"Mắt thần" phát hiện nốt mờ giúp thay đổi số phận bệnh nhân ung thư phổi

Tỷ lệ bệnh nhân ung thư phổi sống sau 5 năm rất thấp

Theo GLOBOCAN 2022, ung thư phổi tại Việt Nam có tỷ lệ mắc mới cao thứ 3 và tỷ lệ tử vong cao thứ 2 trong số các loại ung thư. Nhiều thống kê y khoa cho thấy, tỷ lệ sống thêm 5 năm của bệnh nhân ung thư phổi ở Việt Nam chỉ khoảng 14,8-15%, chủ yếu do phần lớn trường hợp được phát hiện ở giai đoạn muộn.

Trong khi đó, y văn chỉ ra nếu phát hiện ở giai đoạn sớm - khi khối u còn khu trú - tỷ lệ sống sau 5 năm có thể đạt khoảng 60-63%. Sự chênh lệch đáng kể này cho thấy yếu tố quyết định không chỉ nằm ở phương pháp điều trị, mà còn ở thời điểm phát hiện bệnh.

Theo ghi nhận lâm sàng, không ít trường hợp người bệnh ngoài 50 tuổi và không có triệu chứng, chỉ phát hiện một nốt mờ nhỏ trong phổi khi khám sức khỏe định kỳ. Sau một thời gian theo dõi, nốt này có thể tăng kích thước và được xác định là ung thư phổi giai đoạn sớm.

Trong thực hành lâm sàng, các "nốt mờ" (pulmonary nodules) là một trong những dấu hiệu sớm gợi ý ung thư phổi. Đây là những tổn thương nhỏ, thường có kích thước dưới 3cm, chỉ phát hiện qua chụp cắt lớp vi tính (CT).

Điểm đáng lưu ý là các nốt mờ hầu như không gây triệu chứng ở giai đoạn đầu, phần lớn lành tính, nhưng có một tỷ lệ nhất định là tổn thương ác tính. Vì vậy, việc theo dõi sự thay đổi của nốt mờ theo thời gian đóng vai trò then chốt.

ThS.BS Nguyễn Hữu Thanh, Trưởng khoa Chẩn đoán hình ảnh - Thăm dò chức năng của Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn cho biết, một nốt mờ qua CT sẽ là dấu hiệu gợi ý cho bác sĩ lên kế hoạch tầm soát theo dõi để đánh giá diễn tiến, đặc biệt là tốc độ tăng trưởng và đặc điểm hình ảnh.

"Mắt thần" phát hiện nốt mờ

Theo bác sĩ Thanh, trước đây, việc theo dõi nốt mờ ở phổi chủ yếu dựa vào so sánh thủ công giữa các lần chụp, phụ thuộc nhiều đến kinh nghiệm bác sĩ. Cách tiếp cận này tiềm ẩn nguy cơ bỏ sót những thay đổi rất nhỏ, đặc biệt trong giai đoạn sớm khi nốt mờ chưa có biểu hiện rõ ràng.

Hiện nay, với sự hỗ trợ của công nghệ, CT không còn chỉ dừng lại ở vai trò chụp hình mà đã trở thành công cụ phân tích chuyên sâu.

Tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn, hệ thống CT INCISIVE vừa được đưa vào vận hành được ví như "mắt thần" tích hợp công nghệ theo dõi nốt mờ thông minh (Lung Nodule Assessment), cho phép tự động phát hiện, phân tích và theo dõi sự thay đổi của nốt phổi theo thời gian, nâng cao độ chính xác trong chẩn đoán sớm ung thư phổi.

Các bác sĩ khuyến cáo, việc tầm soát ung thư phổi đặc biệt cần thiết với người trên 50 tuổi; người hút thuốc lá (có nguy cơ cao hơn nhiều lần so với người không hút); người tiếp xúc với bụi mịn, hóa chất độc hại; người có tiền sử gia đình mắc ung thư phổi; người mắc bệnh phổi mạn tính.

"Người thuộc nhóm nguy cơ cao nên tầm soát theo tư vấn của bác sĩ, không nên chờ đến khi xuất hiện triệu chứng mới đi khám. Việc chụp CT liều thấp định kỳ kết hợp công nghệ theo dõi nốt mờ giúp phát hiện bệnh từ giai đoạn rất sớm", bác sĩ Thanh nói.

Phát hiện sớm, cải thiện đáng kể tiên lượng sống

Việc đầu tư hệ thống CT thế hệ mới không chỉ là bước nâng cấp về mặt công nghệ, mà còn góp phần nâng cao năng lực phát hiện sớm và theo dõi các tổn thương phổi ngay từ giai đoạn chưa có triệu chứng tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn.

Qua đó, bệnh viện từng bước triển khai định hướng phát triển theo mô hình quốc tế, với tinh thần "Tất cả vì người bệnh", hướng đến mục tiêu phát hiện sớm và nâng cao hiệu quả điều trị.

“Chúng tôi mong muốn người bệnh không chỉ được chẩn đoán chính xác, mà còn hiểu rõ tình trạng của mình để chủ động trong việc chăm sóc sức khỏe. Nếu được phát hiện từ giai đoạn sớm, người mắc ung thư phổi nói riêng và người bệnh nói chung có nhiều cơ hội can thiệp hiệu quả hơn, từ đó cải thiện đáng kể tiên lượng.

Đây cũng là lý do các công nghệ theo dõi nốt mờ trên CT ngày càng đóng vai trò quan trọng trong chiến lược tầm soát, giúp phát hiện bệnh từ giai đoạn tiềm ẩn", đại diện bệnh viện cho biết.