Đề kháng kháng sinh - hành động ngay bây giờ hoặc không bao giờ

Viễn cảnh quay trở lại thời kì chưa có kháng sinh khi các vết thương nhỏ như đứt tay, trầy xước, hay các nhiễm trùng thông thường cũng có thể dễ dàng cướp đi sinh mạng con người, đang đặt ra thách thức lớn cho ngành y tế: hành động ngay bây giờ hay không bao giờ còn kịp nữa!

Sự “xâm lược” của những vi khuẩn ngày càng thông minh hơn

Đề kháng kháng sinh là vấn đề không còn quá mới khi thế giới đang ngày ngày chứng kiến hậu quả đáng sợ của nó: hàng trăm nghìn người chết mỗi năm và phải chi hàng trăm tỷ USD để kiểm soát đề kháng thuốc. Tuy nhiên không phải ai cũng thật sự hiểu về vấn nạn toàn cầu này.

Theo PGS. TS. BS Trần Văn Ngọc – Chủ tịch Hội Hô hấp TP.HCM, cơ chế của đề kháng kháng sinh có thể được hiểu đơn giản như sau: Khi người bệnh sử dụng kháng sinh, thuốc sẽ tiêu diệt tất cả các loại vi khuẩn, trừ một số loại có khả năng kháng thuốc do có gene đột biến và ngày càng thông minh hơn nên có thể vô hiệu hóa cơ chế hoạt động của kháng sinh. Những vi khuẩn kháng thuốc này tiếp tục phát triển, nhân lên, phát tán và lây nhiễm những người khác như một cuộc “xâm lược” ồ ạt của quần thể kháng kháng sinh khiến thuốc kháng sinh dần mất tác dụng, gây ra tình trạng đề kháng thuốc.


Vi khuẩn đang ngày một “tinh vi”, phát triển nhanh hơn so với kháng sinh.

Vi khuẩn đang ngày một “tinh vi”, phát triển nhanh hơn so với kháng sinh.

Kê kháng sinh khi không cần thiết và bệnh nhân không tuân thủ điều trị là hai nguyên nhân hàng đầu của đề kháng kháng sinh. Ngoài ra cũng phải kể đến các nguyên nhân khác cũng quan trọng không kém như lạm dụng kháng sinh trong chăn nuôi, hệ thống vệ sinh yếu kém, kiểm soát nhiễm khuẩn trong bệnh viện và phòng khám chưa tốt, chưa có kháng sinh mới.

Ngăn chặn đề kháng kháng sinh - sứ mệnh chung

Theo thông tin tại Hội thảo “Quản lý lâm sàng bệnh Nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính nặng và bệnh truyền nhiễm mới nổi” do Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) phối hợp với Tổ chức Y tế thế giới, Trường Đại học Y Hà Nội tổ chức, trong bối cảnh tỷ lệ tử vong do các bệnh truyền nhiễm trong vòng 5 năm gần đây tại Việt Nam tăng khá cao (30% tử vong tại các cơ sở y tế công lập), việc kiểm soát và ngăn chặn đề kháng kháng sinh trở nên cấp bách và cần hành động ngay. Để có được hiệu quả ngăn chặn tối ưu, cần rất nhiều nỗ lực từ nhiều phía, từ đội ngũ chăm sóc y tế, bác sĩ kê toa đến việc theo dõi tương tác thuốc, nâng cao nhận thức của bệnh nhân.

Đối với y bác sĩ, cần tuân thủ 8 nguyên tắc kê toa, trong đó đáng chú ý nhất là: chỉ kê toa kháng sinh trong điều trị nhiễm khuẩn, tối ưu hóa dược lâm sàng khi kê toa, và khuyến khích bệnh nhân tuân thủ điều trị. Việc tìm ra đúng tác nhân gây bệnh trở thành vấn đề mấu chốt trong việc quyết định chọn kháng sinh phù hợp, hoặc phối hợp các kháng sinh hợp lý, trong đó nhất thiết phải chú ý giữ gìn kháng sinh cũ, những kháng sinh còn hiệu quả nhất định theo phác đồ điều trị. Về phía các dược sĩ cần lưu ý về cảnh giác dược, tương tác thuốc, và quản lý sử dụng thuốc nhằm hạn chế tối đa các trường hợp phản ứng có hại của thuốc, đảm bảo “4 chữ Đ” trong lựa chọn kháng sinh là: đúng thuốc, đủ liều, đủ thời gian và đúng cách.

Nghiên cứu và phát triển kháng sinh mới bên cạnh tìm kiếm các giải pháp thay thế cần được tiếp tục không ngừng
Nghiên cứu và phát triển kháng sinh mới bên cạnh tìm kiếm các giải pháp thay thế cần được tiếp tục không ngừng

Mặt khác, bên cạnh hướng đi truyền thống là nghiên cứu kháng sinh mới, ngành dược phẩm hiện nay cũng đang tìm kiếm các giải pháp hỗ trợ hoặc thay thế để hạn chế phụ thuộc vào kháng sinh.

Chẳng hạn như bên cạnh các nỗ lực phát triển vắc-xin mới nhằm bảo vệ cộng đồng trước các tác nhân gây bệnh, phải kể đến sáng kiến về Khảo sát đề kháng kháng sinh (SOAR) mà tập đoàn GSK đang thực hiện tại nhiều quốc gia khác nhau trên thế giới nhằm đo lường độ nhạy cảm của các tác nhân vi khuẩn gây nhiễm khuẩn đường hô hấp mắc phải trong cộng đồng, đánh giá về hiệu quả của kháng sinh trong điều trị các bệnh nhiễm khuẩn hô hấp, hỗ trợ phát triển các phác đồ điều trị mới có hiệu quả hơn, đồng thời nâng cao ý thức của giới y tế và khuyến khích sự tuân thủ tốt hơn với các nguyên tắc chỉ định/sử dụng kháng sinh hợp lý trong hệ thống chăm sóc sức khỏe và cộng đồng.

Hưởng ứng lời kêu gọi của WHO nhân tuần lễ Đề kháng kháng sinh Toàn cầu, VPĐD GlaxoSmithKline Pte Ltd tại Tp.HCM phối hợp cùng Hội Hô hấp Tp.HCM thực hiện chương trình giáo dục sức khỏe cộng đồng, nhằm cung cấp kiến thức cũng như nâng cao nhận thức trong cộng đồng về sử dụng kháng sinh hợp lý, giảm thiểu tình trạng đề kháng kháng sinh.

MỚI NHẤT
Một phụ nữ tử vong sau khi ăn hàu sống
Một phụ nữ tử vong sau khi ăn hàu sống

(Dân trí) - Hồi tháng 10, một phụ nữ sống ở Texas, Mỹ đã tử vong do vi khuẩn “ăn thịt người” sau khi ăn món hàu sống.

Thứ năm, 11/01/2018 - 04:18

Tự tin đón Tết cùng mái tóc sạch gàu
Tự tin đón Tết cùng mái tóc sạch gàu

Gần Tết, mọi người lại háo hức muốn thay đổi bản thân để có một diện mạo mới. Tuy nhiên, không ít người đang phải “đau đầu” và mất tự tin vì Gàu. Gàu không phải là bệnh lý. Muốn trị gàu hiệu quả và dứt điểm thì cần hiểu chính xác nguyên nhân gây ra.

Thứ năm, 11/01/2018 - 04:00

Dùng bật lửa thử bình xăng, nam sinh cấp 3 bị bỏng nặng
Dùng bật lửa thử bình xăng, nam sinh cấp 3 bị bỏng nặng

(Dân trí) - Chiều ngày 10/1, Bác sĩ Nguyễn Thanh Bình, Phó giám đốc bệnh viện Đa khoa Kỳ Anh cho biết, đơn vị đang tích cực điều trị cho bệnh nhân N.T.V. (SN 2002, trú phường Sông Trí, là một học sinh trường cấp 3 trên địa bàn thị xã Kỳ Anh) bị bỏng xăng khá nặng.

Thứ tư, 10/01/2018 - 08:14

Bé 3 tuổi bị tổn thương bộ phận sinh dục vì nghịch mũi khoan
Bé 3 tuổi bị tổn thương bộ phận sinh dục vì nghịch mũi khoan

(Dân trí) - Ngày 10/1, tin từ Khoa Gây mê Hồi sức B, Bệnh viện Trung ương Huế, cho biết vừa hoàn thành điều trị, cứu cháu bé nam P.H.G.M. (gần 3 tuổi, trú xã Hương Vinh, Thị xã Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế) bị rách biểu bì ở bộ phận sinh dục.

Thứ tư, 10/01/2018 - 06:13

Công ty mỹ phẩm Phi Thanh Vân bị phạt 155 triệu đồng
Công ty mỹ phẩm Phi Thanh Vân bị phạt 155 triệu đồng

(Dân trí) - Với những sai phạm trong sản xuất, công bố sản phẩm mỹ phẩm, quảng cáo… Công ty Phi Thanh Vân đã bị Thanh tra Sở Y tế xử phạt 155 triệu đồng. Ngoài ra, công ty buộc phải thu hồi, tiêu hủy toàn bộ sản phẩm “dởm” đang lưu hành trên thị trường.

Thứ tư, 10/01/2018 - 05:05

Vụ chẩn đoán sai thai lưu: Chuyển công tác, cắt thu nhập 3 tháng bác sĩ
Vụ chẩn đoán sai thai lưu: Chuyển công tác, cắt thu nhập 3 tháng bác sĩ

(Dân trí) - Sau khi bác sĩ T. thông báo chị M. bị thai lưu và khuyên sản phụ này đi hút thai là không chính xác, ngày 8/1 Ban lãnh đạo Bệnh viện Đa khoa Đức Giang đã quyết định chuyển công tác bác sĩ T., thôi làm công tác chuyên môn, cắt thu nhập thêm trong vòng 3 tháng, kíp trực cùng bác sĩ T. cũng bị phê bình.

Thứ tư, 10/01/2018 - 03:15

5 tạ nội tạng động vật hôi thối không nguồn gốc bị bắt giữ
5 tạ nội tạng động vật hôi thối không nguồn gốc bị bắt giữ

(Dân trí) - Trạm CSGT Phú Lộc (Phòng CSGT Công an tỉnh Thừa Thiên Huế) vừa bắt giữ một xe khách giường nằm chạy tuyến Đà Nẵng - Viên Chăn (Lào) chở hơn 5 tạ nội tạng động vật không rõ nguồn gốc.

Thứ tư, 10/01/2018 - 02:12

Pha loãng corticosteroid chữa bệnh da gây ức chế tuyến thượng thận
Pha loãng corticosteroid chữa bệnh da gây ức chế tuyến thượng thận

Theo Trung tâm Theo dõi phản ứng có hại của thuốc của New Zealand (Centre for Adverse Reactions Monitoring - CARM), sử dụng corticosteroid tại chỗ điều trị bệnh vảy nến gây ức chế tuyến thượng thận ở cả trẻ em và người lớn, trong đó việc pha loãng corticosteroid trong dung dịch làm mềm da có thể dẫn đến việc sử dụng thuốc quá mức, làm tăng nguy cơ tác dụng phụ.

Thứ tư, 10/01/2018 - 01:19

Thuốc mới có thể làm “teo nhỏ” các tế bào mỡ có hại
Thuốc mới có thể làm “teo nhỏ” các tế bào mỡ có hại

(Dân trí) - Điều gì sẽ xảy ra nếu có một loại thuốc có thể loại bỏ lượng mỡ thừa mà không cần ăn kiêng? Theo một nghiên cứu gần đây, mong muốn này có lẽ không quá xa vời.

Thứ tư, 10/01/2018 - 10:08

Những hiểu lầm thường gặp về sức khỏe trong ngày lạnh
Những hiểu lầm thường gặp về sức khỏe trong ngày lạnh

(Dân trí) - Hãy tránh những quan niệm sai lầm dưới đây để giữ gìn sức khỏe khi thời tiết lạnh.

Thứ tư, 10/01/2018 - 08:38

Một bệnh nhân viêm da dày sừng đã tử vong
Một bệnh nhân viêm da dày sừng đã tử vong

(Dân trí) - Dù được phát hiện và điều trị tích cực, tuy nhiên một bệnh nhân mắc hội chứng viêm da dày sừng bàn tay, bàn chân tại huyện Ba Tơ đã tử vong do nhiều biến chứng.

Thứ tư, 10/01/2018 - 07:44

Tắm như thế nào để phòng viêm phổi cho trẻ em?
Tắm như thế nào để phòng viêm phổi cho trẻ em?

(Dân trí) - Con gái tôi mới sinh được 15 ngày, dính đúng đợt lạnh kỷ lục của miền Bắc, mỗi ngày “mở” cháu ra tắm mà vừa tắm vừa run. Vừa tắm, miệng vừa động viên cháu và mẹ nó, rằng “không sao, không sao, có đèn sưởi mà” nhưng bản thân thì run chỉ sợ cháu nhiễm lạnh. Nhất là lúc mặc đồ, càng vội càng luống cuống sợ cháu lạnh.

Thứ tư, 10/01/2018 - 06:44

ĐÁNG QUAN TÂM
Các bác sĩ trẻ về vùng cao mổ thành thục ruột thừa, chửa ngoài tử cung nội soi
Các bác sĩ trẻ về vùng cao mổ thành thục ruột thừa, chửa ngoài tử cung nội soi

(Dân trí) - Sau khi được đào tạo “cầm tay chỉ việc”, các bác sĩ trẻ tình nguyện về vùng cao làm việc đã làm chủ 160 kỹ thuật, trong đó gồm có cả nuôi dưỡng tĩnh mạch cho trẻ sơ sinh sinh non, mổ ruột thừa, mổ chửa ngoài tử cung bằng nội soi …

Thứ tư, 10/01/2018 - 06:42

Miếng dán tan mỡ, nở ngực, cải thiện sẹo lồi?
Miếng dán tan mỡ, nở ngực, cải thiện sẹo lồi?

Cho tới nay, y học chưa ghi nhận cũng như chưa có nghiên cứu khoa học nào chứng thực có loại dược phẩm hoặc mỹ phẩm nào chỉ bôi hay dán ngoaid da không thôi mà lại có tác dụng làm cho tan mỡ bụng và làm ngực phụ nữ to lên theo mong muốn

Thứ tư, 10/01/2018 - 05:05

Bệnh viện cung cấp chăn ấm, máy sưởi cho bệnh nhân
Bệnh viện cung cấp chăn ấm, máy sưởi cho bệnh nhân

(Dân trí) - Trước đợt rét đậm rét hại dự báo kéo dài, Sở Y tế Hà Nội yêu cầu các bệnh viện tăng cường thiết bị sưởi ấm, chăn ấm để bảo đảm chống rét cho người bệnh.

Thứ ba, 09/01/2018 - 03:06

Những loại thuốc không kê đơn có thể ảnh hưởng tới ham muốn tình dục
Những loại thuốc không kê đơn có thể ảnh hưởng tới ham muốn tình dục

Có nhiều nguyên nhân có thể ảnh hưởng tới đời sống tình dục của bạn. Những loại thuốc không kê đơn dưới đây có thể là nguyên nhân:

Thứ ba, 09/01/2018 - 03:02

Cứu sống bệnh nhân ngưng tim tới 20 phút
Cứu sống bệnh nhân ngưng tim tới 20 phút

(Dân trí) - Sáng 9/1, Bệnh viện Hoàn Mỹ Đà Nẵng cho biết - vừa cứu sống kịp thời một bệnh nhân bị ngưng tim tới 20 phút. Bệnh nhân là Nguyễn Mạnh Hùng (50 tuổi, Thanh Khê, Đà Nẵng).

Thứ ba, 09/01/2018 - 01:35

Nghi án cha pha thuốc trừ sâu chung sữa cho 3 con ruột uống
Nghi án cha pha thuốc trừ sâu chung sữa cho 3 con ruột uống

(Dân trí) - Người đàn ông ở Hậu Giang nhẫn tâm pha thuốc trừ sâu vào sữa cho 3 con ruột uống, sau đó ông này cũng uống thuốc sâu tự tử. Hiện tại 4 cha con ông đang cấp cứu ở 2 bệnh viện.

Thứ ba, 09/01/2018 - 10:50

Làm việc ca đêm làm tăng nguy cơ ung thư của phụ nữ
Làm việc ca đêm làm tăng nguy cơ ung thư của phụ nữ

(Dân trí) - Từ lâu làm việc ca đêm đã được liên hệ với sức khỏe kém. Mới đây, một nghiên cứu cho thấy đối với phụ nữ, kiểu làm việc này có thể làm tăng nguy cơ ung thư.

Thứ ba, 09/01/2018 - 10:08

Rối loạn tiền đình... vì thuốc
Rối loạn tiền đình... vì thuốc

Rối loạn tiền đình (RLTĐ) không phải là bệnh nặng, tuy nhiên nếu không chữa trị kịp thời có thể gây những biến chứng không tốt cho sức khỏe.

Thứ ba, 09/01/2018 - 07:34

Dấu hiệu cảnh báo bạn đang bị phụ thuộc vào rượu
Dấu hiệu cảnh báo bạn đang bị phụ thuộc vào rượu

(Dân trí) - Đối với nhiều người trong chúng ta, rượu giúp cho cuộc sống thêm phần vui vẻ. Nhưng ranh giới giữa thưởng thức rượu và phụ thuộc vào nó có thể rất mong manh.

Thứ ba, 09/01/2018 - 06:50

Tại sao đau dạ dày bùng phát mạnh vào mùa đông?
Tại sao đau dạ dày bùng phát mạnh vào mùa đông?

Nhiều thống kê của các nhà nghiên cứu cho thấy, tỷ lệ bệnh nhân bị viêm loét dạ dày tăng mạnh vào mùa đông, đặc biệt rõ nhất ở các vùng có sự thay đổi về mùa rõ rệt như miền Bắc Việt Nam.

Thứ ba, 09/01/2018 - 05:00

Nguy cơ tiềm ẩn từ nối mi và nhuộm mi
Nguy cơ tiềm ẩn từ nối mi và nhuộm mi

Rất nhiều loại keo được sử dụng trong nối mi có chứa hóa chất formaldehyde - loại hóa chất có thể gây dị ứng dẫn đến nhức, bỏng rát, sưng và phát ban khi tiếp xúc.

Thứ ba, 09/01/2018 - 04:57

Cá thể hóa điều trị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính
Cá thể hóa điều trị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính

Tại Việt Nam, gánh nặng COPD tiếp tục gia tăng trong những thập kỷ tới do gia tăng tiếp xúc các yếu tố nguy cơ COPD và tình trạng già đi của dân số. Được đưa vào Chương trình mục tiêu quốc gia, tuy nhiên, việc lựa chọn liệu pháp điều trị hợp lý cho căn bệnh này vẫn còn nhiều thách thức.

Thứ ba, 09/01/2018 - 04:00