Cụ ông 80 tuổi suy thận nặng được can thiệp mạch bằng khí CO₂

Ngày 5/10, Bệnh viện Thống Nhất (TPHCM) cho biết, các bác sĩ vừa sử dụng khí CO₂ để chụp và can thiệp nội mạch cho một bệnh nhân 80 tuổi bị thiếu máu động mạch hai chi dưới trầm trọng, kèm suy thận mạn giai đoạn 4.

Bệnh nhân là ông P.V.A. (80 tuổi, ngụ tỉnh Gia Lai). Trước khi nhập viện, ông thường xuyên đau vùng đùi, cẳng chân và bàn chân hai bên khi đi bộ. Các cơn đau khiến việc đi lại trở nên khó khăn, ông chỉ đi bộ được khoảng 100m.

Người bệnh có tiền sử tăng huyết áp đã điều trị khoảng 30 năm và mắc bệnh thận mạn tính.

Tại Bệnh viện Thống Nhất, các bác sĩ thăm khám và ghi nhận mạch đùi hai bên còn bắt được nhưng không bắt được mạch khoeo và các mạch ở bàn chân.

Kết quả đo chỉ số huyết áp cổ chân - cánh tay (ABI), một chỉ số giúp đánh giá tình trạng tưới máu xuống chân, rất thấp. Chỉ số ABI chân phải của bệnh nhân là 0,26 và chân trái là 0,53, trong khi mức bình thường từ 0,9 đến 1.

Kết hợp các triệu chứng lâm sàng và kết quả thăm khám, các bác sĩ xác định bệnh nhân bị thiếu máu động mạch hai chi dưới trầm trọng.

Sau khi đánh giá tình trạng toàn thân và tổn thương mạch máu, ê-kíp quyết định chụp mạch và can thiệp nội mạch nhằm cải thiện dòng máu xuống chân. Tuy nhiên, bệnh thận mạn là yếu tố cần được cân nhắc khi lựa chọn phương pháp chụp mạch.

Theo TS.BSCKII Nguyễn Duy Tân, Trưởng khoa Ngoại Tim mạch - Lồng ngực, Bệnh viện Thống Nhất, thuốc cản quang chứa iod thường được sử dụng để giúp bác sĩ nhìn rõ mạch máu trong quá trình chụp và can thiệp. Thuốc được đào thải chủ yếu qua thận.

Ở người bệnh suy thận, việc sử dụng thuốc cản quang chứa iod cần được tính toán thận trọng vì có thể làm tăng nguy cơ suy thận cấp, dẫn đến diễn tiến rất nặng.

Do đó, trong trường hợp này, các bác sĩ lựa chọn sử dụng khí CO₂ để can thiệp nội mạch. Có thể hiểu đơn giản, khi bơm khí CO₂ vào mạch máu dưới dưới hướng dẫn của chụp mạch số hóa xóa nền (DSA), qua xử lý bằng phần mềm, khí CO₂ có thể cung cấp hình ảnh khá rõ nét về các vị trí mạch máu bị hẹp, tắc hoặc phình, bóc tách.

Theo bác sĩ Tân, khi ở trong lòng mạch, khí CO₂ sẽ trở thành gốc carbonate, sau đó được hấp thụ và thải qua phổi. Do đó, phương pháp này có tính an toàn cao, đặc biệt ở những bệnh nhân có bệnh thận mạn.

Vì thế, sử dụng khí CO₂ trong can thiệp nội mạch là "cuộc cách mạng: cho người bệnh có bệnh thận mạn, một tình trạng tiềm ẩn rất hay gặp ở người cao tuổi. Vài năm gần đây, một số nước ở châu Âu, châu Mỹ đã sử dụng kỹ thuật này. Bệnh viện Thống Nhất là một trong những bệnh viện đầu tiên ở Việt Nam thực hiện thành công phương pháp này.

Sau can thiệp, tình trạng tưới máu xuống hai chân của người bệnh được cải thiện, khả năng vận động từng bước thuận lợi hơn. Người bệnh tiếp tục được theo dõi chức năng thận, tuần hoàn hai chân và đáp ứng điều trị, dự kiến xuất viện trong 1-2 ngày tới.

Theo Bệnh viện Thống Nhất, việc ứng dụng khí CO₂ trong chụp và can thiệp mạch máu mở thêm lựa chọn điều trị cho người cao tuổi mắc các bệnh lý mạch máu, động mạch chủ, mạch máu ngoại biên... kèm bệnh thận mạn, qua đó hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến chức năng thận của người bệnh.