"Chấm đỏ" Việt Nam trên bản đồ ghép phổi thế giới

Mùa xuân mới của những bệnh nhân ghép phổi

Sáng 24/2, tại Bệnh viện Phổi Trung ương, nhiều bệnh nhân ghép phổi tay bắt mặt mừng khi gặp lại những bác sĩ đã chữa trị cho mình. Y bác sĩ ngỡ ngàng bởi sự thay đổi ngoạn mục của người bệnh chỉ một thời gian ngắn sau ghép phổi.

"Thần sắc bệnh nhân tươi tắn, lên cân, đi bộ khỏe mạnh, tự hít khí trời, trái ngược hoàn toàn với cảnh không thể rời khỏi máy thở oxy, vì cứ rời máy là họ ngột thở. Từ cuộc sống ngột thở trong 4 bức tường nơi giường bệnh, giờ họ có một cuộc sống mới, tươi phơi phới", TS.BS Đinh Văn Lượng, Bí thư Đảng uỷ, Giám đốc Bệnh viện Phổi chia sẻ.

Cô Nguyễn Thị Phương, một trong hai ca ghép được thực hiện trong ngày 8/11/2025 chia sẻ: "Ghép phổi đã mang lại cho tôi sự hồi sinh, một cuộc sống mới, như được sinh ra lần thứ hai".

Mới trước đó 4 tháng, cô Phương vẫn là bệnh nhân thập tử nhất sinh, không thể rời khỏi phòng bệnh vì mắc bệnh phổi trầm trọng khiến cô không thể tự thở. Lúc nào cô cũng nằm trên giường bệnh, với dây dợ lằng nhằng. Nếu không có phổi để ghép, cuộc sống của cô tính bằng ngày.

Cô Phương nhớ mãi khoảnh khắc bác sĩ thông báo có phổi để ghép tối 8/11. Cô cứ ngỡ như mình mơ, đầy lo lắng, nhưng cô cũng tự nhủ "phải cho mình một cơ hội, đừng sợ hãi".

"Khi tôi tỉnh lại cứ như một giấc mơ, hôm đấy bác Lượng vào, mình cử động được tay, cảm giác như mình được sống lại, cảm giác rất xúc động" cô Phương chia sẻ.

Sau khi được ghép phổi, ngày 29/12 cô được xuất viện về nhà, sức khỏe ổn định, 4 tuần đầu lên được 4kg. Mỗi ngày ở nhà tập đi bộ, sức khoẻ cải thiện rõ rệt. Tôi rất mừng vì sức khỏe của mình cải thiện nhanh như thế. Cả nhà đã có một cái Tết ngập tràn tiếng cười vì sức khỏe của cô tốt lên.

Một bệnh nhân khác, chị Trần Thị Thu Huyền được thực hiện ghép phổi ngày 13/11/2025.

"Tôi đã nghĩ mình đến những giây phút cuối đời, cuối cùng mình lại được bên chồng bên con là điều hạnh phúc nhất đối với tôi. Giờ sức khỏe tôi ổn định, có thể đi bộ đến 4km một ngày. Ông xã nấu ăn ăn thấy ngon, chân tay cũng cảm thấy khoẻ lên", chị tâm sự.

Trong khi đó, cô Quách Thị Thực được ghép phổi tháng 4/2025 chia sẻ: "Ghép phổi đã mang lại cho tôi cuộc sống tốt đẹp hơn, đây như một giấc mơ. Trước khi mổ, tôi không làm được việc gì hết, chỉ ở một chỗ thở oxy. Ghép xong đi đâu, làm gì cũng thấy khỏe khoắn".

Anh Trần Quốc Vũ chia sẻ, trước khi ghép phổi, sức khỏe của anh rất kém, cứ đi bộ 100-200 mét là oxy trong máu tụt xuống, nhịp mạch tăng cao. Các bác sĩ nói, nếu không thay phổi thì chỉ còn sống được 1-2 năm nữa. 

Sau ca ghép phổi được thực hiện ngày 31/12/2025, anh Vũ có được một cuộc sống bình thường, có thể đi bộ được 1-2km, thở oxy ổn định, mạch ổn định.

"Tôi cảm thấy sự kỳ diệu của y học như một sự tái sinh. Tôi là người bệnh ghép phổi cuối cùng của năm 2025, ngày tôi tỉnh lại là ngày 1/1, giống như một khởi đầu mới, một tương lai mới", anh Vũ nói.

Hàng nghìn bệnh nhân chờ ghép phổi

Ngày 24/2, nhân dịp kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/02/1955 – 27/02/2026), Bệnh viện Phổi Trung ương tổ chức Chương trình gặp mặt báo chí nhằm công bố những thành tựu nổi bật trong lĩnh vực ghép phổi và các kỹ thuật chuyên sâu, đánh dấu bước phát triển vượt bậc của chuyên ngành hô hấp Việt Nam.

TS Lượng cho biết, năm 2025, Bệnh viện Phổi Trung ương đạt nhiều kết quả toàn diện trong công tác khám chữa bệnh, đào tạo, nghiên cứu khoa học và chỉ đạo tuyến, tiếp tục khẳng định vị thế là bệnh viện chuyên khoa đầu ngành tuyến cao nhất về các bệnh phổi và lao.

Đây chính là những dấu ấn khẳng định Bệnh viện Phổi Trung ương đã thực sự làm chủ kỹ thuật cao trong chẩn đoán và điều trị các bệnh về phổi.

 Đặc biệt, trong lĩnh vực ghép phổi - kỹ thuật đỉnh cao của y học hiện đại - Bệnh viện đã thực hiện thành công 8 ca ghép phổi, vượt chỉ tiêu được Thủ tướng Chính phủ giao đầu năm 2025.

Các ca ghép được thực hiện theo tiêu chuẩn chuyên môn cao nhất của UCSF Medical Center (Hoa Kỳ), với sự phối hợp chặt chẽ giữa , phối hợp đồng bộ giữa đội ngũ y bác sĩ: Bệnh viện Phổi Trung ương, Bệnh viện E, Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa, Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch, Bệnh viện  Chợ Rẫy, Bệnh viện Nhân dân 115…

Đến nay, ghép phổi đã trở thành kỹ thuật thường quy tại bệnh viện.

Đáng chú ý nhất là chỉ trong chưa đầy 2 tháng cuối năm 2025, Bệnh viện đã thực hiện 5 ca ghép phổi, trong đó có: 2 ca ghép trong cùng một ngày; 3 ca ghép liên tiếp trong vòng 7 ngày; ca ghép được thực hiện vào ngày cuối cùng của năm 2025.   

Đêm mùng 6, rạng sáng mùng 7 Tết Bính Ngọ, Bệnh viện đã thực hiện thành công ca ghép phổi đầu tiên của năm mới. Người bệnh hiện ổn định và đang phục hồi tốt.

Tính đến nay, tổng số ca ghép phổi thành công tại Bệnh viện đã đạt 13 ca, với tỷ lệ ghép thành công 100%, tiệm cận các trung tâm ghép phổi hàng đầu khu vực và thế giới.

"Chuỗi thành công này khẳng định năng lực làm chủ kỹ thuật cao, khả năng tổ chức phối hợp liên viện và sự sẵn sàng vận hành Trung tâm ghép phổi vùng trong thời gian tới. Chúng tôi tự hào, Việt Nam đã để lại một chấm đỏ trên bản đồ ghép tạng nói chung, ghép phổi nói riêng trên thế giới", lãnh đạo Bệnh viện Phổi thông tin.

Theo TS Lượng, ghép phổi là kỹ thuật khó nhất trong ghép tạng. Năm 2025, ngành ghép tạng Việt Nam đạt kỷ lục gần 70 trường hợp hiến tạng từ người chết não, đưa tổng số ca ghép tạng cả nước lên gần 10.000 ca, song ghép phổi chiếm tỉ lệ rất thấp. 

"Rất mong hệ thống ghép phổi tiếp tục mở rộng hơn, vì hiện ở Việt Nam lúc nào cũng có cả nghìn bệnh nhân chờ ghép phổi. Trong số bệnh nhân này, nếu không được ghép phổi, sau 3 năm, dưới 5% bệnh nhân còn sống sót. Cuộc sống người bệnh gắn liền với oxy, nhả oxy ra là ngột ngạt, không thở được. Vì thế, phải ghép thêm nhiều, càng nhiều người bệnh có cơ hội sống", TS Lượng chia sẻ.

Để thực hiện được điều này, TS Lượng bày tỏ lòng biết ơn đến những gia đình người hiến tạng, đến người hiến tạng, đến những bệnh nhân đã chiến đấu không ngừng nghỉ với bệnh tật, tin tưởng vào bác sĩ để tiếp tục nỗ lực.

"Thời gian tới, Trung tâm Ghép phổi vùng tại Bệnh viện Phổi thành lập, có thể tiến tới ghép 50 ca phổi, thậm chí cả trăm ca mỗi năm, khi có nguồn tạng hiến", TS Lượng kỳ vọng.