Bệnh tình dục tăng mạnh: Bác sĩ chỉ nguyên tắc A-B-C để “yêu” an toàn

Người khám bệnh đường tình dục tăng gấp đôi trong 10 năm

Tại buổi chia sẻ với chủ đề “Yêu an toàn”, diễn ra ở Bệnh viện Da Liễu TPHCM ngày 21/8, ThS.BS Dương Lê Trung, khoa Lâm sàng 3, cho biết dù xã hội phát triển, kiến thức sức khỏe được phổ cập nhiều và kỹ thuật điều trị ngày càng hiện đại, các bệnh lây truyền qua đường tình dục (STIs) không những không giảm mà còn có xu hướng tăng mạnh.

Thống kê ở Bệnh viện Da Liễu TPHCM, số lượng khám và điều trị STIs sau 10 năm đã tăng gấp đôi. Trong đó, rất nhiều trường hợp là đối tượng trẻ, học sinh, sinh viên (có năm ghi nhận hơn 20.000 lượt đến khám).

Thực tế những tuần gần đây, bác sĩ Khoa Lâm sàng 3 gặp rất nhiều trường hợp học sinh được cha mẹ đưa đến khám vì xuất hiện triệu chứng bất thường ở vùng sinh dục, sau khi xảy ra quan hệ không an toàn.

Các tác nhân gây bệnh lây truyền qua đường tình dục rất đa dạng, trong đó có HIV, virus viêm gan B, virus viêm gan C, HPV, vi khuẩn gây giang mai, lậu, chlamydia... Ngoài ra, một số bệnh như chấy rận, ghẻ cũng có thể lây truyền qua tiếp xúc gần.

Các dấu hiệu thường gặp khi nhiễm bệnh gồm: xuất hiện vết loét hoặc nổi sẩn, phát ban ở các vị trí như vùng sinh dục, hậu môn, mông, đùi, miệng; sưng đau hạch bạch huyết ở bẹn; đau khi quan hệ tình dục…

Nếu không phát hiện và điều trị kịp thời, STIs có thể gây nhiều hậu quả và biến chứng nguy hiểm. Ở nam giới có thể gây viêm tinh hoàn - mào tinh hoàn, hẹp niệu đạo, viêm trực tràng… Với nữ giới, STIs có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản, gây vô sinh, ung thư, đặc biệt còn gây nguy cơ lây truyền từ mẹ sang con…

Học cách yêu an toàn theo nguyên tắc A-B-C

Để phòng tránh các bệnh lây truyền qua đường tình dục, theo bác sĩ Trung, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa bản thân, gia đình và xã hội. Nhóm dân số có nguy cơ nhiễm bệnh cao là người trẻ dưới 25 tuổi, nhiều bạn tình, nhóm MSM (quan hệ đồng tính nam), tiền sử dùng ma túy - chất kích thích, mua bán dâm…

Bác sĩ Trung hướng dẫn, việc “yêu” an toàn cần được thực hiện theo nguyên tắc  A-B-C (Abstinence - Kiêng giao hợp nguy cơ; Be faithful - Chung thủy; Condom use - Sử dụng bao cao su đúng cách).

Song song đó, cần nói không với chất kích thích, chủ động đi tầm soát, xét nghiệm khi có triệu chứng bất thường - nhất là sau khi quan hệ tình dục - để phát hiện bệnh và can thiệp kịp thời.

Ngoài ra, hiện nay có một số nhóm bệnh STIs như bệnh do virus HPV (gây sùi mào gà, ung thư sinh dục…), viêm gan A-B đã có vắc xin, giúp người dân phòng ngừa chủ động.

Tại chương trình, một cô gái trẻ đặt câu hỏi về việc tiêm vắc xin HPV có bảo vệ tuyệt đối khỏi các bệnh liên quan hay không? Ngoài ra, đi vệ sinh ở các nhà vệ sinh công cộng có nguy cơ mắc bệnh STIs hay không?

Phản hồi những thắc mắc trên, bác sĩ cho biết vắc xin HPV hiện tại có thể ngừa 9 chủng của virus, tập trung chính ở vùng sinh dục, trong khi virus này hiện có đến 200 chủng khác nhau. Ngoài ra, tiêm vắc xin không đồng nghĩa với việc hoàn toàn không mắc bệnh, mà sức bảo vệ tùy thuộc vào miễn dịch tạo ra của từng người.

Dù vậy, các chủng virus có gốc giống nhau, việc tiêm vắc xin sẽ giúp người dân tạo ra kháng thể tốt hơn so với người không tiêm, nên có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ cơ thể phòng chống bệnh.

Cũng theo bác sĩ Trung, nguy cơ mắc bệnh STIs thế nào tùy thuộc loại bệnh và việc tiếp xúc thực tế để đánh giá khả năng lây nhiễm qua các đường tiếp xúc cụ thể. Trong đó, các con đường chính lây bệnh là đường tình dục, tiếp xúc tay chân, vật dụng…

Ở các môi trường công cộng như nhà vệ sinh công cộng, khách sạn, nguy cơ mắc bệnh không cao, nhưng người dân vẫn cần giữ vệ sinh bản thân tối đa, kiểm tra đồ vật dùng chung, khăn tắm kỹ lưỡng… trước khi sử dụng.

Bác sĩ khuyến cáo, nhu cầu "yêu" của người trẻ là chính đáng, nhưng cần được giáo dục giới tính, phổ cập kiến thức đầy đủ về bệnh STIs cũng như cách quan hệ an toàn. Việc chủ động phòng tránh bệnh không chỉ giúp bảo vệ hạnh phúc của bản thân, người thương mà còn góp phần tăng cường sức khỏe cho cộng đồng, xã hội.