Khi bị tán huyết (vỡ hồng cầu) hoặc bị bệnh gan da bệnh nhân sẽ có màu vàng sậm vì chất bilirubin sản sinh quá nhiều và không thải ra đường gan mật hết được.

Máu chín hay sống (tiết canh) khi được đưa vào cơ thể qua đường tiêu hóa, chỉ phần globin là chất đạm sẽ được chuyển hóa (tiêu hóa và giáng hóa) ra những đơn vị cơ bản là axit amin, cơ thể sẽ hấp thu và sử dụng, còn thành phần heme hoàn toàn bị thải ra ngoài dưới các dạng chất đã thoái hóa và không hề được sử dụng lại như suy nghĩ thông thường bấy lâu nay.

Người ăn cháo huyết, ăn tiết canh phân thải ra sẽ có màu đen vì chứa các sản phẩm thoái hóa của nhân heme của huyết cầu tố này đang được bài xuất.

Tiết canh mang nhiều mầm bệnh

Tiết canh là thực phẩm sống, nên mang rất nhiều mầm bệnh từ ký sinh trùng như giun sán đến vi trùng và cả siêu vi trùng nguy hiểm.

Bệnh sán dây lợn bắt đầu khi trứng sán dây lợn vào ruột nở thành ấu trùng. Ấu trùng sán theo hệ bạch mạch tìm đến ký sinh ở bắp cơ và cơ quan khác tạo thành nang sán (cysticercus cellulosae). Lợn có mắc ấu trùng sán được gọi là lợn gạo. Nếu người ăn phải kén sán vào dạ dày, dịch vị giúp ấu trùng thoát khỏi vỏ kén để phát triển thành sán trưởng thành.

Bệnh liên cầu lợn gây ra liên cầu streptococcus suis ở lợn lây lan sang người. Liên cầu lợn còn có ở lợn rừng, ngựa, bò, chó, mèo, chim chóc... Ở động vật streptococcus suis cư trú trong đường hô hấp trên, tiêu hóa, tiết niệu, sinh dục…và tồn tại rất lâu trong môi trường phân, nước, rác.

Không ít người nhiễm bệnh liên cầu lợn do ăn tiết canh
Không ít người nhiễm bệnh liên cầu lợn do ăn tiết canh

Theo BS Nguyễn Trung Cấp, khoa ICU, Bệnh viện Nhiệt đới Trung ương (Hà Nội) thì bệnh nhiễm liên cầu lợn ghi nhận rải rác trong năm, bệnh nhân chủ yếu là nam giới ở độ tuổi trung niên thường mắc bệnh sau khi ăn thịt lợn bệnh chưa nấu chín, ăn tiết canh hoặc tiếp xúc với máu, dịch tiết của lợn qua các vết thương ở da, đường hô hấp... Nhiễm liên cầu lợn thường bị hoại tử lan rộng dẫn đến phù não, tử vong, nếu còn sống cũng bị di chứng nặng nề như ngớ ngẩn, động kinh, điếc...

Cúm gia cầm là bệnh truyền nhiễm cấp tinh do vi rút H5N1 gây ra. Ở người, rất nhiều trường hợp bị cúm gia cầm sau khi ăn tiết canh vịt, ngan được chế biến từ những gia cầm nhiễm vi rút cúm.

Đôi điều bàn luận

Ăn tiết canh chắc chắn là không bổ máu gì vì tất cả các hồng cầu tố đều bị thoái biến và thải ra ngoài cả. Như vậy về phương diện dinh dưỡng, quan niệm “ăn gì bổ nấy” là hoàn toàn không đúng trong trường hợp này.

Tiết canh thật sự là “cháo máu sống”  theo nguyên ngữ tiếng Hán, rất mất vệ sinh và là nguồn lây của vô số bệnh nhiễm trùng, nhiễm ký sinh trùng chết người.

Quá nhiều trường hợp tử vong hay tàn phế do ăn các tiết canh (vịt, lợn, dê, chó, dơi…), đủ cho chúng ta có nhận định đúng khi ăn uống.

TS.BS Trần Bá Thoại   

Ủy viên BCH Hội Nội tiết Việt Nam

MỚI NHẤT
1 tấn măng vàng tươi sau 5 giờ ướp hóa chất
1 tấn măng vàng tươi sau 5 giờ ướp hóa chất

Với một muỗng hóa chất, phụ gia cho vào nước, các công nhân có thể "hô biến" 1 tấn măng từ màu trắng đục chuyển thành màu vàng tươi chỉ sau 5 giờ ngâm để cung ứng cho thị trường.

Thứ bảy, 16/01/2016 - 12:39

Đà Nẵng hỗ trợ bệnh nhân ăn Tết
Đà Nẵng hỗ trợ bệnh nhân ăn Tết

(Dân trí) - UBND TP Đà Nẵng vừa thống nhất mức hỗ trợ tiền ăn cho các bệnh nhân nặng ở lại các cơ sở y tế ăn Tết nguyên Đán Bính Thân 2016.

Thứ bảy, 16/01/2016 - 11:34

Thổ Nhĩ Kỳ: 19 người chết vì cúm A/H1N1 trong vòng 9 ngày
Thổ Nhĩ Kỳ: 19 người chết vì cúm A/H1N1 trong vòng 9 ngày

(Dân trí) - Đến thời điểm này, tổng số ca tử vong do cúm A/H1N1 theo công bố của chính quyền Thổ Nhĩ Kỳ đã lên con số 19 người.

Thứ bảy, 16/01/2016 - 11:20

Mưa gió, nhớ có dầu tràm
Mưa gió, nhớ có dầu tràm

(Dân trí) - “Ở đâu có gió, ở đó có dầu” là phương châm dân dã có từ lâu. Các loại dầu gió đã được sử dụng rất rộng rãi trong cộng đồng người Việt chúng ta để phòng ngừa, chữa trị cảm mạo, “gió máy” cho mọi người ...

Thứ bảy, 16/01/2016 - 10:08

Làm rõ vụ lợi dụng việc hiến, tặng mô để mua bán thận trái phép
Làm rõ vụ lợi dụng việc hiến, tặng mô để mua bán thận trái phép

Đến ngày 15-1, cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an TP Hà Nội đã hoàn tất kết luận điều tra vụ án “làm giả giấy tờ để mua bán thận”, đồng thời chuyển hồ sơ đến Viện KSND cùng cấp đề nghị truy tố bị can Trần Văn Hiệp, 45 tuổi, trú ở đường Âu Cơ, quận Tây Hồ, TP Hà Nội về tội “làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức” xảy ra trên địa bàn TP Hà Nội.

Thứ bảy, 16/01/2016 - 07:41

Ghép đầu người: Đừng lo “Hồn Trương Ba, da hàng thịt”
Ghép đầu người: Đừng lo “Hồn Trương Ba, da hàng thịt”

Tại buổi sinh hoạt chuyên đề về hiến, ghép tạng tại Bệnh viện Việt Đức, GS.TS Trịnh Hồng Sơn, Phó Giám đốc Bệnh viện Việt Đức, Giám đốc Trung tâm Điều phối quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người (Bộ Y tế) cho biết, năm 2017, thế giới sẽ lần đầu tiên có ca ghép đầu người. Đột phá cấy ghép đầu người: Viễn tưởng sẽ thành hiện thực

Thứ bảy, 16/01/2016 - 07:33

Ninh Bình: Bé gái 8 tháng tuổi tử vong do bệnh viện tắc trách?
Ninh Bình: Bé gái 8 tháng tuổi tử vong do bệnh viện tắc trách?

(Dân trí) - Cho con uống thuốc tiêu chảy không đỡ, chị Dinh đã đưa con vào BVĐK huyện Yên Mô kiểm tra và được chuẩn đoán viêm phổi. Sau tiêm và uống thuốc theo chỉ định của bác sĩ, cháu bé yếu dần và tử vong khi chuyển lên tuyến trên.

Thứ bảy, 16/01/2016 - 04:04

Thử nghiệm thuốc mới: 1 người chết não, 5 người nhập viện
Thử nghiệm thuốc mới: 1 người chết não, 5 người nhập viện

(Dân trí) - Một cuộc thử nghiệm thuốc đường uống được thực hiện bởi 1 phòng thí nghiệm ở thành phố phía Tây của Rennes (Pháp) đã gặp phải tai nạn khủng khiếp khi 1 người chết não và 5 người khác gặp vấn đề nghiêm trọng về thần kinh.

Thứ sáu, 15/01/2016 - 10:08

WHO: Đại dịch chết người Ebola đã chấm dứt
WHO: Đại dịch chết người Ebola đã chấm dứt

(Dân trí) - Tổ chức Y tế thế giới vừa tuyên bố, đại dịch đẫm máu giết chết hơn 10.000 người ở Tây Phi là Ebola đã bị chặn đứng nhưng nhấn mạnh vẫn cần hết sức cảnh giác.

Thứ sáu, 15/01/2016 - 07:17

Cách chức GD Trung tâm y tế huyện làm thất thoát hơn 4 tỷ đồng
Cách chức GD Trung tâm y tế huyện làm thất thoát hơn 4 tỷ đồng

(Dân trí) - Sở Y tế Nghệ An đã có Quyết định cách chức Giám đốc Trung tâm Y tế huyện Quế Phong đã làm thất thoát hơn 4 tỷ đồng liên quan trong quá trình xây dựng và mua sắm thiết bị.

Thứ sáu, 15/01/2016 - 06:01

Phẫu thuật lấy 30 que sắt trong bụng bệnh nhân ngáo đá
Phẫu thuật lấy 30 que sắt trong bụng bệnh nhân ngáo đá

(Dân trí) - Ngày 15/1, tin từ Bệnh viện Trung ương Huế cho biết vừa phẫu thuật thành công, cứu sống một bệnh nhân ngáo đá nuốt luôn 30 que sắt chiều dài từ 7-8cm vào bụng.

Thứ sáu, 15/01/2016 - 05:17

Bộ Y tế đề nghị xử lý nghiêm vụ rau không nguồn gốc tuồn vào trường học
Bộ Y tế đề nghị xử lý nghiêm vụ rau không nguồn gốc tuồn vào trường học

(Dân trí) - Chiều 15/1, chia sẻ với phóng viên Dân trí, ông Nguyễn Thanh Phong, Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) cho biết nếu đúng là hành vi trộn rau không nguồn gốc vào rau được cấp phép an toàn như báo chí phản ánh, thì đây là hành vi gian dối, vi phạm pháp luật và phải xử lý rất nghiêm, thậm chí rút ngay giấy phép của cơ sở này.

Thứ sáu, 15/01/2016 - 04:25

ĐÁNG QUAN TÂM
Phải tạo ra nhiều thầy thuốc giỏi ở tuyến cơ sở
Phải tạo ra nhiều thầy thuốc giỏi ở tuyến cơ sở

(Dân trí) - Phát biểu tại Hội nghị tổng kết ngành y tế năm 2015, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng rất tự hào và có niềm tin ngành y tế Việt Nam sẽ ngày càng rút ngắn khoảng cách so với thế giới, thậm chí có những kỹ thuật còn vượt cả thế giới. Ngành y tế cần làm mọi cách tạo ra nhiều thầy giỏi, nhất là ở tuyến cơ sở để giảm tải, giảm tỉ lệ tử vong.

Thứ sáu, 15/01/2016 - 02:32

Hà Nội: Phát hiện cơ sở bán rau không nguồn gốc cho trường mầm non
Hà Nội: Phát hiện cơ sở bán rau không nguồn gốc cho trường mầm non

(Dân trí) - Qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện bà Đậu cung cấp rau, củ, quả không rõ nguồn gốc xuất xứ cho trường mầm non Nhật Tân (quận Tây Hồ, Hà Nội).

Thứ sáu, 15/01/2016 - 02:13

'Biến' thịt heo, trâu trôi nổi thành món bò né thơm ngon
'Biến' thịt heo, trâu trôi nổi thành món bò né thơm ngon

Đoàn kiểm tra liên ngành an toàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP) quận Tân Bình sẽ đề xuất UBND quận Tân Bình ra quyết định phạt bà Phan Thị Ngọc Trâm 24 triệu đồng vì kinh doanh thịt heo, trâu không rõ nguồn gốc.

Thứ sáu, 15/01/2016 - 01:23

Liên tiếp phát hiện thịt thối vận chuyển đi tiêu thụ
Liên tiếp phát hiện thịt thối vận chuyển đi tiêu thụ

(Dân trí) - Liên tiếp trong những ngày qua, lực lượng CSGT và QLTT tỉnh Quảng Nam đã phát hiện nhiều xe khách và xe tải chở nội tạng, mỡ động vật hôi thối vào các tỉnh phía Nam tiêu thụ. .

Thứ sáu, 15/01/2016 - 11:26

Bài tập cho người đau thần kinh tọa
Bài tập cho người đau thần kinh tọa

(Dân trí) - Bài tập này được thiết kế để giúp giảm đau thần kinh tọa – tình trạng đau do kích thích hoặc chèn ép dây thần kinh tọa (dây thần kinh hông to).

Thứ sáu, 15/01/2016 - 11:01

Vắc xin phòng bệnh Ebola - Thông tin Y khoa xuất sắc nhất 2015
Vắc xin phòng bệnh Ebola - Thông tin Y khoa xuất sắc nhất 2015

Vắc xin phòng ngừa bệnh Ebola, số hiệu V920 do MSD nghiên cứu, đã lọt vào danh sách 100 “Thông tin xuất sắc nhất năm 2015” do tạp chí Popular Science (Hoa Kỳ) bình chọn.

Thứ sáu, 15/01/2016 - 11:00

Cần Thơ: Siết chặt vệ sinh an toàn thực phẩm những ngày giáp tết
Cần Thơ: Siết chặt vệ sinh an toàn thực phẩm những ngày giáp tết

(Dân trí) - Thành phố Cần Thơ vừa công bố quyết định thành lập đoàn kiểm liên ngành về vệ sinh an toàn thực phẩm (VSATTP) trong dịp tết nguyên đán tại 85 xã phường trực thuốc 9 quận huyện của TP.

Thứ sáu, 15/01/2016 - 10:16

Vượt hàng chục kilômét chích ngừa chó dại cắn vì hết huyết thanh
Vượt hàng chục kilômét chích ngừa chó dại cắn vì hết huyết thanh

(Dân trí) - Đến sáng ngày 15/1, UBND xã Phổ Ninh (huyện Đức Phổ) thống kế có 10 người dân bị chó dại cắn, trong đó có 7 học sinh tiểu học thuộc trường TH Phổ Ninh. Sau khi bị chó cắn, người dân cùng học sinh phải ra TP Quảng Ngãi chích ngừa vì huyện hết huyết thanh.

Thứ sáu, 15/01/2016 - 09:12

Mở chợ mua bán nội tạng trên facebook
Mở chợ mua bán nội tạng trên facebook

(Dân trí) - “Mình đang cần bán một quả thận để có tiền chữa bệnh cho mẹ” hoặc “Tôi đang cần gan và thận nhóm máu B, xin liên hệ 0965335…, hậu tạ cao.” Đó là hàng loạt thông tin mua và bán của các thành viên tham gia facebook có tên gọi Tổ chức Hiến nội tạng Việt Nam.

Thứ sáu, 15/01/2016 - 08:16

Cách nào phòng tai biến mạch máu não?
Cách nào phòng tai biến mạch máu não?

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 200.000 người mắc bệnh lý tai biến mạch máu não, gần một nửa trong số đó tử vong. Nửa còn lại may mắn sống sót thì cũng để lại những di chứng nặng nề. Theo các chuyên gia, cục máu đông chiếm 80% nguyên nhân dẫn đến biến chứng nguy hiểm này.

Thứ sáu, 15/01/2016 - 07:11

Viêm mũi mạn tính – “thủ phạm” gây viêm xoang
Viêm mũi mạn tính – “thủ phạm” gây viêm xoang

Viêm mũi, đặc biệt là viêm mũi mạn tính là bệnh phổ biến ở Việt Nam và là một trong những “thủ phạm” dẫn tới viêm xoang – viêm xoang mạn tính.

Thứ sáu, 15/01/2016 - 07:09

Tết này mẹ không còn lo bé ốm
Tết này mẹ không còn lo bé ốm

Chỉ còn gần 1 tháng nữa thôi là đến Tết rồi, mẹ lại thêm nỗi lo những thay đổi sinh hoạt ngày tết rất dễ làm bé có sức đề kháng kém mắc các bệnh hô hấp như sốt, ho, cảm, cúm v.v… Dưới đây là những bí quyết phòng bệnh cho bé giúp cả nhà đón tết trọn vẹn niềm vui.

Thứ sáu, 15/01/2016 - 06:30