Điều trị đái tháo đường thành công là nhờ công nghệ biến đổi gen

Dân trí Những ngày qua, vấn đề sinh vật biến đổi gen (GMO) đang thu hút sự quan tâm của xã hội. Hai loại thực phẩm biến đổi gen được bàn tán nhiều nhất là đậu nành và bắp (ngô). Trong khi đó, để đủ insulin điều trị đái tháo đường, y học đang phải nhờ vào công nghệ biến đổi gen.

Với cái nhìn rộng, những nhà khoa học đầu ngành như GS.TS Lê Đình Lương, Chủ tịch Hội Di truyền học Việt Nam; PGS.TS Lê Huy Hàm, Viện trưởng Viện Di truyền Nông nghiệp; GS.TS Võ Tòng Xuân,Đại học Cần Thơ và Đại học An Giang…thì ủng hộ và khuyên nên dùng như cần trọng; nhưng cũng còn không ít ý kiến e ngại, phê phán và phản đối.

Trong lãnh vực y khoa, với tình hình đái tháo đường gia tăng như bệnh dịch, để đủ insulin điều trị hiện nay chúng ta đang dùng là các loại insulin analog được sản xuất nhờ công nghệ gen di truyền hay biến đổi gen.       

Đái tháo đường đều phải cần dùng insulin

 

Điều trị đái tháo đường thành công là nhờ công nghệ biến đổi gen - 1

 

Đái tháo đường (ĐTĐ)  là hậu quả của: (1) sự chế tiết insuin không đầy đủ vì tế bào bê ta suy yếu hoăc/và (2) insulin tác dụng không hiệu quả vì sự “kháng insulin”. Do đó, trước đây ĐTĐ được xếp ra hai thể chính: ĐTĐ1 tế bào bê ta hư hỏng không thể chế tiết insulin, cách điều trị duy nhất là chích insulin nên còn gọi là ĐTĐ lệ thuộc insulin (IDDM) và ĐTĐ2 tế bào bê ta suy yếu không chế tiết đủ insulin, hay ĐTĐ không lệ thuộc insulin (NIDDM). Hiện nay ranh giới không còn tách bạch nữa, người bị ĐTĐ về lâu về dài đều phải dùng insulin như nhau.

Insulin nguồn từ động vật rất nhiều tác dụng phụ

Từ những thập niên 1920, các nhà khoa học đã phân lập insulin từ dịch chiết tuyến tụy của động vật như heo và bò để dùng cho bệnh nhân. Insulin heo, bò này ít nhiều có khác với insulin người, do đó gây ra tác dụng phụ, không mong muốn, đặc biệt là sốc dị ứng. Sau này, để nâng cao chất lượng insulin, các phương pháp bán tổng hợp insulin người từ insulin heo, bò đã ra đời năng suất có cao hơn nhưng vẫn không tránh được những nhược điểm trên.

Insulin người (human insulin) là sản phẩm công nghệ gen

Bệnh ĐTĐ đang gia tăng nhanh chóng: Theo Tổ chức Y tế Thế giới, (WHO), năm 1995 mới có 135 triệu người, chiếm 4% dân số thế giới; năm 2011 đã có 366 triệu người ĐTĐ và dự kiến đến năm 2030 sẽ lên 552 triệu người.

Số người ĐTĐ tăng lên, nhu cầu insulin cũng tăng theo tương ứng. Với con người, nhu cầu trung bình là 1 đơn vị insulin/ 1kg cân năng/ ngày (1 đơn vị quốc tế (IU) tương đương 0,03846 mg insulin), thì nhu cầu insulin 2005 khoảng 5.000 kg, đến năm 2010 đã lên 16.000 kg. Như vậy, nhu cầu insulin cho điều trị tăng  đến vài tấn mỗi năm và nguồn cung insulin ngày càng thiếu hụt.

Năm 1982, hãng Genetech (Hoa Kỳ) lần đầu tiên đưa ra thị trường sản phẩm insulin người tái tổ hợp (human recombinant insulins), được sản xuất bằng kỹ thuật di truyền gen.

Sau Genetech, nhiều phương pháp sản xuất insulin tái tổ hợp đã được phát triển, và hiện nay, hầu hết những phương pháp sản xuất insulin thương mại sử dụng các chủng nấm men Saccharomyces cerevisiae, vi khuẩn  E.coli  và Bacillus brevis. 

Insulin analog (chất giống insulin) là sản phẩm biến đổi gen

Insulin analog (tương tự) là dạng insulin có thay đổi khác với insulin tự nhiên, nhưng vẫn có tác động hạ đường máu tương tự insulin con người. Nhờ công nghệ gen di truyền DNA (genetic engineering DNA), trình tự axit amin (sequence) trong phân tử insulin được thay đổi khiến cả hấp thu, phân bố, chuyển hóa và bài tiết đều thay đổi theo. Do đó, Cơ quan Kiểm soát Thực và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) chính thức gọi insulin analogs là các cầu nối thụ thể insulin (ligand receptor insulin). Nhờ những biến đổi gen này các hãng dược phẩm bào chế ra các loại insulin analog nhanh, châm và trung gian theo yêu cầu đa dạng của bác sĩ điều trị.

Năm 1988, hãng Novo Nordisk công bố insulin analog đầu tiên có khả năng hấp thụ từ các mô dưới da 15 phút sau khi tiêm. Phải đến năm 1996, các insulin khác nhau đã được giới thiệu trên toàn thế giới. Hiện nay, nhiều  insulin analog mới đang được thử nghiệm để đưa ra thị trường.

Những câu hỏi còn lại

Hai câu hỏi khó các nhà khoa học đang tìm câu trả lời: một là khả năng gây ung thư và hai là độ hiệu quả, khả năng điều chỉnh đường huyết của insulin analog.

Nhiều nghiên cứu khoa học dài hơi, nghiêm túc kết luận chưa có bằng chứng gây tăng nguy cơ ung thư, đặc biệt ung thư vú trên các bệnh nhân dùng insulin analogs.  Năm 2008, Cơ quan Thuốc và Kỹ thuật Y tế Canada (CADTH) so sánh và kết luận không có sự khác biệt nào về mặt lâm sàng, khả năng kiểm soát đường huyết và tác dụng phụ giữa insulin analog và insulin người.

Thay lời kết

Nhu cầu insulin cho người ĐTĐ rất lớn và tăng dần theo tỷ lệ mắc bệnh. Nếu không sử dụng công nghệ gen di truyền, chắc chắn chúng ta không đủ thuốc để điều trị cho bệnh nhân. Hơn nữa, nếu không dùng “biến đổi gen”  thay đổi cấu trúc gốc để tạo ra các insulin analog, chúng ta sẽ không thể có những dạng insulin riêng biệt cho những tình huống đặc thù.

Trong thiên nhiên, bộ gen sinh vật cũng có những thay đổi, đột biến nhưng chậm chạp. Biến đổi gen là một công nghệ sinh học giúp con người “đột biến” nhanh hơn trong ý nghĩa tích cực của vấn đề.

TS.BS Trần Bá Thoại

Ủy viên BCH Hội Nội Tiết Việt Nam

 

 

 

 

 

MỚI NHẤT
Các thực phẩm chống rụng tóc hiệu quả
Các thực phẩm chống rụng tóc hiệu quả

(Dân trí) - Nếu xuất hiện tình trạng rụng tóc, cần tăng cường ngay các thực phẩm để bệnh không chuyển thành mạn tính.

Thứ tư, 11/11/2015 - 10:10

Mất trắng hàng chục tỷ, nhiều đại gia nhập viện tâm thần
Mất trắng hàng chục tỷ, nhiều đại gia nhập viện tâm thần

Từng sở hữu hàng nghìn công nhân, số tài sản khó thể đo đếm được nhưng do việc làm ăn khó khăn, bế tắc, các đại gia đã phải nhập viện tâm thần điều trị. Thậm chí có người còn phải chọn cho mình một cái chết tức tưởi.

Thứ tư, 11/11/2015 - 09:23

Cứu sống sản phụ bị nhau tiền đạo cài răng lược xiên bàng quang
Cứu sống sản phụ bị nhau tiền đạo cài răng lược xiên bàng quang

(Dân trí) - Sản phụ Linh được đưa tới bệnh viện trong tình trạng ra huyết xối xả, mạch và huyết áp đều bằng 0…sau ca mổ kéo dài hơn 4 giờ sản phụ và đứa con đã được cứu sống.

Thứ tư, 11/11/2015 - 09:11

Béo bụng nguy hiểm hơn béo phì
Béo bụng nguy hiểm hơn béo phì

Người có cânnặng bình thường nhưng vùng bụng tích nhiều mỡ thừa có thể có tuổi thọ ngắn hơnso với người béo phì, một nghiên cứu của Mỹ cho biết.

Thứ tư, 11/11/2015 - 08:19

Dân di cư vào vùng dịch, nguy cơ sốt rét bùng phát
Dân di cư vào vùng dịch, nguy cơ sốt rét bùng phát

(Dân trí) - Tình trạng người dân di cư đến khu vực vùng sâu, vùng xa nơi bệnh sốt rét lưu hành gây ra quan ngại về nguy cơ sốt rét bùng phát trở lại. Nguyên nhân của tình trạng trên là do ý thức phòng chống bệnh của người dân còn thấp, y tế cơ sở yếu kém.

Thứ tư, 11/11/2015 - 06:16

Dùng chất béo thế nào để tốt cho sức khỏe?
Dùng chất béo thế nào để tốt cho sức khỏe?

Ngày nay việc tiêu thụ chất béo thiếu kiểm soát có thể dẫn tới nhiều loại bệnh nguy hiểm, từ béo phì đến tim mạch, mỡ máu, tiểu đường. Tuy nhiên, việc kiêng khem quá mức chất này lại khiến cơ thể rơi vào tình trạng lợi bất cập hại.

Thứ tư, 11/11/2015 - 05:10

Hắt hơi buổi sáng - Biểu hiện của dị ứng
Hắt hơi buổi sáng - Biểu hiện của dị ứng

(Dân trí) - Có nhiều lý do khiến bạn hắt hơi song thời điểm mà những triệu chứng này xảy ra có thể là đầu mối để tìm hiểu về nguyên nhân và cách điều trị chúng.

Thứ tư, 11/11/2015 - 04:30

Cuộc chiến ngăn chặn đề kháng kháng sinh
Cuộc chiến ngăn chặn đề kháng kháng sinh

Tìm ra kháng sinh đã khó, việc sử dụng kháng sinh đúng cách và hợp lý lại càng khó hơn. Chính vì thế, cần có những giải pháp để chống lại tình trạng đề kháng đáng báo động hiện nay.

Thứ tư, 11/11/2015 - 03:57

Bé 7 tuổi bị lạm dụng tình dục, kẹt dị vật trong âm đạo
Bé 7 tuổi bị lạm dụng tình dục, kẹt dị vật trong âm đạo

(Dân trí) - Đang ngủ, bé 7 tuổi bị người lạ bế ra ngoài dở trò đồi bại, khi người nhà phát hiện tri hô, kẻ thú tính đã chạy thoát. Giám định y khoa cho thấy bệnh nhi còn “trinh nguyên” nhưng lại xuất huyết kéo dài, qua nội soi, bác sĩ kéo ra ngoài một búi lưới.

Thứ ba, 10/11/2015 - 09:07

Cơ thể đàn ông có nhạt nhẽo?
Cơ thể đàn ông có nhạt nhẽo?

Cũng phần nào có lý, đơn giản vì trời sinh đàn ông giàu cơ bắp, da dày, lông rậm nên khó tìm được nơi dụng võ cho các đầu dây thần kinh cảm giác.

Thứ ba, 10/11/2015 - 08:06

85% người tiêu dùng phát hiện thực phẩm bẩn không tố giác
85% người tiêu dùng phát hiện thực phẩm bẩn không tố giác

(Dân trí) - TS Nguyễn Thanh Phong, Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm cho biết, một điều tra xã hội học do Bộ Y tế phối hợp với Hội Nông dân, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam thực hiện cho thấy, gần 85% người tiêu dùng phát hiện hành vi vi phạm ATTP nhưng không tố giác.

Thứ ba, 10/11/2015 - 07:08

Bệnh viện thực hiện nhiều ca ghép tạng nhất nước được công nhận hạng đặc biệt
Bệnh viện thực hiện nhiều ca ghép tạng nhất nước được công nhận hạng đặc biệt

(Dân trí) - Chiều 10/11, Bộ Y tế đã tổ chức lễ công nhận bệnh viện (BV) hạng đặc biệt đối với BV Hữu Nghị Việt Đức (Hà Nội). Đây là cơ sở ngoại khoa đầu tiên trong cả nước được Chính phủ công nhận là BV hạng đặc biệt.

Thứ ba, 10/11/2015 - 06:05

ĐÁNG QUAN TÂM
Trạm y tế xã: Cứ tốt khắc "hút" người dân khám bệnh
Trạm y tế xã: Cứ tốt khắc "hút" người dân khám bệnh

(Dân trí) - Với chỉ tiêu tăng bảo hiểm y tế (BHYT) của Thủ tướng tại tỉnh Thừa Thiên Huế đến 2020 là hơn 85%, trong giai đoạn đầu này, tỉnh này đã thực hiện tốt các mục tiêu mà địa phương tự đề ra.

Thứ ba, 10/11/2015 - 01:52

WHO lên tiếng về thông tin Quinvaxem đang thử nghiệm tại Việt Nam
WHO lên tiếng về thông tin Quinvaxem đang thử nghiệm tại Việt Nam

(Dân trí) - Chuyên gia của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) khẳng định, tại Việt Nam, tỷ lệ trẻ tử vong sau tiêm vắc xin Quinvaxem không tăng so với trước. Trong khu vực Đông Nam Á, không riêng Việt Nam sử dụng Quinvaxem mà các quốc gia Thái Lan, Philipin, Campuchia, Lào cũng đang sử dụng vắc xin này.

Thứ ba, 10/11/2015 - 11:50

Cận cảnh 'công nghệ' sản xuất cơm cháy chà bông
Cận cảnh 'công nghệ' sản xuất cơm cháy chà bông

Cơm cháy được phơi trên nền đất đầy rác thải, nước đọng cạnh chuồng gà vịt, cạnh những ngôi mộ cũ, chó mèo thoả imái qua lại. Gà bay lên đậu trên những vỉ phơi, vô tư mổ cơm. Lâu lâu chúng đập cánh hoặc bới đất khiến bụi bay tứ tung...

Thứ ba, 10/11/2015 - 10:00

Cảnh báo: Dầu thực vật giải phóng chất độc gây ung thư khi chiên rán
Cảnh báo: Dầu thực vật giải phóng chất độc gây ung thư khi chiên rán

(Dân trí) - Các nhà khoa học cảnh báo về mối nguy hiểm khi chiên rán thức ăn bằng dầu hướng dương và dầu ngô vì chúng sẽ giải phóng những chất độc liên quan với ung thư.

Thứ ba, 10/11/2015 - 09:31

An toàn trong xử lý rác thải y tế tại các bệnh viện
An toàn trong xử lý rác thải y tế tại các bệnh viện

(Dân trí) - Với khoảng 350 tấn rác thải rắn trong đó có trên 40 tấn rác nguy hại của hơn 13.000 cơ sở y tế thải ra mỗi ngày, câu hỏi đặt ra là hiện những rác thải này được thu gom và xử lý như thế nào? Có an toàn với môi trường và con người?

Thứ ba, 10/11/2015 - 09:15

Làm rõ trách nhiệm thất thoát hơn 4 tỷ đồng của GĐ Trung tâm Y tế huyện
Làm rõ trách nhiệm thất thoát hơn 4 tỷ đồng của GĐ Trung tâm Y tế huyện

(Dân trí) - Ngày 2/11/2015, ông Bùi Đình Long, GĐ Sở Y tế Nghệ An, đã có Quyết định số 1266/QĐ-SYT về việc tạm đình chỉ chức vụ GĐ Trung tâm Y tế huyện Quế Phong đối với ông Mạc Văn Lâm để làm rõ thất thoát trong quá trình xây dựng TT Y tế huyện Quế Phong.

Thứ ba, 10/11/2015 - 08:17

Ung thư đại trực tràng có xu hướng trẻ hóa dần
Ung thư đại trực tràng có xu hướng trẻ hóa dần

Tỷ lệ mắc các bệnh ung thư, đặc biệt ung thư đại trực tràng đang có xu hướng trẻ hóa, cụ thể số người mắc bệnh trong nhóm tuổi 30 - 40 ngày càng gia tăng.

Thứ ba, 10/11/2015 - 07:27

Nguy cơ “Tiền mất, tật mang” khi mua Dây thìa canh chữa tiểu đường
Nguy cơ “Tiền mất, tật mang” khi mua Dây thìa canh chữa tiểu đường

Từ khi các công trình khoa học về Dây thìa canh điều trị tiểu đường được công bố, rất nhiều các doanh nghiệp/ cá nhân đã tiến hành thu hái dây thìa canh trong tự nhiên hoặc thu mua từ dân cư trồng tự phát để sản xuất các sản phẩm hỗ trợ điều trị hoặc bán Dây thìa canh khô.

Thứ ba, 10/11/2015 - 07:04

3 bí kíp cải thiện chuyện “yêu” tuổi trung niên
3 bí kíp cải thiện chuyện “yêu” tuổi trung niên

(Dân trí) - Mãn kinh thường bắt đầu ở phụ nữ khoảng độ tuổi 45 trở lên. Đây cũng thời điểm diễn ra những thay đổi trong hoạt động tình dục. Vậy khi bước vào tuổi trung niên, người phụ nữ nên có hoạt động tình dục một cách tự chủ hơn là thụ động?

Thứ hai, 09/11/2015 - 10:07

Người nhiễm HIV sinh con khỏe mạnh nhờ điều trị ARV
Người nhiễm HIV sinh con khỏe mạnh nhờ điều trị ARV

(Dân trí) - Việc điều trị HIV bằng thuốc ARV không chỉ giảm 95% nguy cơ truyền bệnh cho người khác, mà người nhiễm HIV cũng có một cuộc sống khỏe mạnh, với tuổi thọ tương đương người bình thường, thậm chí sinh con cái mạnh khỏe.

Thứ hai, 09/11/2015 - 09:03

Chảy máu bàng quang ồ ạt - Ca bệnh chưa từng gặp tại bệnh viện Nhi đồng
Chảy máu bàng quang ồ ạt - Ca bệnh chưa từng gặp tại bệnh viện Nhi đồng

(Dân trí) - Bệnh viện Nhi Đồng 1, TPHCM vừa điều trị thành công cho một trường hợp mắc hội chứng rối loạn hệ mạch máu bẩm sinh xâm lấn bàng quang. Trong y văn thế giới đây là bệnh rất hiếm gặp, số người mắc phải hội chứng này đến nay chỉ đếm trên đầu ngón tay.

Thứ hai, 09/11/2015 - 07:05

Cứu sống bệnh nhi nhiễm trùng uốn ván cuống rốn sơ sinh
Cứu sống bệnh nhi nhiễm trùng uốn ván cuống rốn sơ sinh

(Dân trí) - Ngày 9/11, thông tin từ Khoa truyền nhiễm Bệnh viện Sản Nhi Nghệ An cho biết vừa điều trị thành công trường hợp bệnh nhân Lầu Việt Mênh (15 ngày tuổi, quê xã Na Ngoi, Kỳ Sơn) bị nhiễm trùng uốn ván cuống rốn sau 1 tháng điều trị.

Thứ hai, 09/11/2015 - 05:20