Điều cần biết về công nghệ in 3D trong phẫu thuật thay khớp háng

Thay khớp không chỉ là đặt khớp nhân tạo, rồi bước đi

Theo TS.BS Tăng Hà Nam Anh - Chủ tịch Hội Thay khớp Đông Nam Á (AAA), Chủ tịch Hội Y học thể thao và Nội soi khớp Đông Nam Á (ASSA), Giám đốc phòng khám Xương Khớp Việt, thay khớp háng có thể dễ, nếu chỉ là nhét khớp nhân tạo vào rồi cho bệnh nhân đi mấy bước. Nhưng để bệnh nhân đi lại một cách bình thường và khớp nhân tạo có tuổi thọ lâu dài thì rất khó.

Khó là vì khớp của con người ngoài phần xương ra còn có dây chằng và gân cơ xung quanh. Khớp của con người vận động nhẹ nhàng là dựa vào sự ổn định của phần xương và dây chằng đồng bộ.

Ngoài ra tuổi thọ của khớp còn phải dựa vào cơ sinh học của các cấu phần khớp. Nếu như bệnh ung thư có tỷ lệ sống còn của bệnh nhân sau 5 năm, thì khớp nhân tạo cũng như vậy. Các bác sĩ, các nhà sản xuất khớp sẽ theo dõi bệnh nhân sau 5 năm, 10 năm, 15 năm, 20 năm để đánh giá tỷ lệ sống còn của khớp nhân tạo.

Do đó, để có câu trả lời cho câu hỏi khớp nhân tạo sử dụng được bao lâu, cần dựa vào các nghiên cứu dài hơn. Và muốn có được nghiên cứu này thì cần phải có ít nhất 2 đến 3 thế hệ bác sĩ thay khớp kế tiếp nhau.

3D hay 4D không quyết định thành công

Trước thực tế các bệnh viện đua nhau quảng cáo in 3D trước mổ thay khớp khiến người bệnh lầm tưởng đó là cơ hội cho người thoái hóa khớp có cơ hội thay khớp mới, bác sĩ Tăng Hà Nam Anh chia sẻ, in 3D trong thay khớp, khi vào mổ các bác sĩ còn phải đối mặt với việc bộc lộ khớp để đặt cái khớp vào mà vẫn đảm bảo sự cân bằng phần mềm.

Bác sĩ Tăng Hà Nam Anh lưu ý, để thay khớp, khám và đánh giá cơ lực xung quanh khớp và xem xét dáng đi trước mổ rất quan trọng, kể cả việc đánh giá sự mềm dẻo của cột sống.

Nếu các bác sĩ mổ chỉ chăm chăm chụp hình và xem phần xương, có thể sẽ không đạt được tuổi thọ lâu dài của khớp. Điều này giải thích tại sao tỷ lệ “quên khớp nhân tạo”, một chỉ số đánh giá sự hoàn hảo của khớp gối nhân tạo sau thay khớp, khá thấp chỉ khoảng 65 -70%.

Giới hạn của công nghệ và năng lực chuyên môn

Theo chia sẻ của bác sĩ Tăng Hà Nam Anh, bác sĩ và ê-kíp mới đây đã phẫu thuật lại cho một bệnh nhân thay khớp háng bị trật đi trật lại tới 10 lần, dù trước đó bệnh nhân đã được in 3D lập kế hoạch trước mổ, tại một bệnh viện khác.

Với bệnh nhân trên, khi đánh giá lại toàn diện, vấn đề không nằm ở phần xương hay thiết kế khớp, mà ở: mất cân bằng phần mềm quanh khớp; cơ lực quanh khớp không đồng bộ; dáng đi và độ mềm dẻo của cột sống chưa được đánh giá đầy đủ trước mổ. Các yếu tố này quyết định khớp có đứng vững lâu dài hay không, điều mà hình ảnh 3D hay mô phỏng kỹ thuật không thể thay thế hoàn toàn.

“Phẫu thuật thay khớp không dễ thực hiện, bởi đòi hỏi nền tảng chuyên môn vững và kinh nghiệm tích lũy lâu năm. Do đó, thay khớp không đơn thuần là đặt một khớp nhân tạo vào xương rồi cho bệnh nhân đứng dậy đi vài bước”, bác sĩ Tăng Hà Nam Anh lưu ý.

Để bệnh nhân đi vững sau thay khớp, đi tự nhiên và sử dụng khớp bền bỉ 10-20 năm, đó là một câu chuyện khác.

Chăm sóc và bảo tồn khớp trước ngưỡng phẫu thuật

Theo TS.BS Tăng Hà Nam Anh, trong điều trị thoái hóa khớp, phẫu thuật thay khớp chỉ nên được đặt ra khi các biện pháp bảo tồn không còn mang lại hiệu quả.

Ở giai đoạn sớm và trung bình, mục tiêu điều trị là kiểm soát đau, cải thiện môi trường sinh học trong khớp và duy trì chức năng vận động, từ đó làm chậm tiến trình thoái hóa và kéo dài tuổi thọ của khớp thật.

Thực tế lâm sàng cho thấy, các phương pháp bổ sung acid hyaluronic (HA) - nhằm phục hồi độ nhớt và chức năng bôi trơn của dịch khớp - ngày càng được quan tâm trong điều trị bảo tồn. Trong đó, HappyCross, một sản phẩm bổ sung HA, đang được sử dụng như một lựa chọn hỗ trợ cho bệnh nhân thoái hóa khớp phù hợp.

Khi được chỉ định đúng thời điểm, đúng đối tượng và thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa, việc bổ sung dịch khớp sinh học có thể giúp người bệnh duy trì khả năng vận động, nâng cao chất lượng sống và có thêm thời gian chuẩn bị trước khi bước vào phẫu thuật thay khớp nếu phẫu thuật là điều không thể tránh khỏi.

Theo TS.BS Tăng Hà Nam Anh, điều quan trọng vẫn là tiếp cận điều trị thoái hóa khớp một cách toàn diện: đánh giá đồng bộ từ tổn thương khớp, cơ lực, dáng đi đến nhu cầu vận động của người bệnh, để lựa chọn giải pháp phù hợp, thay vì chỉ tập trung vào công nghệ hay phẫu thuật khi chưa thật sự cần thiết.