Chạy siêu marathon có thể gây hại cho tế bào máu

Mặc dù nghiên cứu này không xem xét các tác động lâu dài đến sức khỏe, nhưng có lý do để tin rằng việc vượt quá giới hạn sinh học của chúng ta có thể gây hại. Điều này cũng đã được các nghiên cứu trước đây cảnh báo.

Nhóm nghiên cứu quốc tế thực hiện nghiên cứu này cho rằng vấn đề có thể nằm ở mức độ căng thẳng và sự phục hồi: áp lực của việc chạy ultra marathon (siêu marathon) vượt quá khả năng phục hồi bẩm sinh của chúng ta.

Đây là điều khiến các tế bào hồng cầu đặc biệt dễ bị tổn thương, vì chúng thiếu nhân và không thể tự sửa chữa bằng cách tạo ra các protein mới. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu không đưa ra khuyến cáo chống lại việc tham gia các cuộc chạy này.

“Chúng tôi không có hướng dẫn nào về việc mọi người có nên tham gia hay không tham gia vào những loại sự kiện này,” nhà hóa sinh và di truyền học phân tử Travis Nemkov – Giáo sư ở Trường đại học Colorado Anschutz, Mỹ - cho biết.

“Điều chúng ta có thể khẳng định là, khi họ tham gia, căng thẳng kéo dài sẽ gây hại cho loại tế bào dồi dào nhất trong cơ thể.”

Nghiên cứu này được thực hiện trên 23 vận động viên chạy bộ ưu tú tham gia cuộc đua Martigny-Combes à Chamonix (40 km - ngắn hơn một chút so với marathon) và cuộc đua Ultra Trail deMont Blanc (171 km - cuộc chạy ultra marathon).

Giáo sư Nemkov và các đồng nghiệp đã đo nồng độ của nhiều loại dấu ấn sinh học khác nhau trong các mẫu máu thu thập từ các vận động viên trước và ngay sau cuộc đua.

Đúng như dự đoán, các tế bào hồng cầu cho thấy tổn thương do nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm cả tổn thương cơ học (do căng thẳng thể chất) và tổn thương phân tử (do thay đổi hóa học bên trong).

Nhìn chung, những dấu hiệu tổn thương này thường liên quan đến quá trình lão hóa và phân hủy nhanh hơn của hồng cầu. Tuy nhiên, sự hao mòn của các tế bào này lại rõ rệt hơn ở những vận động viên chạy cự ly dài hơn.

Một trong những thay đổi đáng kể là hồng cầu trở nên kém linh hoạt hơn. Điều này có thể hạn chế khả năng di chuyển của chúng trong cơ thể và dẫn đến sự sụt giảm lượng hồng cầu khi các tế bào cứng hơn bị loại bỏ và điều này chỉ được quan sát thấy ở những vận động viên chạy ultra marathon.

Một điểm khác biệt nữa ở cự ly dài hơn là một trong những chiến lược sửa chữa hồng cầu, được gọi là chu trình Lands, đã hoạt động quá mức với các dấu hiệu hóa học cho thấy nó không thể đáp ứng kịp nhu cầu của cơ thể.

"Ở một thời điểm nào đó giữa cự ly marathon và ultra marathon, tổn thương thực sự bắt đầu nghiêm trọng," Giáo sư Nemkov nói.

"Chúng tôi đã quan sát thấy tổn thương này xảy ra, nhưng chúng tôi không biết cơ thể cần bao lâu để phục hồi, liệu tổn thương đó có ảnh hưởng lâu dài hay không, và liệu ảnh hưởng đó là tốt hay xấu".

Cũng như ở các nghiên cứu khác, điều quan trọng là phải đưa ra bối cảnh thực hiện dẫn đến kết quả nghiên cứu. Đây là một mẫu nghiên cứu trên số lượng vận động viên tương đối nhỏ, và có những khác biệt khác giữa hai loại cuộc đua ngoài độ dài (bao gồm tốc độ, độ cao và điều kiện).

Điều đó có nghĩa là không có bằng chứng về mối quan hệ nhân quả trực tiếp ở đây, và bất kỳ kết luận nào cũng phải được cân nhắc so với các nghiên cứu khác. Ví dụ, trước đây người ta đã phát hiện ra rằng các vận động viên ưu tú thường có tuổi thọ cao hơn đáng kể so với những người khác.

Nghiên cứu trong tương lai sẽ có thể xem xét những thay đổi về máu này ở các nhóm người lớn hơn trong một khoảng thời gian dài hơn, nhưng cũng có một phát hiện thú vị khác của nghiên cứu này: Tổn thương được thể hiện ở đây tương tự như tổn thương được thấy khi máu được lưu trữ để truyền.

Các tế bào hồng cầu được bảo quản cho thấy những "tổn thương" tương tự như ở các vận động viên chạy ultra marathon, và các nhà nghiên cứu cho rằng những sự kiện chạy bộ khắc nghiệt này có thể được sử dụng để nghiên cứu các phương pháp cải thiện việc bảo quản máu cho mục đích y tế.

"Nghiên cứu này cho thấy rằng tập luyện sức bền cực độ đẩy các tế bào hồng cầu đến quá trình lão hóa nhanh hơn thông qua các cơ chế phản ánh những gì chúng ta quan sát thấy trong quá trình bảo quản máu.

Hiểu được những con đường chung này mang lại cho chúng ta cơ hội duy nhất để tìm hiểu cách bảo vệ tốt hơn chức năng tế bào máu cả ở các vận động viên và trong y học truyền máu", nhà hóa sinh và sinh học phân tử Angelo D'Alessandro ở Trường đại học Colorado Anschutz cho biết.