Phát hiện tài liệu quý - Cơ sở bài thuốc Minh Mạng thang trứ danh

Dân trí Ngày 13/4, Lương y Phan Tấn Tô, Phó Chủ tịch thường trực Hội Đông y tỉnh Thừa Thiên Huế cho biết ông và các đồng nghiệp đã tìm thấy 1 tài liệu có thể xem là cơ sở cho bài thuốc Minh Mạng thang nổi tiếng cố đô Huế và cả nước.
>>Có hay không “Minh Mạng thang”?

Tìm ra “của báu”

Hội Đông y Thừa Thiên - Huế đã chủ trì thực hiện đề tài khoa học “Sưu tầm, biên dịch và đề xuất hướng sử dụng các bài thuốc của Thái y viện triều Nguyễn” từ 2010 - 2015. Trong lúc thực hiện đề tài này, ông Phan Tấn Tô cùng với các đồng nghiệp thuộc Hội Đông y tỉnh đã đến các thư viện, trung tâm lưu trữ quốc gia ở TPHCM, Đà Lạt và Hà Nội để sưu tập tài liệu.

Vào năm 2012, khi đến Trung tâm lưu trữ quốc gia 1 (Hà Nội), Hội Đông y đã tìm thấy hơn 300 trang châu bản gốc in màu về các bài thuốc của Thái y viện triều Nguyễn. Trong đó có châu phê (chữ của nhà vua), chữ ký của các vị ngự y dâng thuốc, đóng dấu Thái y viện, dấu Ngự tiền chi bảo và dấu Cơ mật viện.

Lương y Phan Tấn Tô bên những tờ châu bản (bản scan màu) quý - cơ sở về nguồn gốc Minh Mạng thang
Lương y Phan Tấn Tô bên những tờ châu bản (bản scan màu) quý - cơ sở về nguồn gốc Minh Mạng thang

Điều đặc biệt trong số này, ông Tô đã tìm thấy tờ châu bản có đơn thuốc gia giảm Quy tỳ hoàn do Thái y viện triều Nguyễn kê đơn cho vua Minh Mạng dùng vào 26 tháng 12 năm Minh Mạng thứ 10 (1829).

Nội dung của tờ châu bản này như do Phan Lang dịch và giới thiệu như sau: “Chúng thần (ở) Thái y viện quỳ xuống tâu rằng: vâng nghe mệnh lệnh (bệ hạ) qua lời truyền của (quan) nội giám Nguyễn Ân. (Bệ hạ) thánh thể khoan thai hòa nhã, ăn uống bình thường, chỉ có hơi mệt, ít ngủ. Chỉ dụ cho chúng thần điều chế thuốc bổ dâng tiến. Kính xin tuân lệnh.

Chúng thần cùng hội ý phỏng theo lý (qua tiết đông chí) nhất dương sinh, mộc vận (khí tiết mùa xuân) bắt đầu vận hành, can hỏa dần dần vượng, phần âm hỏa của tạng tỳ sung mãn, nên dẫn đến các chứng đã nói. Căn cứ theo lý đó, nên dùng phép bình bổ, tư âm để phối dương, sẽ giữ an ổn cho mọi sự.

Chúng thần xin cho dùng đơn thuốc gia giảm Quy tỳ hoàn bỏ vị Mộc hương để chủ bổ tâm tì, vững tinh thần, yên giấc ngủ; gia thêm lộc nhung, thục địa để tư bổ phần âm. Dược vị cụ thể trong đơn thuốc xin tâu như sau:

Tễ thuốc gia giảm quy tỳ hoàn, trọng lượng tịnh 12 lạng 5 tiền (thành phần có): Cao ly sâm 1 lạng, Bạch truật 1 lạng, Phục thần 1 lạng, Toan táo 1 lạng, Viễn chí 3 tiền, Quy thân 1 lạng, Hoàng kỳ 7 tiền rưỡi, Long nhãn 7 tiền rưỡi, Chích cam thảo 1 tiền, Chích thục địa 1 lạng, Lộc nhung 1 lạng.

Mười một vị trên đây cùng tán mịn, luyện mật làm hoàn cỡ như hạt đậu xanh, mỗi ngày sáng chiều trước bữa ăn tiến dâng 3 tiền, uống với nước sôi nguội.

(Chú thích: 1 lạng = 10 tiền (chỉ, đồng cân) = 37 gr).

4 tờ châu bản về gia giảm Quy tỳ hoàn mà Thái y viện dâng lên cho vua Minh Mạng năm 1829
4 tờ châu bản về gia giảm Quy tỳ hoàn mà Thái y viện dâng lên cho vua Minh Mạng năm 1829

Dưới tờ châu bản này có đóng ấn Ngự tiền chi bảo của Vua Minh Mạng, có châu phê của chính vua Minh Mạng, có 9 ngự y của Thái y viện ký mà đứng đầu là ngự y Nguyễn Tăng Long, và ký đóng dấu kiểm thị (kiểm tra lại) của Thái y viện.

Theo lương y Phan Tấn Tô, khi tìm thấy tờ châu bản, cá nhân ông và đồng nghiệp đã quá mừng rỡ vì qua nhiều quá trình nghiên cứu về Minh Mạng thang (thang thuốc của vua Minh Mạng dùng cho vua tăng cường sinh thể lực), hoàn toàn các tài liệu chỉ là tương truyền từ một số nguồn dân gian hay trong các nhà có nguồn gốc ông cha là ngự y thuộc Thái y viện triều Nguyễn.

“Việc lần đầu tiên có một châu bản, xem như một văn bản có đầy đủ tính pháp lý của một cơ quan chuyên về sức khỏe thời Nguyễn. Điều này đã mở ra một hướng nghiên cứu mới với đầy đủ tính chân xác của khoa học. Ví như tìm được “của báu” và gần như một nửa gốc gác của thang thuốc Minh Mạng huyện thoại đã hé lộ”, lương y Tô vui mừng trao đổi.

4 tờ châu bản về gia giảm Quy tỳ hoàn mà Thái y viện dâng lên cho vua Minh Mạng năm 1829
Tờ văn bản được đóng dấu của triều đình, trên góc trái có dấu tròn và châu phê của vua Minh Mạng, nội dung là chữ "lãm" (nghĩa là vua đã xem và đồng ý)

Phân tích cụ thể tờ châu bản liên quan đến Minh Mạng thang

Lương y Phan Tấn Tô phân tích vì sao tờ châu bản trên lại gần như là một nửa gốc gác của Minh Mạng thang. Trước đây, qua phân tích, nghiên cứu nhiều bài “Minh Mạng thang” từ nhiều nguồn, ông thấy phần lớn đều có nguồn gốc từ 2 bài thuốc cổ là Độc hoạt ký sinh thang (trong bộ sách Bị cấp Thiên kim yếu phương của Tôn Tư Mạo (601 - 682), sống vào đời Đường (Trung Quốc) biên soạn giữa thế kỷ thứ 7 và Quy tỳ thang từ sách Tế sinh phương (1253) của Nghiêm Dụng Hòa, đời Tống (Trung Quốc), làm nòng cốt rồi gia giảm.

Độc hoạt ký sinh thang thường dùng trong khi người bị đau lưng, mỏi cốt, nhức mỏi toàn thân - tức chữa về thể chất. Còn Quy tỳ thang dùng cho người bị ăn không được, ngủ không được, lo sợ, hồi hộp, di tinh, mộng tinh - tức về chữa tinh thần. Cả hai đều liên quan đến vấn đề “Thận” (tức quả thận) và “Tâm” (tâm lý). Tùy theo người bị đau gì mà gia giảm cho phù hợp.

Ở tờ châu bản trên, việc dùng Quy tỳ hoàn, tức thuốc dạng viên để vua uống tương đồng với nhiều bài thuốc ở dạng xuất phát thứ hai là Quy tỳ thang. Xem các loại trong bài thuốc mà Thái y viện dâng vua thấy có nhiều vị rất bổ như lộc nhung là sừng hươu đang mềm có tác dụng bổ máu, sâm cao ly thì quá tốt cho sinh lực, thể lực.

Nội dung của việc tấu trình bài thuốc giúp vua Minh Mạng đỡ mệt và ngủ ngon
Nội dung của việc tấu trình bài thuốc giúp vua Minh Mạng đỡ mệt và ngủ ngon

“Tiếp đến, chúng tôi cũng đã từng có 1 tài liệu về Ngự y Nguyễn Địch khi viết Vân khê yếu lục năm 1885 thời vua Hàm Nghi (sau đời vua Minh Mạng tại Huế - PV), trong phần “Tự dục” tức làm chuyện sinh hoạt vợ chồng để có con, ngự y Địch có viết các bài thuốc chữa bệnh Dương nuy (liệt dương, rối loạn cương dương ở nam giới, lo sợ mà liệt dương).

Nội dung là ngự y này đã nói chữa khỏi bệnh ở một người đàn ông sau khi cưới vợ về. Do người kia lo sợ nên bị rối loạn cương dương, liệt dương. Ngự y đã cho ông uống 1 tể thuốc Quy tỳ thì khỏi, sau đó có con với vợ.

Qua so sánh thành phần bài thuốc này thì thấy giống các vị ở bài gia giảm Quy tỳ thang mà Thái y viện dâng vua Minh Mạng năm 1829 như ở tờ châu bản. Chứng tỏ tờ châu bản là một căn cứ quan trọng để làm bài thuốc tăng cường sinh lực cho đàn ông mà ở đây là vua Minh Mạng - gười vua có nhiều con nhất triều Nguyễn tại Huế với 142 con; sau đó đã được lưu truyền cho các đời sau nhằm giúp cho đàn ông”,  lương y Tô khẳng định.

Nội dung của việc tấu trình bài thuốc giúp vua Minh Mạng đỡ mệt và ngủ ngon
Ảnh chân dung vua Minh Mạng (1820-1840). Vua là người vua có vóc dáng, tướng mạo to lớn nhất trong các vị vua triều Nguyễn tại Huế (1802-1945_

Lương y Tô cho biết thêm, việc mọi người cứ lầm tưởng Minh Mạng thang là rượu dành cho vua uống là một điều sai lầm và chưa đầy đủ. Cụ thể, từ Minh Mạng thang dịch ra nghĩa là thang thuốc dành cho vua. Nó có nhiều dạng như hoàn (viên), tán (bột), thang (nước), thuốc rượu. Việc dùng thuốc viên (tức hoàn) có tác dụng bổ lâu dài, hiệu quá lâu vì khi uống thuốc sẽ thấm lâu hơn trong cơ thể. Còn nếu uống như thang hay thuốc rượu thì sẽ có hiệu quả chỉ từng ngày. Lúc xưa cũng có Mỵ dược tức như thuốc kích dục hiện nay với các dạng thoa, bôi, uống và Bổ dược tức Minh Mạng thang. Nhưng các ngự y đều khuyến nghị nhà vua nên dùng bổ dược để có tác dụng bền vững, lâu dài.

PV đã đặt câu hỏi, liệu có còn thêm một số tài liệu về Minh Mạng thang ở các châu bản chưa được tìm ra nội dung hay không? Lương y Phan Tấn Tô cho biết, vì còn khoảng 1.000 trang châu bản Hán Nôm triều Nguyễn chưa được dịch ra tiếng Việt, nếu các cơ quan chức năng lưu tâm, chú ý thì nên cần dịch thì sẽ ra thêm nhiều vấn đề hay về thang thuốc Minh Mạng cũng như các vấn đề y học cổ thú vị khác.

Chữ ký tên của 9 ngự y của Thái y viện dâng thuốc cho vua Minh Mạng
Chữ ký tên của 9 ngự y của Thái y viện dâng thuốc cho vua Minh Mạng

Minh Mạng thang thường được nhiều người, các hướng dẫn viên hay khách du lịch nghe được khi đến Huế - nói chủ yếu là về rượu Minh Mạng hoặc các vị để ngâm rượu uống nhằm “cường dương bổ thận”. Tương truyền vì vua có đến 142 người con (78 hoàng tử và 64 công chúa) nên vua rất mạnh. Ngoài thể chất tự nhiên ra, vua còn được các quan ngự y cho uống rượu để “tăng lực”, nên mỗi đêm vua có thể “sinh hoạt” với nhiều người đẹp trong cung. 

Câu nói “nhất dạ lục giao sinh ngũ tử” tức một đêm vua Minh Mạng “sinh hoạt” với 6 bà trong đó 5 bà có con, có nguồn gốc do vua uống rượu bổ. Loại rượu tương truyền đó sau này là Minh Mạng thang mà nhiều cơ sở du lịch Huế bán, nhưng nguồn gốc chỉ là tương truyền, truyền miệng chứ không phải dựa vào một văn bản chính thống có tính khoa học cao từ đời vua Minh Mạng truyền lại – cho đến lúc lương y Phan Tấn Tô và các đồng nghiệp Hội Đông y tỉnh Thừa Thiên Huế tìm ra như trên.









Đại Dương

 

 

MỚI NHẤT
Phòng ngộ độc rau muống bẩn
Phòng ngộ độc rau muống bẩn

Rau muống là loại rau được nhiều người ưa thích vì dễ ăn, dễ chế biến thành nhiều món, có vị ngọt, tính mát, giải độc, sinh da thịt, nhuận tràng, lợi tiểu. Tuy nhiên, rau muống cũng có thể làm nhiễm giun sán, ký sinh trùng và ngộ độc nếu như ăn không đúng cách.

Thứ tư, 15/04/2015 - 03:07

Trung Quốc: Rùng mình thức ăn đường phố từ dầu cống rãnh
Trung Quốc: Rùng mình thức ăn đường phố từ dầu cống rãnh

(Dân trí) - Với nhan đề “Có lẽ bạn sẽ không bao giờ dám ăn thức ăn đường phố ở Trung Quốc sau khi xem đoạn video dưới đây”, bài viết trên tờ Washington Post chắc hẳn sẽ khiến nhiều người rùng mình với những món ăn bắt mắt được chế biến từ dầu “cống rãnh”.

Thứ tư, 15/04/2015 - 01:19

Chiến dịch tiêm vắc xin Sởi - Rubella bao phủ trên 97% đối tượng tiêm
Chiến dịch tiêm vắc xin Sởi - Rubella bao phủ trên 97% đối tượng tiêm

(Dân trí) - Ngày 15/4 PGS.TS Trần Đắc Phu, Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) cho biết, chiến dịch tiêm vắc xin Sởi - Rubella đã có gần 20 triệu trẻ từ 1 đến 14 tuổi trên toàn quốc được tiêm, đạt tỉ lệ bao phủ đến 97,4%.

Thứ tư, 15/04/2015 - 11:05

Đề xuất cho phép phẫu thuật chuyển đổi giới tính tại Việt Nam
Đề xuất cho phép phẫu thuật chuyển đổi giới tính tại Việt Nam

TS. Nguyễn Huy Quang, Vụ trưởng Vụ pháp chế (Bộ Y tế) cho rằng, nếu pháp luật không công nhận người chuyển giới thì hệ lụy của vấn đề này rất lớn.

Thứ tư, 15/04/2015 - 10:28

Mẹo phân biệt thịt lợn sề, trâu nái "hô biến" thành thịt bò
Mẹo phân biệt thịt lợn sề, trâu nái "hô biến" thành thịt bò

Phân biệt thịt lợn sề giả bò như thế nào khi nhiều người đã “hô biến” và thu được lợi nhuận "khủng", bất chấp nguy cơ sức khỏe cho khách hàng?

Thứ tư, 15/04/2015 - 09:36

Phẫu thuật kỹ thuật khó ngay tại địa phương
Phẫu thuật kỹ thuật khó ngay tại địa phương

(Dân trí) - 2 năm trước, những người bệnh bị thoát vị đĩa đệm khu vực xung quanh tỉnh Lào Cai phải “khăn gói” lên tận Hà Nội chữa trị. Hay với bệnh nhân mổ tim khu vực miền Trung muốn được mổ cũng phải vượt trăm cây số ra BV Trung ương...

Thứ tư, 15/04/2015 - 09:23

Cùng khám phá bí quyết dinh dưỡng giúp trẻ thông minh
Cùng khám phá bí quyết dinh dưỡng giúp trẻ thông minh

Trí thông minh của trẻ sẽ phát triển mạnh mẽ trong 6 năm đầu đời và chịu ảnh hưởng từ các yếu tố di truyền, môi trường, giáo dục và quan trọng nhất là chế độ dinh dưỡng.

Thứ tư, 15/04/2015 - 09:21

Tính đúng, tính đủ giá dịch vụ y tế để xóa “bao cấp ngược”
Tính đúng, tính đủ giá dịch vụ y tế để xóa “bao cấp ngược”

(Dân trí) - Tình trạng bao cấp giá dịch vụ y tế bằng ngân sách Nhà nước đang thực hiện tràn lan, người không tham gia bảo hiểm cũng thụ hưởng mức giá thấp. Tính đúng, tính đủ giá viện phí sẽ khuyến khích người dân tham gia Bảo hiểm Y tế, tăng chất lượng khám chữa bệnh.

Thứ tư, 15/04/2015 - 08:08

Cần Thơ: Phẫu thuật nội soi thoát vị bẹn thành công cho “bệnh nhân ngoại”
Cần Thơ: Phẫu thuật nội soi thoát vị bẹn thành công cho “bệnh nhân ngoại”

(Dân trí) - Ngày 14/4, bác sĩ CKII La Văn Phú, Trưởng Khoa Ngoại Tổng hợp, Bệnh viện (BV) Đa khoa TP Cần Thơ cho biết các bác sĩ của Khoa vừa thực hiện phẫu thuật điều trị thành công thoát vị bẹn cho bệnh nhân Austin Lee (66 tuổi, quốc tịch Mỹ).

Thứ tư, 15/04/2015 - 05:47

Chủ động phòng chống sốt xuất huyết trước mùa mưa
Chủ động phòng chống sốt xuất huyết trước mùa mưa

(Dân trí) - Trong 3 tháng đầu năm, bệnh sốt xuất huyết đã được ghi nhận tại 40 tỉnh thành trên cả nước, khiến 6 trường hợp tử vong. Dự báo, sốt xuất huyết sẽ có những diễn biến phức tạp trong những tháng mùa mưa, người dân cần chủ động phòng ngừa.

Thứ tư, 15/04/2015 - 02:38

Mẹ chết, con cấp cứu: Bệnh viện cam kết “hỗ trợ” 230 triệu đồng
Mẹ chết, con cấp cứu: Bệnh viện cam kết “hỗ trợ” 230 triệu đồng

(Dân trí) - Chiều 14/4, lãnh đạo Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hậu Giang xác nhận thông tin bệnh viện này cam kết hỗ trợ số tiền 230 triệu đồng cho sản phụ (27 tuổi) bị tử vong tại bệnh viện này hôm 6/4.

Thứ ba, 14/04/2015 - 07:31

“Hai lúa” Trung Quốc sáng chế máy chữa sỏi thận cho vợ
“Hai lúa” Trung Quốc sáng chế máy chữa sỏi thận cho vợ

(Dân trí) - Để chữa bệnh cho vợ mình, một nông dân Trung Quốc đã sáng chế ra chiếc máy có thể loại bỏ sỏi thận.

Thứ ba, 14/04/2015 - 04:38

ĐÁNG QUAN TÂM
Mũi điện tử “ngửi” thấy nguy cơ ung thư dạ dày
Mũi điện tử “ngửi” thấy nguy cơ ung thư dạ dày

(Dân trí) - Loại mũi điện tử giá thành thấp được thiết kế để phát hiện các phân tử ung thư dạ dày trong hơi thở cũng có thể phát hiện được những tín hiệu của tổn thương báo trước bệnh.

Thứ ba, 14/04/2015 - 03:32

Vụ bác sỹ bị “quây”: Bãi nhiệm chức vụ Phó giám đốc bác sỹ dọa xử phóng viên
Vụ bác sỹ bị “quây”: Bãi nhiệm chức vụ Phó giám đốc bác sỹ dọa xử phóng viên

(Dân trí) - Sau hành vi gọi điện xúc phạm, dọa xử phóng viên, PGĐ Bệnh viện ĐK Sài Gòn - Hà Tĩnh đã viết đơn xin từ chức. Lá đơn của vị bác sỹ này đã được HĐQT công ty sở hữu bệnh viện này chấp thuận.

Thứ ba, 14/04/2015 - 03:09

Bé trai 2 tuổi bị rắn độc cắn bình phục xuất viện
Bé trai 2 tuổi bị rắn độc cắn bình phục xuất viện

(Dân trí) - Ngày 14/4 bé Vừ Mí Chá (2 tuổi, dân tộc H’mong, Cao Bằng) được xuất viện trong tình trạng sức khỏe ổn định. Cánh tay phù nề trước đó cứ ngỡ phải cắt bỏ vì hoại tử nay cũng đã khỏi hoàn toàn, tay bé cử động tốt như bình thường.

Thứ ba, 14/04/2015 - 02:36

Hàng loạt công nhân nhập viện sau bữa ăn tối
Hàng loạt công nhân nhập viện sau bữa ăn tối

(Dân trí) - Ngày 14/4 thông tin từ Bệnh viện ĐK Kỳ Anh (huyện Kỳ Anh) cho biết đến sáng nay tất cả các công nhân bị ngộ độc thực phẩm xảy ra vào chiều qua đã xuất viện và trở lại làm việc.

Thứ ba, 14/04/2015 - 02:05

Nhiều bệnh viện trung ương sai phạm xử lý chất thải
Nhiều bệnh viện trung ương sai phạm xử lý chất thải

Qua kiểm tra việc xử lý chất thải tại năm bệnh viện (BV) tuyến trung ương là BV K, BV Việt Đức, BV Da liễu Trung ương, BV Lão khoa Trung ương, BV E và BV ĐH Y Thái Bình cho thấy cả sáu BV đều có những sai phạm liên quan tới xử lý chất thải rắn.

Thứ ba, 14/04/2015 - 01:54

Cực kỳ nguy hiểm khi chế biến cua đồng sai cách
Cực kỳ nguy hiểm khi chế biến cua đồng sai cách

Dù là món bổ dưỡng ngày hè, nhưng nếu chế biến cua đồng không đúng cách sẽ gây tác dụng phụ không tốt cho sức khỏe.

Thứ ba, 14/04/2015 - 01:04

Bộ Y tế thanh tra toàn diện công ty Phú Nhật Hào
Bộ Y tế thanh tra toàn diện công ty Phú Nhật Hào

(Dân trí) - Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) cho biết ngày 13/4 đã chỉ đạo cần xử lý nghiêm các hành vi vi phạm của công ty Phú Nhật Hào, vì công ty này có liên quan đến việc cung cấp thực phẩm không đảm bảo chất lượng, gây nên hai sự cố an toàn thực phẩm tại bếp ăn tập thể gây bức xúc dư luận trong thời gian qua.

Thứ ba, 14/04/2015 - 10:03

10 điều bệnh nhân hay "nói dối" bác sĩ
10 điều bệnh nhân hay "nói dối" bác sĩ

Xu hướng kiểm tra sức khỏe định kỳ không còn quá mới lạ với mỗi người. Nhưng không phải ai cũng “thành thật” khi được hỏi về thói quen sinh hoạt của bản thân. Bạn nghĩ điều đó không quan trọng nhưng nó thực sự đang tác động tiêu cực rất nhiều đến kết quả sức khỏe của mình.

Thứ ba, 14/04/2015 - 09:02

Trẻ viêm đường hô hấp hàng loạt vì nắng nóng đầu hè
Trẻ viêm đường hô hấp hàng loạt vì nắng nóng đầu hè

(Dân trí) - Đang nắng nóng, thời tiết đột ngột chuyển mưa rét kéo dài 4 - 5 ngày, rồi lại chuyển nắng nóng đã khiến trẻ em đổ bệnh hàng loạt. Tại các bệnh viện, số trẻ em đến khám vì các bệnh hô hấp lại tăng vọt, trong đó, trẻ bị viêm phổi nặng phải nhập viện rất nhiều.

Thứ ba, 14/04/2015 - 07:30

 Bộ Y tế thanh tra đột xuất Tân Hiệp Phát
Bộ Y tế thanh tra đột xuất Tân Hiệp Phát

Đoàn Thanh tra của Bộ Y tế do Phó chánh thanh tra Bộ làm trưởng đoàn sẽ thanh tra toàn diện việc thực hiện các quy định về an toàn thực phẩm tại Công ty Tân Hiệp Phát trong thời gian 30 ngày.

Thứ ba, 14/04/2015 - 07:11

Thuốc ngừa thai có thể gây teo não?
Thuốc ngừa thai có thể gây teo não?

Các viên thuốc tránh thai đã được ghi nhận gây ra một số phản ứng phụ không mong muốn ở người dùng như thay đổi tâm trạng, tăng cân và nôn mửa. Hiện, một nghiên cứu mới khám phá ra rằng, loại biệt dược này còn có thể làm teo não người sử dụng.

Thứ ba, 14/04/2015 - 04:24

Tình trạng đau lưng và đau vai gáy tăng vọt ở “thế hệ iPad”
Tình trạng đau lưng và đau vai gáy tăng vọt ở “thế hệ iPad”

(Dân trí) - Số thanh thiếu niên phải đi khám và điều trị đau lưng và đau vai gáy đã tăng 60% trong năm qua, do lỗi sống ít vận động và sử dụng công nghệ.

Thứ hai, 13/04/2015 - 10:07