Dự án bị đình chỉ vẫn được vay nghìn tỷ sau cuộc gọi của bà Trương Mỹ Lan

Thỏa thuận giữa bà Trương Mỹ Lan (cựu Chủ tịch Tập đoàn Vạn Thịnh Phát) và ông Nguyễn Văn Ngọc ( 79 tuổi, cựu Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Vật liệu xây dựng và Xây lắp thương mại BMC) được nêu trong kết luận điều tra Bộ Công an vừa hoàn tất.

Theo kết luận điều tra, bà Lan có hành vi phạm tội, nhưng không bị xử lý hình sự trong vụ án này do đã bị xét xử trong vụ Vạn Thịnh Phát giai đoạn I.

Từ khu đất 19.639m2 đến dự án nhà ở nghìn tỷ

Theo hồ sơ vụ án, tháng 1/2005, UBND TPHCM bán chỉ định khu đất rộng 19.639m2 tại số 60/7 đường Huỳnh Tấn Phát, phường Phú Thuận, quận 7 cũ, cho Công ty Thương mại và Vận tải Hưng Long (Công ty Hưng Long) do bà Dương Xuân Hồng làm giám đốc, với giá 55 tỷ đồng. Trong đó, doanh nghiệp thanh toán 10 tỷ đồng, số tiền còn lại 45 tỷ đồng được vay ngân hàng.

Ngày 17/2/2005, ông Nguyễn Văn Ngọc, khi đó là Tổng giám đốc Công ty BMC, và bà Dương Xuân Hồng ký biên bản ghi nhớ hợp tác đầu tư xây dựng dự án nhà ở trên khu đất này. Theo thỏa thuận, Công ty Hưng Long góp vốn bằng quyền sử dụng đất, còn Công ty BMC chịu trách nhiệm về tài chính.

Sau đó, Công ty BMC chi 10 tỷ đồng cho Công ty Hưng Long để thanh toán đợt đầu cho bên bán đất là Công ty Caric, đồng thời nhận trách nhiệm trả thay khoản vay ngân hàng 45 tỷ đồng còn lại của doanh nghiệp này.

Ngày 26/4/2005, hai doanh nghiệp ký hợp đồng hợp tác đầu tư, trong đó Công ty BMC cam kết góp 350 tỷ đồng để xây dựng dự án nhà ở trên khu đất. Đến ngày 5/7/2006, Công ty Hưng Long tiếp tục ký hợp đồng ủy quyền cho Công ty BMC toàn quyền quản lý, khai thác quyền sử dụng đất và thực hiện các thủ tục đầu tư dự án.

Trên cơ sở được ủy quyền, năm 2007, Công ty BMC lập thủ tục xin phép đầu tư xây dựng. Ngày 9/11/2007, Sở Xây dựng TPHCM phê duyệt dự án BMC Hưng Long, gồm 2 khối chung cư cao 22 tầng, 3 khối chung cư cao 25 tầng, với tổng cộng 860 căn hộ và 5 căn biệt thự.

Tổng mức đầu tư dự án được phê duyệt là 601 tỷ đồng, trong đó vốn vay ngân hàng 180 tỷ đồng, vốn tự có 180 tỷ đồng và vốn huy động từ người dân 241 tỷ đồng.

Cuối năm 2007, Công ty BMC khởi công xây dựng dự án. Tuy nhiên, theo hồ sơ vụ án, doanh nghiệp không có vốn tự có để triển khai, nguồn tiền thi công chủ yếu đến từ các khoản vay ngân hàng và tiền huy động của khách hàng. Công ty BMC cũng ký hợp đồng với nhiều đơn vị để thiết kế, thi công và cung cấp vật tư, thiết bị.

Quá trình xây dựng phát sinh sai phạm. Theo biên bản ngày 22/12/2010 của UBND phường Phú Thuận, block 3 và 4 của khối nhà 25 tầng mới xây đến tầng 4, block 5 đến tầng 11 thì bị đình chỉ thi công do xây dựng sai thiết kế được duyệt, cụ thể là xây lấp ô thông tầng.

Ngày 19/1/2011, UBND TPHCM tiếp tục ban hành quyết định xử phạt hành chính đối với Công ty BMC, đồng thời buộc doanh nghiệp đình chỉ thi công cho đến khi chấp hành đầy đủ các yêu cầu khắc phục hậu quả.

Cuộc gọi tác động và những khoản vay nghìn tỷ

Theo cơ quan điều tra, trong bối cảnh dự án bị đình chỉ thi công, phương án kinh doanh không khả thi, giá trị tài sản bảo đảm không đáp ứng điều kiện vay vốn, Công ty BMC không đủ điều kiện được xét duyệt cấp tín dụng theo quy định.

Tuy nhiên, theo chủ trương của ông Nguyễn Văn Ngọc và thông qua sự tác động của bà Trương Mỹ Lan đến các cá nhân tại Ngân hàng Tín Nghĩa và Ngân hàng SCB, các khoản vay vẫn được giải ngân trái quy định.

Cụ thể, khoảng tháng 4/2010, bà Trương Mỹ Lan cùng bà Nguyễn Thị Thu Sương (trợ lý của bà Lan, sau này là Chủ tịch HĐQT Ngân hàng SCB, hiện bị truy nã) đến Công ty BMC làm việc với ông Nguyễn Văn Ngọc và Phạm Lê Hùng (Phó tổng giám đốc kiêm Kế toán trưởng Công ty BMC).

Tại buổi làm việc, bà Trương Mỹ Lan giao bà Nguyễn Thị Thu Sương trực tiếp trao đổi với ông Nguyễn Văn Ngọc và ông Phạm Lê Hùng về kế hoạch để Công ty BMC vay khoảng 4.000 tỷ đồng từ Ngân hàng Tín Nghĩa và Ngân hàng SCB. Hai bên thống nhất, nếu khoản vay được giải ngân, phía ông Ngọc sử dụng 2/3 số tiền, phía bà Lan sử dụng 1/3.

Cũng trong tháng 4/2010, bà Trương Mỹ Lan điện thoại cho bà Hà Thị Yến, Phó chủ tịch HĐQT Ngân hàng Tín Nghĩa, đề nghị hỗ trợ Công ty BMC vay vốn.

Sau khi nhận được đề nghị, bà Yến điện thoại cho ông Phan Thanh Long, Tổng giám đốc Ngân hàng Tín Nghĩa, truyền đạt nội dung trên. Từ tháng 4 đến tháng 6/2010, ông Long chỉ đạo cấp dưới hợp thức hóa hồ sơ tín dụng, ký 3 hợp đồng cho Công ty BMC, Công ty Thiên Ngọc và Công ty Nhân Hòa vay tổng cộng 1.500 tỷ đồng.

Sau đợt giải ngân này, các bị can tiếp tục nâng khống giá trị tài sản bảo đảm, lập hồ sơ vay vốn không đúng thực tế để Ngân hàng SCB giải ngân nhiều lần cho Công ty BMC, Công ty Thiên Ngọc và Công ty Nhân Hòa.

Theo cáo buộc, từ tháng 5/2010 đến tháng 12/2016, bà Trương Mỹ Lan và ông Nguyễn Văn Ngọc cùng chỉ đạo, tác động, can thiệp vào lãnh đạo, nhân viên Ngân hàng Tín Nghĩa và Ngân hàng SCB nhằm hợp thức hóa hồ sơ vay vốn, hồ sơ giải ngân cho 3 doanh nghiệp nói trên.

Thông qua việc nâng khống giá trị tài sản bảo đảm tại dự án BMC Hưng Long, tổng mức đầu tư từ 601 tỷ đồng được phê duyệt đã bị đẩy lên 5.461 tỷ đồng, làm cơ sở để các doanh nghiệp được giải ngân tổng cộng 2.691 tỷ đồng.

Tính đến ngày 3/8/2024, tổng dư nợ của 9 khoản vay lên đến 9.714 tỷ đồng. Trong khi đó, tài sản tại dự án BMC Hưng Long dùng bảo đảm cho các khoản vay này chỉ được định giá 1.972 tỷ đồng, gây thiệt hại hơn 7.742 tỷ đồng.