Điều ước của những bệnh nhân góp từng đồng vào viện chạy thận trong đêm

Mới đây, UBND TPHCM đã có tờ trình gửi HĐND TPHCM về dự thảo Nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ chi phí khám chữa bệnh cho người bệnh chạy thận nhân tạo.

Phóng viên Dân trí đã ghi nhận thực tế việc điều trị của nhiều bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối, để thấy chính sách nêu trên có giá trị thiết thực với họ thế nào nếu được thông qua.

Những người bệnh lặng lẽ chạy thận trong đêm

Hằng ngày, tại khoa Thận nhân tạo của Bệnh viện Lê Văn Thịnh (TPHCM), hàng trăm bệnh nhân lặng lẽ bước vào ca lọc máu kéo dài nhiều giờ để níu giữ sự sống. Trong đó, có những bệnh nhân chỉ xuất hiện khi màn đêm buông xuống.

20h, cụ N.T.T. (80 tuổi) được con gái chậm rãi dìu từ hành lang bệnh viện vào phòng chạy thận. Hành trình ấy của cụ ông cứ lặp lại đều đặn 3 ngày mỗi tuần, và đến nay đã được hơn 3 năm.

Theo lời người thân, mấy năm trước ông T. phát hiện suy thận giai đoạn 2, nhưng đúng vào lúc dịch Covid-19 ở giai đoạn cao điểm, khiến việc tái khám và điều trị định kỳ gián đoạn. Không thể theo dõi thường xuyên, chức năng thận của ông dần suy giảm.

Khi cuộc sống trở lại bình thường, gia đình đưa ông đến bệnh viện thăm khám thì tình trạng suy thận đã tiến triển đến giai đoạn 4. Hơn một năm được các bác sĩ nỗ lực điều trị để duy trì chức năng thận, bệnh nhân chuyển sang suy thận giai đoạn 5 và buộc phải chạy thận nhân tạo.

Từ đó, ông phải đến bệnh viện mỗi thứ hai, thứ tư và thứ sáu trong tuần. Ban đầu, ông được bác sĩ xếp lịch chạy thận vào ca sáng, nhưng thời gian này khiến người thân khó cân đối công việc để đưa đón và chăm sóc bệnh nhân.

Gia đình đã nhiều lần xin chuyển ca chạy thận, từ ca 1 đến ca 2, ca 3. Và cuối cùng, các bác sĩ đã xếp lịch cho ông T. chạy thận ca 4, bắt đầu lúc 19h45.

"May mắn bệnh viện mở thêm ca đêm nên chúng tôi mới có thể vừa đi làm, vừa dẫn ông đi chạy thận được. Nhưng việc điều trị kéo dài khiến kinh tế gia đình ngày càng khó khăn. Nếu TPHCM triển khai chính sách chi trả cho người chạy thận nhân tạo, đây sẽ là nguồn động viên rất lớn cho không chỉ gia đình tôi mà còn với rất nhiều bệnh nhân phải gồng gánh điều trị suốt nhiều năm.

Có thêm sự hỗ trợ, chúng tôi sẽ bớt đi phần nào áp lực”, người nhà ông T. bày tỏ.

Ở giường bên cạnh, anh B.N.H. (54 tuổi, ngụ TPHCM) vẫn nhớ như in thời điểm phát hiện bệnh. Anh kể, một ngày cách đây gần 20 năm khi chạy xe trên đường, anh bỗng chảy máu mũi phải nhập viện cấp cứu. Sau khi thăm khám, người đàn ông được các bác sĩ chẩn đoán bị viêm cầu thận mạn tính, phải điều trị bằng thuốc kéo dài.

16 năm trời, bệnh được kiểm soát tương đối ổn định. Nhưng đến tháng 9/2024, chức năng thận của anh bắt đầu biến chứng xấu. Chỉ trong thời gian ngắn, anh dần chuyển từ suy thận giai đoạn 3 sang giai đoạn 5, buộc phải chạy thận nhân tạo.

Từ khi "sống chung" với chiếc máy lọc máu, cuộc sống của anh H. thay đổi hoàn toàn. Mọi sinh hoạt, công việc và kế hoạch cá nhân của anh đều phải sắp xếp theo lịch chạy thận. Những chuyến đi xa hay các công việc đòi hỏi thời gian di chuyển nhiều ngày gần như không còn thực hiện được, vì anh luôn phải ở gần cơ sở y tế để đảm bảo điều trị đúng lịch.

Bên cạnh việc mất đi sự chủ động trong cuộc sống, chi phí điều trị kéo dài cũng trở thành áp lực tâm lý không nhỏ đối với người bệnh và thân nhân.

Kỳ vọng chính sách mới giúp bệnh nhân yên tâm điều trị lâu dài

Ông Đ.V.T. - chồng của bệnh nhân N.T.C.B. (76 tuổi) - cho biết suốt thời gian qua, tuần nào ông cũng đều đặn đưa vợ đến bệnh viện, khi đường phố đã lên đèn. Bây giờ, mỗi khi nghe đến cụm từ "chạy thận" là ông lại bất giác ám ảnh.

Theo ông T., ngoài áp lực về thời gian và sức khỏe, chi phí điều trị tạo thêm gánh nặng lớn cho gia đình. Hiện nay, ông phải chắt chiu khoản chi phí ít ỏi mà con cái chu cấp để có thể cầm cự lọc máu kéo dài sự sống cho vợ, chưa xong lần này đã phải nghĩ đến lần sau. Do đó, khi nghe TPHCM đề xuất chi hàng trăm tỷ đồng hỗ trợ mỗi năm cho người chạy thận, vợ chồng ông T. thấp thỏm mong chờ.

"Nếu không phải đóng hơn 3 triệu đồng/tháng nữa, vợ chồng tôi sẽ đỡ vất vả hơn để có thể yên tâm điều trị lâu dài, có điều kiện tiếp cận dịch vụ y tế tốt hơn. Tôi ước điều ấy sẽ sớm thành hiện thực", ông T. bày tỏ.

BSCKI Nguyễn Thị Hồng Quyên, khoa Thận nhân tạo, Bệnh viện Lê Văn Thịnh, cho biết hiện tại khoa phải điều trị chạy thận cho khoảng 230 bệnh nhân/5 ca chạy thận mỗi ngày. Trong đó, ca cuối cùng bắt đầu khoảng 0h và kết thúc vào rạng sáng.

Theo bác sĩ Quyên, dù biết bố trí thêm ca chạy thận thứ 5 với thời gian quá trễ sẽ dẫn đến sự mệt mỏi, khó khăn trong đi lại và bất tiện cho cả bệnh nhân lẫn y bác sĩ, nhưng bệnh viện phải cố gắng sắp xếp bởi nhu cầu điều trị quá lớn.

Bên cạnh đó, yếu tố vệ sinh, an toàn luôn luôn được bệnh viện đặt lên hàng đầu. Khoa sẽ sắp xếp nhân sự, máy móc phù hợp nhất để đảm bảo về mặt sức khỏe cho các bệnh nhân chạy thận.

Về chi phí, nếu có BHYT chi trả 80%, bệnh nhân sẽ đóng thêm trung bình hơn 3 triệu đồng/tháng đối với chi phí chạy thận định kỳ, chưa kể chi phí phát sinh nếu họ có những bất thường sức khỏe phải nhập viện nội trú. Ngoài ra, một số trường hợp sẽ trả thêm một số chi phí vật tư ngoài danh mục, như bộ dây, thuốc tạo máu, thuốc bổ sung đạm, sắt... 

Bác sĩ phân tích, một bệnh nhân chạy thận nhân tạo kéo dài sẽ kéo theo những khó khăn về kinh tế, tinh thần cho cả người điều trị lẫn thân nhân. Có người bệnh sức khỏe yếu cần đến 2-3 người chăm sóc, khiến cuộc sống gia đình ảnh hưởng rất lớn.

Thấu hiểu thực tế trên, y bác sĩ cùng nhân viên phòng Công tác xã hội của bệnh viện luôn tìm cách kết nối, vận động các nguồn lực ngoài xã hội hay xây dựng những chương trình chăm sóc đa ngành, để hỗ trợ tốt nhất có thể cho bệnh nhân. Nhưng mọi cố gắng chỉ có thể san sẻ một phần gánh nặng, không thể giải quyết hết khó khăn cho tất cả các trường hợp.

"Tôi từng chứng kiến nhiều bệnh nhân phải dừng lại vì nhiều lý do, từ sức khỏe không đảm bảo, không thể di chuyển vào bệnh viện đến kinh tế khó khăn... Có bệnh nhân phải góp nhặt từng đồng để chạy thận rất đáng thương.

Nếu TPHCM thông qua chính sách hỗ trợ đồng chi trả cho người chạy thận, đó thực sự là điều rất tốt cho cả bệnh nhân và thân nhân", BSCKI Nguyễn Thị Hồng Quyên nói.